Góc nhìn

Việt Nam đã đi qua giai đoạn tranh luận “có nên thử nghiệm Fintech hay không”. Với Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), Fintech, tài sản số và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được đặt vào khung phát triển chính thức. Vấn đề hiện nay không còn là có sandbox hay không, mà là sandbox được thiết kế thế nào để tạo ra doanh nghiệp, sản phẩm và thị trường có khả năng tồn tại sau thử nghiệm.

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành quy định mới, theo đó tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) có thể lên tới 95%, đồng thời đưa các chuẩn thanh khoản LCR và NSFR vào lộ trình áp dụng. Đằng sau một thay đổi có vẻ khá kỹ thuật là một vấn đề lớn hơn. Tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động vốn, trong khi nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao ngày càng lớn. Nếu ngân hàng tiếp tục là nguồn cung vốn chủ yếu cho nền kinh tế, thì ngoài vấn đề dư địa còn có thể cho vay thêm được bao nhiêu hơn nữa, cầu hỏi về nguồn vốn cho những khoản vay ấy sẽ đến từ đâu cũng rất đáng được quan tâm.

Đà leo thang của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ đang làm thay đổi đáng kể "giá của tiền" trên quy mô toàn cầu. Diễn biến này không chỉ vô hình trung tạo ra sự thắt chặt trên các thị trường tài chính mà còn đặt các ngân hàng trung ương lớn vào tình thế cẩn trọng hơn trong tiến trình nới lỏng tiền tệ.

AI đang khiến chúng ta vừa háo hức vừa lo lắng, như nhiều công nghệ đã từng làm trước đó. Từ máy hơi nước đến máy tính, từ Google đến những cuộc trò chuyện với AI, con người dường như vẫn đi qua một nhịp tâm trạng quen thuộc. Có lẽ bởi công nghệ mới thường được đánh giá bằng những thói quen của thế giới cũ.

Bộ KH&CN vừa công bố kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII). Top 5 địa phương dẫn đầu gồm Hà Nội: 63.80 điểm, TP. Hồ Chí Minh: 58.30 điểm, Hải Phòng: 56.33 điểm, Quảng Ninh: 55.24 điểm, Bắc Ninh: 50.96 điểm. Như vậy, điểm số của “quán quân” Hà Nội cách “á quân” TP.HCM khá xa, trong khi các thành phố xếp kế cận lại cách nhau… rất gần.

Tỷ lệ giữa giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân phiên và vốn hóa thị trường ở mức 0,16%, chỉ bằng khoảng một nửa so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn hóa tăng gần 20%. Khoảng cách giữa quy mô thị trường và dòng tiền giao dịch cho thấy cần quan sát thanh khoản không chỉ qua giá trị tuyệt đối mà cả qua các chỉ báo tương đối như tỷ suất vòng quay chứng khoán.

Ngày 16/09/2026, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản, lên khoảng 3.75% tới 4.00%. Lý do được nêu ra là để kiềm chế lạm phát. Tám ngày sau, tỷ phú Bill Ackman viết trên X rằng Fed "vừa phạm một sai lầm", và ông không nói rằng mức tăng quá mạnh hay tới quá sớm. Ông nói rằng việc nâng lãi suất vào lúc này có thể làm lạm phát cao hơn?!

Giữa những cơn mưa bất chợt của mùa bão, người viết có mặt tại Cần Thơ cho một lễ hội kết nối doanh nghiệp. Cùng thời điểm, NEPA/GLC vừa khép lại phiên thảo luận tại World Circular Economy Forum 2026 (WCEF, do Sitra Phần Lan tổ chức), bàn về khoảng trống dữ liệu ESG và thực thi EPR. Hai sự kiện tưởng như không liên quan, nhưng giữa Cần Thơ lúc trời mưa, tôi lại nghĩ về một báo cáo khác vừa công bố: Planetary Health Check 2026 của Viện Potsdam (PIK), xác nhận 7 trong 9 ranh giới hành tinh đã bị vi phạm - mức cao nhất từng được ghi nhận.

Việt Nam đã có hơn 13 triệu tài khoản chứng khoán, hệ thống KRX đã vận hành và FTSE Russell đã đưa thị trường vào nhóm Secondary Emerging. Tuy nhiên, một thị trường vốn phát triển không chỉ được đo bằng số tài khoản, điểm số VN-Index hay giá trị giao dịch trong những giai đoạn hưng phấn. Thách thức tiếp theo là hình thành một nền tảng nhà đầu tư tổ chức đủ lớn để biến tiết kiệm dài hạn thành vốn cho doanh nghiệp, tạo chiều sâu cho thanh khoản và giảm sự phụ thuộc vào chu kỳ giao dịch của nhà đầu tư cá nhân.

Chưa bao giờ nỗi ám ảnh “combo” mưa lớn gió to + ngập nước + kẹt xe tại TP.HCM lại dày đặc như những ngày vừa qua. Mưa lớn kéo dài ngay giờ tan tầm khiến các biện pháp khắc phục trước mắt đều gần như bất khả. Người dân mệt mỏi, bất lực trong hoàn cảnh “không thể không ra đường” nào đi làm, đi học…