TẬP SAN IR AWARDS 2025

QUAN HỆ NHÀ ĐẦU TƯ TRONG KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH

Tổng Giám đốc Hồ Đức Toàn (DVSC): Giá trị doanh nghiệp - Đằng sau con số là câu chuyện tạo niềm tin

Khi VN-Index vượt 1,600 điểm và nhà đầu tư tràn đầy kỳ vọng mới, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa được định giá đúng dù lợi nhuận tăng mạnh. Theo ông Hồ Đức Toàn - Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Đại Việt (DVSC), vấn đề không chỉ nằm ở kết quả kinh doanh, mà ở việc doanh nghiệp chưa kể được câu chuyện chiến lược, chưa truyền đi được niềm tin về tương lai. Trong kỷ nguyên IR hiện đại, dữ liệu chỉ là điều kiện cần, còn "câu chuyện" mới là chìa khóa định vị cổ phiếu.

Trong cuộc trao đổi với chúng tôi, ông Hồ Đức Toàn - Tổng Giám đốc DVSC - đưa ra nhiều góc nhìn sắc sảo về một trong những chuyển đổi cốt lõi của doanh nghiệp Việt Nam khi thị trường chứng khoán đang tiến tới nâng hạng: IR không chỉ là nhiệm vụ báo cáo, mà là nghệ thuật truyền đi niềm tin.

* Thưa ông, từ góc nhìn của bên bán (sell side) ông đánh giá như thế nào về chuyển biến vai trò của hoạt động IR hiện nay?

Ông Hồ Đức Toàn - Tổng Giám đốc DVSC: Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua 25 năm hình thành và phát triển với nhiều thăng trầm và cung bậc cảm xúc của Nhà đầu tư. Hành trình này bắt đầu từ giai đoạn quy mô nhỏ, thanh khoản thấp đến hiện tại đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng và hữu dụng cho nền kinh tế.

Cùng với sự trưởng thành của thị trường, nhiều doanh nghiệp niêm yết đã dần thay đổi cách tiếp cận với nhà đầu tư, coi hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR) không chỉ là một bộ phận "phát ngôn" hay "thực thi nghĩa vụ công bố thông tin" đơn thuần, mà còn là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững.

Trước đây, hoạt động IR thường được nhìn nhận như một hoạt động hành chính, chỉ tập trung về tuân thủ các quy định pháp lý. Ngày nay, vai trò của IR đã dần được mở rộng mạnh mẽ. Theo đó, IR còn được xem là "người kể chuyện chiến lược", người tạo dựng, lan tỏa những câu chuyện rõ ràng, hấp dẫn về chiến lược, năng lực và định hướng của doanh nghiệp.

Một câu chuyện IR tốt không chỉ thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư, giúp nhà đầu tư hiểu hơn về doanh nghiệp mà còn giúp chính doanh nghiệp tạo ra được lợi thế cạnh tranh bền vững thông qua việc nhận diện, quảng bá thương hiệu, tạo ấn tượng tích cực cho các đối tác và giới đầu tư.

* Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức vượt mốc 1,600 điểm, đánh dấu một làn sóng kỳ vọng mới từ nhà đầu tư, theo ông, đâu là những "câu chuyện" mà thị trường thực sự tìm kiếm ở các doanh nghiệp hiện nay? Và IR cần làm gì để kể được những câu chuyện ấy?

Khi thị trường bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, nhà đầu tư, dù là cá nhân hay tổ chức, đều không chỉ tập trung vào các báo cáo tài chính (BCTC) mà còn quan tâm nhiều hơn đến "những câu chuyện" của doanh nghiệp để kỳ vọng và tự tin hơn trong đầu tư.

Có thể hình dung, hiện có 3 nhóm "câu chuyện" nổi bật mà thị trường đặc biệt quan tâm: Thứ nhất, đó là tầm nhìn và chiến lược dài hạn, khi nhà đầu tư luôn muốn biết doanh nghiệp đang hướng đến đâu trong 5-10 năm tới, chiến lược tăng trưởng là gì và làm thế nào để tạo ra giá trị bền vững.

Thứ hai, không thể bỏ qua xu hướng phát triển bền vững (ESG), nơi các yếu tố môi trường (Environment), xã hội (Social) và quản trị (Governance) ngày càng được coi là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng và tiềm năng dài hạn của doanh nghiệp.

Cuối cùng, trong bối cảnh thị trường biến động nhanh, câu chuyện về đổi mới và công nghệ trở nên cực kỳ quan trọng; nhà đầu tư muốn thấy doanh nghiệp có giải pháp nào để thích ứng, tận dụng công nghệ và đổi mới sản phẩm/dịch vụ, đặc biệt khi Chính phủ đang quyết liệt thực hiện chủ trương số hoá nền kinh tế.

Để kể được những câu chuyện này một cách thuyết phục, hoạt động IR cần thiết phải chuyển hóa dữ liệu và thông tin mang tính hành chính thành những nội dung đơn giản, dễ hiểu, dễ lan tỏa. Ngoài các kênh truyền thống website, các hội thảo nhà đầu tư thì việc sử dụng video, podcast, mạng xã hội, webinar… sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận đúng đối tượng và tạo tương tác hiệu quả hơn.

