Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương chuyển từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia; không chờ hướng dẫn đối với những nội dung đã có quy định; đẩy nhanh phân bổ, giải ngân vốn, tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc, bảo đảm tiến độ và hiệu quả thực hiện Chương trình.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi, chủ trì làm việc với Bộ NN&MT và các cơ quan thuộc Ban Chỉ đạo nhằm rà soát tình hình triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2035 - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Sáng 5/11, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi, chủ trì cuộc làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan thuộc Ban Chỉ đạo nhằm rà soát tình hình triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2035 (Chương trình).

Tiến độ giao mục tiêu, chỉ tiêu chưa đồng đều

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực đã rà soát, xây dựng phương án giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 và hằng năm theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, tiến độ hoàn thiện phương án tại các bộ chưa đồng đều.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cơ bản hoàn thành tổng hợp đề xuất của các địa phương, xây dựng phương án giao mục tiêu, chỉ tiêu về xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030 và năm 2026, dự kiến hoàn thành trước ngày 10/11/2026.

Bộ Y tế đã giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 cho các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ, đồng thời tiếp tục rà soát để giao chỉ tiêu năm 2027 và các năm tiếp theo.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã xây dựng phương pháp tính toán, lộ trình và phương án giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 và từng năm, gửi lấy ý kiến các địa phương, dự kiến hoàn thành trước ngày 20/11/2026. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục rà soát, cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu thuộc lĩnh vực quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng phối hợp với các bộ liên quan nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng Quyết định ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030.

Đối với cơ sở dữ liệu dùng chung, Bộ đã xây dựng khung cấu trúc cơ bản của phần mềm Thông tin Chương trình mục tiêu quốc gia trên nền tảng web và phần mềm hỏi đáp, tiếp nhận, xử lý vướng mắc. Các phần mềm đang được thử nghiệm. Bộ tiếp tục phối hợp với các bộ quản lý ngành rà soát, chuẩn hóa, bổ sung dữ liệu và hoàn thiện Hệ thống thông tin Chương trình, dự kiến hoàn thành, chạy thử trong tháng 12/2026.

Giải ngân mới đạt 8.73% kế hoạch, dự toán được giao

Về phân bổ vốn đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng Chính phủ đã giao 70,000 tỷ đồng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trước hợp nhất.

Đối với 174,200 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn của ba chương trình mục tiêu quốc gia còn lại trước hợp nhất, tính đến ngày 2/11/2026, Bộ Tài chính đã nhận được phương án phân bổ hoàn thiện của Bộ Y tế đối với 39,200 tỷ đồng và Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với 85,000 tỷ đồng. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tiếp tục hoàn thiện phương án phân bổ 50,000 tỷ đồng. Bộ Tài chính dự kiến hoàn thành rà soát, tổng hợp, trình Chính phủ trước ngày 10/11/2026.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, lũy kế giải ngân vốn ngân sách trung ương năm 2026 đến ngày 31/10/2026 của các chương trình mục tiêu quốc gia thuộc phạm vi hợp nhất đạt 1,439 tỷ đồng, bằng khoảng 8.73% kế hoạch, dự toán được Thủ tướng Chính phủ giao.

Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giải ngân khoảng 297 tỷ đồng; Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giải ngân khoảng 1,141 tỷ đồng.

Đối với nguồn vốn ngân sách trung ương năm 2025 kéo dài sang năm 2026, tổng số vốn được Bộ Tài chính theo dõi là 19.691 tỷ đồng. Đến ngày 31/10/2026, đã giải ngân 10,134 tỷ đồng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quá trình triển khai Chương trình còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Một số địa phương gặp khó trong xác định nhiệm vụ, đối tượng thụ hưởng, nội dung hỗ trợ và phân định trách nhiệm giữa các sở, ngành, cấp xã đối với nhiệm vụ liên ngành. Việc ban hành các quy định thuộc thẩm quyền địa phương về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách, mức hỗ trợ và phân cấp thực hiện chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng kế hoạch, phê duyệt và triển khai các nhiệm vụ, dự án.

Bên cạnh đó, việc phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch, dự toán ngân sách trung ương năm 2026 còn kéo dài. Một số nhiệm vụ, dự án sau khi được giao vốn vẫn phải thực hiện các thủ tục phê duyệt, lựa chọn nhà thầu và hoàn thiện điều kiện triển khai. Trong khi thời gian còn lại của năm không nhiều, số vốn chưa được giao, chưa phân bổ còn lớn, gây khó khăn cho việc giải ngân hết kế hoạch năm 2026.

