UBCKNN đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, hướng tới ứng dụng AI giám sát thị trường chứng khoán

9 giờ trước

UBCKNN đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, hướng tới ứng dụng AI giám sát thị trường chứng khoán

Việc đưa hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX) vào vận hành từ tháng 5/2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa hạ tầng thị trường chứng khoán. Cùng với đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã hoàn thành các hệ thống giám sát và dữ liệu thị trường, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao năng lực quản lý, cảnh báo sớm rủi ro.

Hội thảo Khoa học Quốc gia “Thị trường Chứng khoán Việt Nam 2026” (VCSM 2026) do Trường Đại học Tôn Đức Thắng tổ chức tổ chức ngày 18/11/2026

Hướng tới giám sát theo thời gian thực, triển khai cơ chế CCP

Phát biểu tại Hội thảo Khoa học Quốc gia “Thị trường Chứng khoán Việt Nam 2026” (VCSM 2026) do Trường Đại học Tôn Đức Thắng tổ chức, ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng vận hành và năng lực giám sát thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn mới.

Theo ông Dương, việc chính thức đưa hệ thống công nghệ thông tin mới vào vận hành từ tháng 5/2025 đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, nâng cao năng lực xử lý của thị trường. Song song đó, công tác chuẩn bị triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) tiếp tục được thúc đẩy.

Không chỉ tập trung vào hạ tầng giao dịch, UBCKNN còn đẩy mạnh xây dựng hệ thống dữ liệu và ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý, giám sát. Theo lãnh đạo UBCKNN, cơ quan này đã hoàn thành hai hệ thống công nghệ thông tin lớn, phục vụ trực tiếp công tác quản lý và phát triển thị trường.

Cụ thể, hệ thống giám sát tổng thể được xây dựng nhằm kết nối hoạt động giám sát các lĩnh vực của UBCKNN với những cơ sở dữ liệu nền kinh tế, bao gồm dữ liệu dân cư, ngân hàng, bảo hiểm, kế toán - kiểm toán và đào tạo. Đáng chú ý, hệ thống đã bước đầu tích hợp công nghệ AI để hỗ trợ cảnh báo sớm rủi ro.

Bên cạnh đó là hệ thống dữ liệu thị trường chứng khoán tập trung tổng hợp dữ liệu chính thống từ các sở giao dịch, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam cùng các thành viên thị trường. Nguồn dữ liệu này phục vụ công tác quản lý, giám sát và hỗ trợ định hướng phát triển thị trường.

Việc xây dựng các hệ thống trên được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng kết nối, khai thác dữ liệu và chủ động nhận diện rủi ro. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý từng bước đổi mới phương thức giám sát, kết hợp giám sát dựa trên rủi ro với giám sát tuân thủ.

Ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó Chủ tịch UBCKNN

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán, trong định hướng thời gian tới, UBCKNN xác định đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa hạ tầng là một trong tám nhóm giải pháp trọng tâm để phát triển thị trường chứng khoán. Cơ quan quản lý sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng phục vụ cơ chế CCP theo lộ trình, phát huy hiệu quả hệ thống công nghệ thông tin hiện tại, đồng thời tiếp tục hiện đại hóa hệ thống giám sát và cơ sở dữ liệu.

Cùng với đó, phương thức quản lý, thanh tra và giám sát cũng sẽ được đổi mới theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ số, phân tích dữ liệu và AI. Mục tiêu là hỗ trợ giám sát thị trường theo thời gian thực, chủ động cảnh báo rủi ro và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Hạ tầng hiện đại là nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Những bước tiến về công nghệ diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam chuẩn bị kỷ niệm 30 năm hình thành và phát triển, đồng thời vừa đạt dấu mốc quan trọng trong tiến trình nâng hạng quốc tế.

Theo số liệu được lãnh đạo UBCKNN công bố tại hội thảo, đến ngày 30/10/2026, tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu trên HOSE, HNX và UPCoM đạt khoảng 10.14 triệu tỷ đồng, tương đương 78.9% GDP ước tính năm 2025. Giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân từ đầu năm đạt khoảng 24 ngàn tỷ đồng/phiên. Khối lượng giao dịch chứng khoán phái sinh bình quân đạt gần 230,000 hợp đồng/phiên.

Quy mô thị trường ngày càng mở rộng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực xử lý giao dịch, quản lý dữ liệu và giám sát rủi ro. Bên cạnh đó, tiến trình hội nhập quốc tế cũng đòi hỏi thị trường phải tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận, tính minh bạch và chất lượng vận hành.

Ông Dương cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí của FTSE Russell sau thông báo nâng hạng vào tháng 10/2025 và chính thức được nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/03/2026.

Trong giai đoạn tiếp theo, Bộ Tài chính và UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp theo Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam và Đề án nâng hạng thị trường, hướng tới mục tiêu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI vào năm 2030.

Bên cạnh hiện đại hóa hạ tầng, các nhiệm vụ trọng tâm còn bao gồm nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, thúc đẩy IPO gắn với niêm yết, cải thiện công bố thông tin bằng tiếng Anh, phát triển nhà đầu tư tổ chức và đa dạng hóa sản phẩm chứng khoán.

Chí Kiên

FILI