* Có những doanh nghiệp công bố kết quả tài chính rất ấn tượng nhưng giá cổ phiếu vẫn lẹt đẹt hoặc thiếu thanh khoản. Theo ông, vì sao "con số" đôi khi chưa đủ? Câu chuyện IR còn thiếu điều gì?

Một kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh chắc chắn là thông tin tích cực, nhưng bản chất những con số chỉ phản ánh quá khứ và hiện tại. Giá cổ phiếu lại được định hình chủ yếu bởi kỳ vọng về tương lai.

Nếu IR chỉ công bố những con số mà không lý giải nguyên nhân tăng trưởng, mức độ bền vững, hay chiến lược duy trì đà phát triển, nhà đầu tư khó có thể định giá đúng tiềm năng. Thêm vào đó, năng lực của đội ngũ lãnh đạo, chất lượng quản trị, và khả năng ứng phó với rủi ro cũng là những yếu tố quan trọng nhưng thường ít được thể hiện trong các BCTC.

Thực tế, một số doanh nghiệp không quá chú trọng IR vì không có nhu cầu huy động vốn mới từ thị trường, dẫn đến việc những "câu chuyện" của họ bị bỏ ngỏ. Khi đó, thị trường thường định giá thấp hơn giá trị thực, hoặc thanh khoản cổ phiếu kém.

* Từ thực tế tiếp xúc và tư vấn cho các doanh nghiệp, ông đánh giá thế nào về khoảng cách giữa "công bố thông tin đầy đủ" và "kể được một câu chuyện đáng tin"? Điều gì khiến nhà đầu tư cảm thấy tin tưởng vào một doanh nghiệp?

Công bố thông tin đầy đủ là một nghĩa vụ pháp lý mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng phải chấp hành nhằm đảm bảo sự minh bạch với cổ đông. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư sẽ hiểu hoặc tin tưởng vào triển vọng doanh nghiệp. Kể một câu chuyện để nhà đầu tư hiểu và đồng hành là nghệ thuật kết hợp thông tin, chiến lược và phong cách truyền đạt để tạo niềm tin.

Nhà đầu tư sẽ thực sự đặt niềm tin khi họ cảm nhận được sự nhất quán giữa lời nói và kết quả hành động. Tương tự, sự minh bạch cả khi gặp khó khăn, chứ không chỉ khi có thành tích tốt, cũng là yếu tố then chốt. Và cuối cùng, niềm tin sẽ được củng cố khi họ thấy năng lực lãnh đạo được thể hiện qua kết quả, tầm nhìn và uy tín cá nhân.

* Khi các thành phần tham gia thị trường đa dạng hơn, IR đang được kỳ vọng nhiều hơn trong việc "cá nhân hóa trải nghiệm", nghĩa là truyền tải phù hợp với từng nhóm nhà đầu tư nhưng không vi phạm nguyên tắc công bố công bằng. Theo ông, đâu là giải pháp cân bằng giữa cá nhân hóa và minh bạch?

Cá nhân hóa trải nghiệm là xu hướng tất yếu vì nhà đầu tư ngày nay có nhu cầu thông tin rất khác nhau; trong khi nhà đầu tư cá nhân quan tâm đến diễn biến giá, lợi nhuận ngắn hạn và kế hoạch cổ tức, nhà đầu tư tổ chức lại chú ý nhiều hơn đến chiến lược dài hạn, quản trị doanh nghiệp và quản trị rủi ro.

Để vừa cá nhân hóa vừa đảm bảo nguyên tắc công bằng, doanh nghiệp cần phân nhóm nhà đầu tư để xác định thông tin và kênh phù hợp, đồng thời đa dạng hóa kênh truyền thông bằng cách sử dụng website, báo cáo thường niên, hội thảo chuyên biệt, hay newsletter định kỳ. Quan trọng nhất, doanh nghiệp phải công bố công khai trước mọi thông tin quan trọng, sau đó mới triển khai trao đổi chuyên sâu theo nhóm.

* Với sự phát triển của công nghệ, các doanh nghiệp ngày nay có thể ứng dụng kênh số, dữ liệu lớn, trải nghiệm thực tế để kết nối sâu sắc hơn với nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo ông, đâu là điểm nghẽn khiến nhiều doanh nghiệp chưa thực sự tận dụng được các công cụ hiện đại trong IR?

Ứng dụng công nghệ trong IR là xu hướng tất yếu, bởi công nghệ mở ra vô vàn cơ hội để doanh nghiệp kết nối sâu hơn với nhà đầu tư. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp chưa tận dụng được hiệu quả do ba điểm nghẽn chính. Đầu tiên là thiếu chiến lược, khi áp dụng công nghệ mà không gắn với mục tiêu cụ thể thì rất dễ dẫn đến dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Tiếp đến là hạn chế ngân sách, bởi việc đầu tư cho hệ thống phân tích dữ liệu lớn, CRM hay nền tảng truyền thông số chuyên biệt đòi hỏi chi phí đáng kể.

