Vàng vẫn chưa thoát khỏi đà lao dốc: Điều gì đang kéo giá kim loại quý xuống?
Vàng vẫn chưa thoát khỏi đà lao dốc: Điều gì đang kéo giá kim loại quý xuống?
Nhà đầu tư kim loại quý có lẽ khó tránh khỏi cảm giác chóng mặt sau những biến động dữ dội của thị trường trong năm qua.

Sau một đợt tăng giá phi mã, đưa vàng lập kỷ lục mới tới 53 lần trong năm 2025, kim loại quý này tiếp tục chạm mức cao chưa từng có là 5,589.38 USD/ounce vào ngày 28/1, trước khi trải qua cú lao dốc cũng mang tính lịch sử. Trong ngày 20/1, giá vàng đã rớt mốc 3,600 USD.
Theo Suki Cooper, Giám đốc toàn cầu bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Standard Chartered, nhiều yếu tố cùng hội tụ đã đẩy giá vàng lên những mức cao kỷ lục hồi đầu năm. Giờ đây, một tổ hợp yếu tố khác lại đang kéo giá kim loại quý đi xuống.
“Vàng có thể vận động như một loại hàng hóa hoặc một loại tiền tệ”, bà Cooper nói.
Vai trò nào chi phối giá vàng phụ thuộc vào những yếu tố đang dẫn dắt thị trường và tâm lý nhà đầu tư. Hiện tại, chính cách nhìn vàng như một loại tiền tệ đang góp phần kéo giá kim loại quý đi xuống.
Bà Cooper cho biết đà tăng của vàng bắt đầu từ nhu cầu vàng vật chất mạnh mẽ kể từ năm 2022, tạo ra một mặt bằng giá vững chắc. Giai đoạn tiếp theo diễn ra khi nhà đầu tư đánh giá lại vai trò của vàng trong danh mục tài sản. Khi chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không sinh lãi giảm xuống, họ bắt đầu nhìn nhận kim loại quý này như một khoản đầu tư dài hạn. Theo bà Cooper, đây chính là bước ngoặt của thị trường.
Cho đến đầu năm 2025, các nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt là những người nắm giữ chứng chỉ quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng, vẫn liên tục giảm tỷ trọng đầu tư. Điều này về thực chất đã bổ sung thêm nguồn cung cho thị trường. Tuy nhiên, xu hướng đảo chiều trong năm ngoái: Lượng vàng do các quỹ ETF nắm giữ, dẫn đầu là SPDR Gold Shares (GLD), tăng khoảng 800 tấn, góp phần hấp thụ lượng cung dư thừa trên thị trường.
“Có rất nhiều nhà đầu tư chỉ muốn mua vào, với nhu cầu lớn nhưng ít người muốn bán ra”, bà Cooper nói.
Khi áp lực bán trên thị trường thứ cấp vẫn ở mức thấp, giá vàng tiếp tục đi lên. Đến cuối năm 2025, tổng lượng vàng nắm giữ ròng của các quỹ ETF đã vượt 4,000 tấn. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các quỹ ETF vàng trên toàn cầu ghi nhận dòng vốn vào mạnh nhất từ trước đến nay, đạt 89 tỷ USD, chủ yếu đến từ Bắc Mỹ. Tổng tài sản của các quỹ này tăng hơn gấp đôi, lên 559 tỷ USD.
Đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm và những lo ngại về nợ công toàn cầu đã “tạo nền tảng để vàng lập các mức đỉnh mới trong năm 2026”, bà Cooper nhận định.
Những nhà đầu tư trước đó phân bổ tỷ trọng vàng thấp hơn mức mong muốn tiếp tục đẩy mạnh mua vào.
Evan Mills, Cố vấn tài chính tại Scholar Financial Advising, công ty tư vấn thu phí cố định ở Winston-Salem, bang North Carolina, cho biết lãi suất thấp, kỳ vọng Fed tiếp tục hạ lãi suất và đồng USD suy yếu đều là những yếu tố khiến nhà đầu tư ưu tiên vàng.
“Đó là môi trường lý tưởng nếu bạn đầu tư vào vàng và hàng hóa nói chung”, ông Mills nói. Nhà đầu tư đã thu được kết quả rất tốt, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất thấp. “Tiền mặt thường không mang lại hiệu quả trong môi trường như vậy, vì thế nhiều người tìm đến những nơi khác để nắm giữ tiền và bảo toàn sức mua”, ông nói.
Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi sau tháng 1/2026.
