HoREA đề xuất người mua nhà vừa túi tiền được vay gói 153 ngàn tỷ
HoREA đề xuất người mua nhà vừa túi tiền được vay gói 153 ngàn tỷ
HoREA muốn người mua nhà thương mại giá phù hợp được vay từ chương trình tín dụng hơn 153 ngàn tỷ đồng hiện dành cho nhà ở xã hội, với lãi suất thấp hơn mức cho vay bình quân của bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn.
Đề xuất nằm trong văn bản ngày 21/10 của Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) gửi Thủ tướng, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành. Theo đó, người mua hoặc mua trả góp nhà ở thương mại giá phù hợp có thể được vay với lãi suất thấp hơn 1.5-2 điểm phần trăm so với mức cho vay bình quân của nhóm bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn (Big 4).
Đây là nhóm nhà mà HoREA muốn phát triển cho những người có thu nhập trung bình: vượt điều kiện thu nhập để mua nhà ở xã hội nhưng chưa đủ khả năng mua nhà thương mại theo giá thị trường. Với một số nhóm được hưởng chính sách nhà ở xã hội, mức trần thu nhập hiện là 25 triệu đồng/tháng cho người độc thân, 35 triệu đồng/tháng cho người độc thân đang nuôi con chưa thành niên và 50 triệu đồng/tháng cho hai vợ chồng. Vượt các ngưỡng này, họ không đáp ứng điều kiện về thu nhập, dù việc mua nhà thương mại vẫn có thể nằm ngoài khả năng tài chính.
Nguồn nhà có giá dễ tiếp cận cũng rất ít. Theo báo cáo của UBND TPHCM được HoREA dẫn lại, trong 9 tháng đầu năm 2026, nguồn cung đủ điều kiện huy động vốn vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp, trung - cao cấp; nhà trung cấp chỉ chiếm 7.1% và chưa có nhà bình dân.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, đề xuất để từng địa phương quyết định mức giá tối đa của nhà thương mại giá phù hợp, dựa trên điều kiện thực tế và khả năng chi trả của người dân. Theo tính toán của Hiệp hội, giá bán có thể 25-30 triệu đồng/m2 tại các tỉnh vùng sâu, vùng xa và 60-70 triệu đồng/m2 ở những đô thị lớn.
Để phát triển loại nhà này, HoREA muốn bổ sung chính sách riêng vào dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, tạo cơ sở cho doanh nghiệp đầu tư và người dân mua nhà. Đây cũng là phân khúc mà tổ chức này đề nghị được tiếp cận chương trình tín dụng hơn 153 ngàn tỷ đồng.
HoREA đề xuất mở rộng gói tín dụng hơn 153 ngàn tỷ đồng để người mua nhà thương mại giá phù hợp có thêm cơ hội vay vốn ưu đãi
|
Gói 153 ngàn tỷ mới giải ngân hơn 11%
Chương trình HoREA muốn mở rộng bắt đầu từ năm 2023, với quy mô 120 ngàn tỷ đồng của bốn ngân hàng thương mại nhà nước. Đến nay, 11 ngân hàng tham gia, nâng tổng vốn đăng ký lên hơn 153 ngàn tỷ đồng, chủ yếu cho chủ đầu tư và người mua tại các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo hoặc xây dựng lại chung cư cũ.
Tiền đã cho vay thực tế còn cách xa quy mô đăng ký. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 8/2026, các ngân hàng cam kết cho vay 50.3 ngàn tỷ đồng nhưng mới giải ngân 17.5 ngàn tỷ đồng, tương đương hơn 11%. Phần lớn tiền giải ngân, 15 ngàn tỷ đồng, dành cho chủ đầu tư; người mua nhà ở xã hội nhận 2.5 ngàn tỷ đồng.
Ngân hàng Nhà nước cho biết nguyên nhân một phần do số dự án đủ điều kiện vay còn hạn chế. Vốn cho chủ đầu tư cũng được giải ngân theo tiến độ xây dựng và nhu cầu thực tế, nên số tiền đã cam kết không thể chuyển hết thành khoản vay ngay lập tức.
Chi phí vay lại tăng trong nửa cuối năm. Từ tháng 7/2026, lãi suất chương trình đối với người mua nhà ở xã hội tăng từ 5.9% lên 6.5%/năm, còn chủ đầu tư từ 6.1% lên 7%/năm. Trong báo cáo ngày 17/10, HoREA cho rằng chỉ so mức hiện nay với lãi suất cao khi chương trình khởi đầu năm 2023 sẽ bỏ qua thực tế người vay đang phải trả lãi nhiều hơn so với 6 tháng trước.
