Tài sản số

AI đang khiến chúng ta vừa háo hức vừa lo lắng, như nhiều công nghệ đã từng làm trước đó. Từ máy hơi nước đến máy tính, từ Google đến những cuộc trò chuyện với AI, con người dường như vẫn đi qua một nhịp tâm trạng quen thuộc. Có lẽ bởi công nghệ mới thường được đánh giá bằng những thói quen của thế giới cũ.

Việt Nam đã có thuế suất cho giao dịch tài sản mã hóa từ tháng 3/2026 và cơ chế khấu trừ tại nguồn từ tháng 4/2026. Mảnh ghép còn lại nằm ở dữ liệu: dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường giao dịch tài sản mã hóa đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến sẽ quyết định mức độ dòng tiền mà cơ quan quản lý quan sát được. Đối chiếu với chuẩn mực của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) và Khung báo cáo tài sản mã hóa (CARF) của OECD cho thấy thiết kế chính sách đang đi đúng hướng, song hiệu lực thực tế phụ thuộc vào độ phủ và mức độ chuẩn hóa của dữ liệu.

Khoảng 9.2 triệu người Việt Nam, tương đương 18.5% người sử dụng Internet, được ước tính đang sở hữu tài sản mã hóa, trong khi một nguồn khác đưa ra con số trên 20 triệu người. Theo Chainalysis, Việt Nam đứng thứ 5 toàn cầu về mức độ chấp thuận tài sản mã hóa năm 2024. Trong số các giao dịch được thống kê, 51.1% được thực hiện qua các sàn tập trung, 25.8% qua sàn phi tập trung và 23.1% qua các nền tảng khác. Nhà đầu tư Việt Nam cũng được ước tính thu lợi khoảng 1.18 tỷ USD từ tài sản mã hóa trong năm 2023.

Chiều 30/09/2026, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương đã có cuộc họp song phương với ông Lim Tuang Lee, Trợ lý Giám đốc điều hành, Khối Thị trường vốn, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS), nhằm trao đổi các định hướng tăng cường hợp tác và thúc đẩy kết nối thị trường vốn giữa Việt Nam và Singapore.

Tài chính đã được số hóa từ nhiều thập niên, nhưng tiền, chứng khoán và dữ liệu giao dịch vẫn nằm trong những hệ thống riêng biệt, buộc các bên liên tục đối chiếu và xác nhận. Token hóa hứa hẹn đưa tài sản, tiền thanh toán và điều kiện giao dịch lên những sổ cái có thể lập trình. Theo IMF, bước chuyển này không chỉ làm tài chính nhanh hơn mà còn thay đổi cách hệ thống tổ chức niềm tin, thanh khoản và rủi ro.

Dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường giao dịch tài sản mã hóa đang được Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước lấy ý kiến là mảnh ghép quan trọng để thị trường thí điểm vận hành trên nền tảng minh bạch. Việc đối chiếu với chuẩn mực của Liên minh châu Âu, Ủy ban Basel, OECD, FATF và FSB cho thấy dự thảo đã tiếp cận nhiều thông lệ quốc tế, đồng thời gợi mở một số nội dung có thể tiếp tục hoàn thiện.

Bộ Tài chính cho biết hoạt động sở hữu, giao dịch tài sản mã hóa đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam, trong khi việc thiếu quy định về công bố thông tin có thể làm gia tăng rủi ro lừa đảo, gian lận. Đây là một trong những cơ sở để cơ quan này xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến các đơn vị, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung về chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa được triển khai thí điểm theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ.

Việc Chính phủ đặt mục tiêu nghiên cứu, đánh giá khả năng triển khai tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) và giao Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, đề xuất cơ chế, triển khai thử nghiệm trong giai đoạn 2029-2030 là bước đi đáng chú ý trong tiến trình cải cách thị trường tài chính Việt Nam. Đây không đơn thuần là câu chuyện đưa VNĐ lên môi trường số, mà có thể mở ra một lớp hạ tầng mới kết nối tiền tệ, tài sản số, thị trường vốn và thanh toán xuyên biên giới.

Tại sự kiện Conviction 2026, các chuyên gia cho biết quy định pháp lý thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang được xây dựng đồng bộ nhằm quản lý an toàn khối tài sản giao dịch trị giá 220 tỷ USD và khơi thông nguồn lực công nghệ trong nước.