Tốc độ tăng giá quá nhanh khiến một số nhà đầu tư cảm thấy bất an, trong khi ngày càng xuất hiện nhiều dự báo cho rằng Fed có thể chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ. Sau đó, theo bà Cooper, xung đột tại Trung Đông bùng phát và vàng thay đổi vai trò. Thay vì hoạt động như một tài sản trú ẩn an toàn trong danh mục đầu tư, vàng trở thành “nguồn cung cấp thanh khoản”.
Bà Cooper giải thích rằng do vàng có tính thanh khoản cao và dễ dàng bán ra, nhà đầu tư đã bán kim loại quý này để huy động tiền mặt, qua đó châm ngòi cho đợt điều chỉnh đầu tiên. Kể từ đó, thị trường liên tục điều chỉnh kỳ vọng về những động thái tiếp theo của Fed.
“Trong năm 2026, Fed có xu hướng nghiêng nhiều hơn về phía tăng lãi suất”, ông Mills nói.
Tuần này, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết việc tăng lãi suất 50 điểm cơ bản có thể là cần thiết để “khiến mọi người phải giật mình”.
Thống đốc Fed Christopher Waller
|
“Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đang tăng, đồng USD mạnh lên, khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không tạo ra thu nhập trở nên lớn hơn nhiều”, ông Mills nhận định.
Theo ông Mills, trong bối cảnh hiện tại, những người nắm giữ vàng đang bỏ lỡ một môi trường mà tiền mặt thực sự mang lại hiệu quả, khi các quỹ thị trường tiền tệ có thể trả lãi suất 4-5%.
“Tiền mặt giúp duy trì sức mua mà không cần phải đầu tư vào một tài sản kém thanh khoản hoặc một tài sản mà giá trị phụ thuộc vào việc người khác có nhìn nhận nó như vậy hay không”, ông nói.
Từ năm 2025 sang năm 2026, vàng không trở nên khan hiếm hơn hay kém khan hiếm hơn. Điều thay đổi là những lựa chọn thay thế cho việc nắm giữ vàng trở nên hấp dẫn hơn.
“Cổ phiếu, trái phiếu và danh mục đầu tư truyền thống đều trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều. Vì vậy, nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc chi phí cơ hội và quyết định rằng việc nắm giữ vàng không còn đáng giá”, Mills nói.
Xu hướng này cũng xuất hiện ở những kim loại khác trong năm 2026, khi giá bạc lao dốc sau khi chạm mức cao nhất mọi thời đại.
Vì sao nhà đầu tư cần thận trọng với vàng?
Sau một đợt tăng giá phi thường, việc nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ triển vọng của vàng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, ông Mills cho rằng họ cần nhớ rằng kỳ vọng trước đó đã được đẩy lên mức rất cao.
“Khi mọi người kỳ vọng lợi nhuận 20-30% trong một năm, đương nhiên họ sẽ bắt đầu hoảng loạn khi mức sinh lời giảm xuống”, ông nói.
Nhà đầu tư vàng không nên hoảng loạn, nhưng vẫn cần duy trì sự thận trọng.
“Trong ngắn hạn, khi lợi suất thực tăng và đồng USD nhiều khả năng tiếp tục mạnh lên do Fed có thể tăng lãi suất trong tương lai, tôi sẽ thận trọng với việc phân bổ vàng trong danh mục đầu tư”, ông Mills nói.
Điều quan trọng đối với nhà đầu tư là hiểu rõ lý do họ đưa vàng vào danh mục ngay từ đầu.
“Nếu bạn mua vàng với mục đích đầu tư ngắn hạn, có lẽ kim loại này không nên xuất hiện trong danh mục của bạn ngay từ đầu”, ông Mills nhận định. Nếu được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro, vàng vẫn có thể đóng vai trò quan trọng trong danh mục đầu tư. Tuy nhiên, đây vẫn có thể là một khoản đầu tư kém hiệu quả, tùy thuộc vào mức giá mà nhà đầu tư bỏ ra để mua vào.
“Nếu bạn kỳ vọng vàng sẽ là động lực tăng trưởng cho danh mục đầu tư, nhiều khả năng bạn sẽ thất vọng”, ông nói. “Vàng là bảo hiểm, không phải động cơ tăng trưởng. Sai lầm nằm ở việc mua bảo hiểm khi giá của nó đã tăng vọt”.
Với những nhà đầu tư mua vàng ở mức đỉnh hồi tháng 1 để nắm giữ một tỷ trọng nhỏ như công cụ phòng ngừa rủi ro dài hạn, một đợt giảm giá mạnh không đồng nghĩa với việc mục tiêu ban đầu của họ thất bại.
“Bạn thực sự không có gì phải lo lắng, bởi đó chính là mục đích của việc nắm giữ vàng”, ông nói.