Cuối cùng, đó là hạn chế năng lực triển khai, khi đội ngũ IR nhiều nơi chưa quen với công cụ mới, hoặc chưa biết cách khai thác dữ liệu để tạo giá trị trong truyền thông.

Hiểu được điều đó, DVSC luôn bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu và chiến lược IR rõ ràng, sau đó lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp và khả thi để tối ưu hóa ngân sách.

* Trong bối cảnh kỷ nguyên "vươn mình" của thị trường Việt Nam, ông đánh giá vai trò của đội ngũ lãnh đạo, đặc biệt là những người đứng đầu doanh nghiệp, có vai trò thế nào trong việc chủ động dẫn dắt câu chuyện IR?

Lãnh đạo phải là "người kể chuyện số 1" của doanh nghiệp. Không ai có thể truyền tải tầm nhìn, chiến lược và giá trị cốt lõi một cách thuyết phục hơn người đứng đầu. Khi lãnh đạo chủ động tham gia IR - từ việc viết thư ngỏ cho cổ đông, xuất hiện tại hội thảo nhà đầu tư, đến việc tương tác trực tiếp qua các nền tảng trực tuyến - thông điệp sẽ trở nên mạnh mẽ, chân thật và giàu sức lan tỏa.

* Là một trong những nhà lãnh đạo trẻ, tiên phong ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số tại DVSC, ông có thể chia sẻ một vài định hướng quan trọng mà DVSC đang triển khai để vừa củng cố nền tảng tài chính, vừa lan tỏa được "câu chuyện" thương hiệu ra thị trường?

Tại DVSC, chúng tôi xác định công nghệ là nền tảng cốt lõi để nâng cao hiệu quả hoạt động và lan tỏa giá trị thương hiệu. Hiện tại, DVSC đang triển khai một ứng dụng trực tuyến hỗ trợ nghiệp vụ vận hành nội bộ, tích hợp các tính năng như tra cứu danh bạ, sơ đồ tổ chức, xử lý và báo cáo công việc, lưu trữ và tra cứu văn bản, cũng như cập nhật thông tin nội bộ một cách nhanh chóng và đồng bộ. Đây là bước đi quan trọng trong việc số hóa quy trình quản trị, giúp tăng tính minh bạch và hiệu quả trong vận hành.

Song song đó, DVSC đang nghiên cứu và phát triển một siêu hệ thống công nghệ toàn diện, phục vụ cho các hoạt động cốt lõi như giao dịch chứng khoán, tư vấn đầu tư, cho vay ký quỹ, tư vấn doanh nghiệp, và quản trị rủi ro. Hệ thống này không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu suất kinh doanh mà còn đảm bảo khả năng kiểm soát rủi ro một cách chủ động và an toàn.

Chúng tôi tin rằng việc đầu tư bài bản vào công nghệ sẽ là chìa khóa để DVSC vừa củng cố nền tảng tài chính vững chắc, vừa kể được một câu chuyện thương hiệu hiện đại, chuyên nghiệp và đầy cảm hứng đến với thị trường và nhà đầu tư.

* Nếu được nhìn về 5 năm tới, theo ông, thị trường tài chính Việt Nam sẽ cần thêm điều gì để có thể phát triển mạnh mẽ, bền vững, và đâu là vị trí mà những doanh nghiệp biết kể chuyện tốt, IR tốt, sẽ chiếm lĩnh?

Tôi tin rằng để thị trường tài chính Việt Nam phát triển mạnh mẽ và bền vững, chúng ta cần một khuôn khổ pháp lý vững chắc, đảm bảo công bằng và minh bạch. Bên cạnh đó, việc chuyên nghiệp hóa toàn diện hoạt động niêm yết và giao dịch cũng rất quan trọng, đồng thời cần nâng cao chất lượng IR để làm cầu nối giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư thực sự hiệu quả.

Những doanh nghiệp biết kể chuyện và làm IR tốt sẽ không chỉ dẫn đầu về giá trị định giá tối ưu, mà còn kết bạn và đồng hành lâu dài với nhà đầu tư, qua đó thu hút được dòng vốn dài hạn và ổn định.

* Ông kỳ vọng gì ở thế hệ nhà đầu tư và doanh nhân trẻ, trong việc tiếp nối hành trình minh bạch, chuyên nghiệp hóa thị trường vốn Việt Nam?

Tôi nhìn thấy ở thế hệ trẻ 3 phẩm chất quý giá: năng động, sáng tạo và kỷ luật. Không ai khác, chính họ là thế hệ vàng có thể đưa thị trường vốn Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực quốc tế. Ngoài ra, tôi cũng kỳ vọng nhiều hơn ở họ, rằng họ sẽ có những ý tưởng kinh doanh táo bạo, linh hoạt trong cách tiếp cận và kiên định trong thực thi, để từ đó sự minh bạch thông qua những "câu chuyện kể" từ hoạt động IR sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp Việt.

Thế Mạnh

FILI