Góc nhìn

Thị trường cổ phiếu chưa niêm yết (UPCoM) trong tháng 6/2026 chứng kiến một đợt tái cơ cấu quy mô lớn với hơn 206.3 triệu cp - tương đương hơn 2,063 tỷ đồng tính theo mệnh giá - hủy đăng ký giao dịch. Tuy nhiên, đằng sau làn sóng "rời cuộc chơi" này là những chiến lược hoàn toàn khác biệt: một bên là bước đệm chuyển sàn sang HOSE để nâng tầm vị thế, một bên là sự rút lui tất yếu khi không còn duy trì được tư cách công ty đại chúng.

Đề xuất nâng tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% của Ngân hàng Nhà nước thoạt nhìn chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật trong hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, đằng sau con số đó là một tín hiệu đáng chú ý về giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế Việt Nam. Khi những dự án đường sắt cao tốc, hạ tầng năng lượng, trung tâm dữ liệu hay công nghiệp công nghệ cao lần lượt xuất hiện, Việt Nam đã không còn thiếu những người vay lớn. Điều còn thiếu có thể là những nguồn vốn dài hạn đủ lớn, và đủ dài để tài trợ cho họ.

Làn sóng phát hành cổ phiếu trị giá hàng trăm tỷ USD cuối năm 2025 và năm 2026 ở thế giới cũng như Việt Nam làm dấy lên nỗi lo thị trường sắp tạo đỉnh và cạn kiệt lực mua. Nhưng góc nhìn khác cho thấy làn sóng này là kênh thoái vốn của giới đầu tư tư nhân thế giới, và là nguồn cung cổ phiếu chuẩn bị sẵn cho dòng tiền nâng hạng ở Việt Nam.

Trong số các nội dung của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán (Bộ Tài chính trình Chính phủ tháng 6/2026), hai điểm bổ sung nổi bật nhất về tính mới của chính sách là: cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Đây là những thiết chế lần đầu được đặt nền móng ở cấp Luật, đồng thời mở ra không gian chính sách đáng kể cho giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường vốn Việt Nam.

Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ sở hữu tài sản mã hóa (TSMH) cao nhất thế giới. Theo Chainalysis, dòng vốn TSMH liên quan đến Việt Nam trong giai đoạn 2024–2025 được ước tính vượt 220 tỷ USD, con số lớn hơn tổng vốn hóa của nhiều sàn chứng khoán trong khu vực. Con số này chủ yếu nằm ở các loại tiền mã hóa không bảo chứng trên sàn quốc tế. Với Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, Việt Nam không hợp pháp hóa ngay các đồng tiền biến động này, mà chọn hướng đi thận trọng hơn: Thí điểm TSMH dựa trên tài sản thực (RWA).

Nghị định 200/2026/NĐ-CP thiết lập hệ thống rào cản định lượng đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Các quy định mới cụ thể hóa Luật Chứng khoán 2024, chuyển dịch phương thức quản lý từ rào cản hành chính sang tiêu chuẩn rủi ro tín dụng đối xứng.

Thành phố Hồ Chí Minh đang được giao vai “đầu tàu” trong mô hình Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, với kỳ vọng mở ra một bước chuyển mới về thể chế, dòng vốn và vị thế quốc gia. Nhưng trong cuộc cạnh tranh với những trung tâm đã định hình như Singapore, Hong Kong hay Dubai, lợi thế không thể chỉ dừng ở ưu đãi hay những tuyên bố tham vọng. Điều VIFC-HCMC cần chứng minh là chất lượng của luật chơi, độ tin cậy trong thực thi và khả năng hình thành một hệ sinh thái tài chính đủ sâu, đủ chuyên nghiệp và đủ sức hút lâu dài.

Cấu trúc cổ phiếu đa tầng cung cấp công cụ duy trì quyền kiểm soát dài hạn cho giới sáng lập doanh nghiệp, nhưng làm phát sinh vấn đề bất cập do sự chênh lệch giữa lợi ích kinh tế và quyền lực biểu quyết. Việc xây dựng khung pháp lý kiểm soát cấu trúc này là điều kiện cần để Việt Nam thu hút dòng vốn quốc tế và hoàn thành mục tiêu nâng hạng thị trường.

Khi một con tàu cập cảng Việt Nam hay một hãng hàng không quốc tế khai thác thị trường Việt Nam, phần lớn giá trị kinh tế hữu hình được ghi nhận trong nước. Nhưng nhiều dịch vụ tài chính đi kèm như bảo hiểm, tái bảo hiểm, thuê mua tài sản hay tài trợ vốn lại được thực hiện ở nước ngoài. Liệu tài chính hàng hải và tài chính hàng không có thể giúp Việt Nam giữ lại nhiều hơn phần giá trị đó?

Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới xác định TP.HCM là hạt nhân, đô thị trung tâm trong vùng, chủ trì liên kết với Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng và các tỉnh ĐBSCL. Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu hình thành Quỹ phát triển Vùng để điều phối đầu tư liên vùng.