Theo ông Mills, vàng thường hoạt động tốt khi đồng USD suy yếu hoặc thị trường và tình hình địa chính trị trở nên bất ổn. Khi những sức ép này dịu đi, các tài sản khác trong danh mục đầu tư sẽ bù đắp phần hiệu suất kém hơn của vàng.
“Đó chính là ý nghĩa của việc mua bảo hiểm và đa dạng hóa danh mục. Vàng phát huy tác dụng khi những phần khác trong danh mục đầu tư hoạt động kém hiệu quả. Khi tình thế đảo ngược, đó lại là điều tốt”, ông nói.
Một số chuyên gia hàng hóa khác vẫn cho rằng vàng là khoản đầu tư hấp dẫn trong dài hạn. Amy Gower, Trưởng bộ phận chiến lược kim loại và khai khoáng tại Morgan Stanley, nói với chương trình “Squawk Box Europe” của CNBC rằng vẫn còn “rất nhiều lý do” để nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ vàng bất chấp đợt điều chỉnh trong năm nay.
Philip Diehl, cựu Giám đốc Cơ quan Đúc tiền Mỹ và hiện là Chủ tịch U.S. Money Reserve, nhà phân phối tiền xu vàng, bạc và bạch kim do Chính phủ phát hành có trụ sở tại Austin, bang Texas, cho rằng những luận điểm đầu tư dài hạn đối với vàng vẫn còn nguyên giá trị. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa những thay đổi đột ngột trong chính sách thương mại và các liên minh địa chính trị của Mỹ, cùng với cuộc chiến tại Iran, đã tạo ra một sự kiện “thiên nga đen” đối với kim loại quý này.
“Những yếu tố nền tảng từng thúc đẩy thị trường vàng tăng giá vẫn còn nguyên vẹn. Chúng chỉ bị gián đoạn bởi cơn bão cấp 5 bùng phát tại Vịnh Ba Tư do một cuộc chiến thiếu sáng suốt gây ra”, ông Diehl nói.
Ông kỳ vọng tình hình sẽ thay đổi sau khi cử tri Mỹ đưa ra “thông điệp rõ ràng” về việc chấm dứt cuộc chiến này cách đây 2 tuần.
“Tôi tin tưởng giá vàng sẽ quay lại xu hướng tăng trong năm 2027, khi giá dầu bình thường hóa và giá nhiên liệu tại các trạm xăng giảm xuống, tạo điều kiện để lãi suất ổn định”, Diehl nhận định.
Giá vàng dò đáy mới, nhà đầu tư cá nhân thua lỗ trong khi ngân hàng trung ương vẫn mua vào
Các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục mua vàng. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, lượng mua trong tháng 9 đạt mức cao nhất theo tháng, dù tổng lượng mua vẫn thấp hơn 7% so với cùng kỳ năm trước.
Marc Chandler, đối tác quản lý kiêm chiến lược gia thị trường trưởng tại Bannockburn Capital Markets, cho biết các cuộc khảo sát cho thấy xu hướng mua vàng của ngân hàng trung ương nhìn chung sẽ không thay đổi.
“Tuy nhiên, đừng chỉ nghĩ đến Trung Quốc hay các đối thủ của Mỹ”, ông Chandler nói, đồng thời lưu ý rằng Hội đồng Vàng Thế giới xác định Ba Lan, một thành viên NATO, là một trong những quốc gia mua vàng nhiều nhất trong phần lớn thời gian của năm nay.
“Nhà đầu tư cá nhân đã phải chịu thua lỗ”, ông Chandler nói. “Lãi suất cao hơn khiến các tài sản không sinh lãi trở nên kém hấp dẫn, trong đó có cả Bitcoin”.
Ông Chandler dự báo giá vàng có thể giảm về vùng 3,500-3,600 USD/ounce. Trong sáng ngày 19/11, giá vàng đã lập đáy mới khi rơi xuống dưới 3,600 USD/ounce.
“Không có tín hiệu nào trên biểu đồ cho thấy giá vàng đã tạo đáy”, ông Chandler nhận định. “Với những nhà đầu tư đang nóng lòng bắt đáy, tôi khuyên nên thận trọng và kiên nhẫn chờ đợi một mô hình đảo chiều. Nhìn chung, đợt giảm giá hiện nay vẫn diễn ra khá trật tự”.
“Vàng vẫn rất đắt so với hầu hết các tài sản khác, ngoại trừ khi so với mức giá trong 2 năm gần đây”, ông Chandler nói. Ông lưu ý đường trung bình động 10 năm (120 tháng) của giá vàng hiện vào khoảng 2,127 USD/ounce, trong khi đường trung bình động 20 năm (240 tháng) ở mức khoảng 1,666 USD/ounce.
Vũ Hạo