Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát mỏ vật liệu cho công trình trọng điểm
Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát mỏ vật liệu cho công trình trọng điểm
Bộ Công Thương phải sớm cử đoàn làm việc trực tiếp với các tỉnh, thành về nguồn cát, đá và đất san lấp, rồi báo cáo Thủ tướng trước ngày 30/11.
Sau khi xem xét báo cáo của các tỉnh, thành, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ trưởng Công Thương sớm tổ chức các đoàn kiểm tra, trực tiếp làm việc với địa phương để bảo đảm phương án điều phối vật liệu có thể thực hiện. Chỉ đạo được Văn phòng Chính phủ truyền đạt trong Công văn 12064/VPCP-CN ngày 22/11, gửi Bộ trưởng Công Thương, Bộ trưởng Xây dựng và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành.
Phó Thủ tướng đánh giá cao những địa phương đã chủ động rà soát mỏ, hỗ trợ vật liệu cho nhau và kịp thời báo cáo kết quả. Các bộ, ngành và địa phương liên quan phải tiếp tục rà soát nguồn cung, gỡ vướng để khai thác mỏ hiệu quả hơn và thực hiện phương án điều phối đã ban hành. Trách nhiệm của các bên là bảo đảm đủ vật liệu cho công trình trọng điểm quốc gia và dự án đầu tư công, đồng thời chịu trách nhiệm về tiến độ và chất lượng trong quá trình thực hiện.
Kết quả điều phối phải được cập nhật thường xuyên cho Bộ Công Thương. Những vướng mắc vượt thẩm quyền cũng phải báo kịp thời để bộ xem xét trong quá trình triển khai. Đây là phần việc tiếp nối các chỉ đạo ngày 21/10 và 27/10 về việc rà soát, hỗ trợ nguồn vật liệu giữa các tỉnh, thành.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại buổi làm việc với Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam và một số doanh nghiệp xây dựng ngày 10/09/2026 - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên
|
Cà Mau cần hơn 40 triệu m³ đá và cát
Phương án tạm thời Bộ Công Thương ban hành ngày 24/10 xác định nơi cấp, nơi nhận và khối lượng phải bảo đảm trong giai đoạn 2026-2030. Trước mắt, nguồn vật liệu được bố trí cho các dự án cao tốc ở Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và các công trình trọng điểm tại Cà Mau.
Trong 34 tỉnh, thành, 18 địa phương có thể tự lo đủ và hỗ trợ nơi khác. Thêm 10 địa phương thiếu một số loại vật liệu nhưng có thể tự cân đối bằng cách tăng công suất, mở rộng khai thác hoặc cấp phép mỏ mới. 6 nơi cần nguồn hỗ trợ từ bên ngoài gồm Hà Nội, Hưng Yên, Tây Ninh, Cà Mau, Cần Thơ và Ninh Bình. Việc xếp nhóm dựa trên khả năng cân đối chung, nên một địa phương có thể cần nhận loại vật liệu này và vẫn có nguồn để cấp loại khác.
Cần Thơ là một trường hợp như vậy. Thành phố được bố trí nhận 2.5 triệu m³ đá từ TPHCM cho cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, đồng thời được giao cấp 17.2 triệu m³ cát san lấp cho Cà Mau. Đồng Tháp và Vĩnh Long cấp phần cát còn lại, lần lượt 2.3 triệu và 1.2 triệu m³.
Ngoài 20.7 triệu m³ cát, phương án xác định Cà Mau cần 22.1 triệu m³ đá để làm bốn công trình do Bộ Quốc phòng đầu tư, gồm hai đoạn cao tốc Cà Mau - Cái Nước và Cái Nước - Đất Mũi, đường ra cảng Hòn Khoai và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. TPHCM và Đồng Nai mỗi nơi được giao cấp 10.5 triệu m³ đá. Phần 1.1 triệu m³ còn lại do An Giang xây dựng phương án cung cấp. Khối lượng bố trí cho Cà Mau đã tính cả phần được cấp phép hoặc đang cung ứng.
Ở Tây Ninh, nhu cầu đề nghị hỗ trợ là 15.6 triệu m³ cát san lấp, gồm 11.7 triệu m³ cho đoạn Vành đai 4 TPHCM qua tỉnh và 3.9 triệu m³ cho cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận. Trước mắt, Vĩnh Long và Đồng Tháp mỗi tỉnh được giao cấp 2 triệu m³. Tây Ninh phải rà lại nguồn đất san lấp, cát sông tại chỗ và báo Bộ Công Thương trước ngày 30/11. Nếu vẫn thiếu, bộ sẽ căn cứ kết quả điều tra nguồn cát, cuội, sỏi lòng sông ở Đồng bằng sông Cửu Long để báo cáo Thủ tướng phương án bổ sung.