Ngoài ra, nhiều chỉ tiêu chưa có đầy đủ số liệu gốc, số liệu theo địa bàn và thông tin cần thiết để tính toán, đánh giá kết quả thực hiện.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn đề nghị các bộ, ngành khẩn trương hoàn thành việc tổ chức thực hiện các nội dung dự án; tăng cường hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra mục tiêu, chỉ tiêu và kết quả thực hiện Chương trình.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn phát biểu - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Theo Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn, định hướng triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia thống nhất là các bộ, ngành tập trung kiểm soát mục tiêu, chỉ tiêu và kết quả, đồng thời phân cấp, trao quyền chủ yếu cho địa phương. Do đó, cần tăng cường phối hợp trong xây dựng chỉ tiêu, bảo đảm thống nhất, không chồng chéo giữa các địa phương, đơn vị. Việc tổ chức thực hiện tại địa phương phải gắn với trách nhiệm người đứng đầu, tiến độ, chất lượng và vai trò giám sát của cộng đồng.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên cho biết, Bộ chưa ghi nhận khó khăn, vướng mắc lớn trong quá trình triển khai. Các tiêu chí, tiêu chuẩn cơ bản đã được phân bổ; nhiệm vụ còn lại là giao chỉ tiêu hằng năm và giai đoạn 5 năm. Bộ thống nhất với đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Y tế hoàn thành việc giao chỉ tiêu trước ngày 20/11.

Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận cho biết, trước khi hợp nhất Chương trình, Bộ đã ban hành các thông tư hướng dẫn thực hiện chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý và Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026-2035. Từ năm 2027, Bộ dự kiến chuyển các hướng dẫn này thành sổ tay để các xã và địa phương thuận tiện triển khai.

Khẩn trương chuyển từ chuẩn bị sang tổ chức thực hiện

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao sự chủ động, tích cực của các bộ, cơ quan trong triển khai nhiệm vụ của Chương trình, nhất là việc rà soát, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu, hoàn thiện các công cụ hướng dẫn và phương án phân bổ nguồn lực.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kết luận cuộc họp - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng chỉ rõ một số nhiệm vụ triển khai còn chậm; việc giao mục tiêu, chỉ tiêu của một số bộ chưa kịp thời. Một số địa phương chưa hoàn thành kiện toàn tổ chức, ban hành kế hoạch và các văn bản thuộc thẩm quyền; dữ liệu phục vụ theo dõi, giám sát, đánh giá còn thiếu, chưa được cập nhật đầy đủ.

Đặc biệt, tiến độ phân bổ và giải ngân vốn còn rất thấp. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương chuyển mạnh từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc hợp nhất Chương trình phải giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Quá trình thực hiện không được làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không để gián đoạn chính sách và quyền lợi hợp pháp của người dân trong giai đoạn chuyển tiếp.

"Những nội dung đã có quy định phải tổ chức thực hiện ngay; không chờ hướng dẫn, không đặt thêm thủ tục, điều kiện ngoài quy định", Phó Thủ tướng yêu cầu.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và nguồn lực; ưu tiên đầu tư cho các nhiệm vụ thiết yếu, địa bàn khó khăn, đối tượng yếu thế, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.

Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ liên quan hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ quản lý ngành và Bộ Tài chính đôn đốc các địa phương hoàn thành kiện toàn Ban Chỉ đạo, cơ quan thường trực và bộ phận giúp việc; ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030, hằng năm và các văn bản thuộc thẩm quyền về phân bổ nguồn lực, mức hỗ trợ, phân cấp và tổ chức thực hiện theo Nghị định số 387/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, đẩy nhanh hoàn thiện Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung và phần mềm hỏi đáp, xử lý vướng mắc. Bộ cần thống nhất với các cơ quan liên quan về dữ liệu, chế độ thông tin, báo cáo, kiểm tra, giám sát; sớm đưa phần mềm hỏi đáp vào sử dụng và hoàn thiện, chạy thử Hệ thống thông tin trong tháng 12/2026. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh phải được chủ động tổng hợp, xử lý hoặc kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thành rà soát, tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/11/2026.

Các bộ quản lý ngành, gồm Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, chịu trách nhiệm toàn diện về mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung và nhiệm vụ thuộc lĩnh vực quản lý; khẩn trương hoàn thiện, giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030 và hằng năm cho các địa phương.

Đối với địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, cơ quan thường trực và bộ phận giúp việc; ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 và hằng năm. Việc phân công, phân cấp trách nhiệm phải rõ ràng, gắn với bố trí nguồn lực và các điều kiện thực hiện phù hợp với năng lực cấp xã.

Các địa phương tập trung phân bổ, giao vốn đã được cấp có thẩm quyền giao; rà soát, điều chỉnh những nhiệm vụ, dự án không còn phù hợp; tháo gỡ khó khăn về thủ tục, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn năm 2026, nhất là nguồn vốn kéo dài. Đồng thời, tăng cường lồng ghép các nguồn lực, bố trí vốn đối ứng, thực hiện nghiêm chế độ thông tin, báo cáo và cập nhật dữ liệu.

Nhấn mạnh khối lượng công việc của Chương trình rất lớn, phạm vi rộng, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan và địa phương khẩn trương tổ chức thực hiện, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chuyển tiếp, tồn đọng, không để chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Tinh thần là triển khai Chương trình quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả; bảo đảm nguồn lực đến đúng nơi, chính sách đến đúng đối tượng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt trong giải quyết nhu cầu đất ở, đất sản xuất, nước sạch, nâng cao chất lượng y tế cơ sở và giáo dục, đào tạo.

Nhật Quang (Theo thông tin Chính phủ)

FILI