Đề xuất đưa nhà thương mại giá phù hợp vào diện vay không phải lần đầu được nêu. Từ tháng 3/2026, khi chương trình mới có quy mô 145 ngàn tỷ đồng, HoREA đã kiến nghị mở cho cả chủ đầu tư và người mua loại nhà này, đồng thời đặt vấn đề về lãi suất, thời hạn vay và giới hạn tăng trưởng tín dụng của ngân hàng.
Hiệp hội thường viện dẫn gói 30 ngàn tỷ đồng triển khai năm 2013 làm tiền lệ. Chương trình khi đó từng hỗ trợ cả người đủ điều kiện mua nhà thương mại diện tích dưới 70m2, giá dưới 15 triệu đồng/m2; đến năm 2014, đối tượng vay được mở rộng với nhà thương mại có giá trị hợp đồng không quá 1.05 tỷ đồng. Theo đánh giá của HoREA, điều kiện về giá từng khuyến khích một số chủ đầu tư giảm giá bán để khách hàng có thể vay vốn, góp phần hỗ trợ thị trường vượt giai đoạn khó khăn.
Đề nghị ngân hàng chia sẻ lợi nhuận, mở thêm đường vay vốn
Bên cạnh việc mở thêm đối tượng vay, HoREA muốn chi phí vốn giảm ngay từ các ngân hàng. Kiến nghị này được đưa ra sau cuộc họp ngày 19/10 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì, yêu cầu các tổ chức tín dụng hạ tối thiểu 0.5%/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và tập trung giảm 1.5-2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Điều được ông Lê Hoàng Châu đặc biệt hoan nghênh là cơ quan quản lý yêu cầu ngân hàng “chia sẻ lợi nhuận” với khách hàng, bên cạnh việc tiết giảm chi phí hoạt động. Theo đánh giá của HoREA, đây là lần đầu Thống đốc nhấn mạnh việc chia sẻ lợi nhuận, thay vì chỉ kêu gọi tiết giảm chi phí hoạt động. Theo thông tin Ngân hàng Nhà nước công bố, nhiều ngân hàng đã hưởng ứng và bắt đầu điều chỉnh lãi suất từ ngày 19/10, nhưng mức giảm cụ thể còn tùy khoản vay và đối tượng được áp dụng.
Để lý giải vì sao ngân hàng cần chia sẻ nhiều hơn, văn bản HoREA dẫn ước tính tổng lợi nhuận hằng năm của 27 ngân hàng thương mại khoảng 7-10 tỷ USD. Trong khi đó, tại cuộc họp về chính sách nhà ở ngày 13/10, một số địa phương phản ánh có khoản vay với lãi suất lên tới 18-19%/năm. Với HoREA, xét cả “lý” và “tình”, không nên để ngân hàng duy trì lợi nhuận cao trong lúc nhiều khách hàng, doanh nghiệp phải vay với chi phí đắt đỏ.
Ngoài lãi suất, Hiệp hội phản ánh có ngân hàng định giá tài sản thế chấp chỉ khoảng 70% giá trị thực tế, thậm chí thấp hơn. Theo ông Châu, điều này khiến người có tài sản bảo đảm vẫn khó vay đủ số vốn cần thiết; tổ chức cũng bày tỏ lo ngại về bất lợi của bên vay khi phải xử lý tài sản thế chấp để trả nợ xấu.
Với doanh nghiệp phát triển nhà ở, HoREA đề nghị không tính dư nợ cho vay các dự án nhà ở cho thuê, nhà thương mại giá phù hợp và một số khu công nghiệp trọng điểm do địa phương đề xuất vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của ngân hàng. Nếu được chấp thuận, cơ chế này sẽ tạo thêm dư địa cho vay những dự án thuộc diện áp dụng, qua đó hỗ trợ nguồn cung nhà ở, thay vì chỉ hỗ trợ người mua ở khâu thanh toán.
Quan điểm của Hiệp hội là phải xét tính pháp lý, khả năng trả nợ và mức độ rủi ro của từng dự án, “không nên mặc định” toàn bộ bất động sản đều là lĩnh vực rủi ro cao. Ngân hàng Nhà nước cũng đã nhấn mạnh việc giảm lãi suất và mở rộng tín dụng phải đi cùng kiểm soát rủi ro, không hạ chuẩn cho vay.
|
|
|
Tử Kính