Hà Nội lấy đá, đất từ các tỉnh và tính nguồn cát sông Hồng
Ở phía Bắc, Hà Nội cần bù hơn 272 triệu m³ đá xây dựng và gần 244 triệu m³ đất san lấp. Trong sáu địa phương được giao cấp đá, Phú Thọ đảm nhận 100 triệu m³, Ninh Bình và Thái Nguyên mỗi nơi 50 triệu m³. Phần còn lại đến từ Thanh Hóa, Tuyên Quang và Nghệ An. Đất san lấp được bố trí từ Phú Thọ, Bắc Ninh, Ninh Bình, Thái Nguyên và Tuyên Quang.
Với khoảng 320 triệu m³ cát còn thiếu, phương án tính đến nguồn thu hồi từ dự án nạo vét sông Hồng đoạn qua Hà Nội. Thành phố được yêu cầu báo cáo tiến độ chuẩn bị dự án và lượng cát cần gấp trong hai năm 2026-2027 mà chưa có nguồn, để Bộ Công Thương xem xét điều phối bổ sung.
Ninh Bình cũng được giao cấp 9.5 triệu m³ đá cho Hưng Yên. Với 20 triệu m³ cát san lấp còn thiếu, Hưng Yên phải rà lại quy hoạch và xem xét cấp phép các khu vực đã được đánh giá có tiềm năng, với quy mô dự kiến 89.5 triệu m³. Tỉnh còn cần 13.3 triệu m³ đất san lấp và được giao làm việc với Quảng Ninh, Ninh Bình, Tuyên Quang để thống nhất khối lượng từng nơi có thể cấp, kể cả từ nguồn đất đá thải mỏ than.
Dù có đá và đất để hỗ trợ nơi khác, Ninh Bình báo thiếu hơn 348 triệu m³ cát xây dựng và cát san lấp. Số này là nhu cầu chung mà tỉnh báo cáo. Để xem xét bổ sung nguồn, Bộ Công Thương yêu cầu Ninh Bình xác định riêng lượng cát cần cho từng công trình trọng điểm, theo từng năm. Phương án tháng 10 đặt hạn trước ngày 15/11 cho các báo cáo về nguồn cát của Hà Nội và Ninh Bình, nguồn đất của Hưng Yên và phương án cấp đá của An Giang.
Hai tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng và Đồng Đăng - Trà Lĩnh còn cần loại đá có thể dùng cho lớp bê tông nhựa tạo nhám mặt đường. Lạng Sơn và Cao Bằng được giao chỉ đạo nhà đầu tư, nhà thầu khảo sát các khu vực có đá granit, bazan và ryolit. Nếu chất lượng đáp ứng yêu cầu, địa phương có thể cấp phép khai thác theo cơ chế đặc thù để giảm phụ thuộc vào mỏ Khau Đêm.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu tiếp tục rà soát các mỏ vật liệu xây dựng thông thường phục vụ công trình trọng điểm quốc gia
|
Nơi không cấp đủ phải đề xuất nguồn thay thế
Số vật liệu phân cho mỗi địa phương là mức tối thiểu phải bảo đảm trong cả giai đoạn 2026-2030. Để đưa được vật liệu về công trường, nơi tiếp nhận phải cùng chủ đầu tư và bên cung cấp xác định cụ thể lấy từ mỏ nào, mỗi năm cần bao nhiêu cho từng dự án và vận chuyển theo tuyến nào. Nơi có mỏ ưu tiên xử lý hồ sơ cấp mới, gia hạn, nâng công suất hoặc điều chỉnh giấy phép phục vụ phương án.
Nếu xác định không thể cấp đủ khối lượng được giao, địa phương cung cấp có 5 ngày làm việc kể từ khi xác định nguyên nhân để báo bằng văn bản cho Bộ Công Thương, nêu lý do và đề xuất nguồn thay thế. Bộ sẽ xem xét điều chỉnh phương án hoặc báo cáo Thủ tướng.
Nguồn được ưu tiên huy động gồm các mỏ có giấy phép còn hiệu lực được cấp không qua đấu giá và các khu vực được phép thu hồi từ 100,000 m³ vật liệu trở lên. Mỏ được cấp phép qua đấu giá và các nguồn hợp pháp khác có thể tham gia khi bên có quyền khai thác hoặc sở hữu đồng ý bằng văn bản. Nguồn đã được khảo sát, đánh giá hoặc thăm dò nhưng chưa cấp phép chỉ được huy động khi các nguồn trên không đủ.
Vật liệu có thể được điều phối qua địa giới hành chính, ưu tiên nguồn có quãng đường và cách vận chuyển phù hợp. Công trình trọng điểm quốc gia được ưu tiên trước, tiếp đến là các dự án khẩn cấp, cấp bách và phòng, chống thiên tai. Phương án cũng khuyến khích dùng cát biển, đất đá thải mỏ và vật liệu thay thế đáp ứng quy định. Việc mua bán thực hiện theo hợp đồng, giá do bên khai thác hoặc thu hồi vật liệu thỏa thuận với bên mua và được kê khai, niêm yết, công khai theo quy định.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)