Những khoản thu ngân sách tăng mạnh của TPHCM
Những khoản thu ngân sách tăng mạnh của TPHCM
Sau 10 tháng, nguồn thu từ kinh tế ngoài nhà nước tại TPHCM tăng thêm gần 47 ngàn tỷ đồng, dẫn đầu về giá trị tuyệt đối. Xét theo tỷ lệ, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tăng 143%, còn thu khác ngân sách tăng 62%.
TPHCM ước thu được 762 ngàn tỷ đồng tiền ngân sách trong 10 tháng đầu năm 2026, tăng 16% so với cùng kỳ và thực hiện gần 95% dự toán Trung ương giao. So với dự toán sau điều chỉnh, tỷ lệ là 93.7%.
Thu nội địa tăng 17%, mang về thêm 80 ngàn tỷ đồng và chiếm hơn 72% tổng thu. Dầu thô dù chỉ chiếm phần nhỏ lại tăng nhanh nhất trong ba nguồn chính, tới 41%. Tiền thu từ xuất nhập khẩu tăng 6.1%, theo số liệu UBND Thành phố công bố ngày 05/11.
Ba doanh nghiệp nộp hơn 30 ngàn tỷ đồng tiền đất
Các khoản nộp từ các dự án bất động sản lớn giúp tiền sử dụng đất tăng 13% so với cùng kỳ, lên 56.4 ngàn tỷ đồng. Dù vậy, Thành phố mới thu được 58% dự toán đã điều chỉnh cho cả năm.
Theo Sở Tài chính TPHCM, nhiều dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý đã giúp doanh nghiệp bắt đầu nộp tiền đất. Trong báo cáo ngày 22/10, ba khoản nộp lớn nhất đến từ Berjaya Việt Nam, Lotte Properties HCMC và Liên doanh Thành phố Đế Vương, với tổng cộng gần 30.6 ngàn tỷ đồng.
Tính thêm Bất động sản Nguyên Phương, Việt Nam GS Industry và Đô thị Du lịch Cần Giờ, 6 doanh nghiệp đã nộp gần 39 ngàn tỷ đồng tiền sử dụng đất.
Berjaya Việt Nam, công ty con của CTCP Vinhomes (HOSE: VHM), thực hiện dự án Đô thị Đại học Quốc tế. Tại Thủ Thiêm, Lotte Properties HCMC phát triển Lotte Eco Smart City, còn Liên doanh Thành phố Đế Vương là chủ đầu tư Empire City. CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt (HOSE: PDR) đã hoàn tất nhận chuyển nhượng 35% vốn Lotte Properties HCMC vào tháng 8/2026.
Lotte Properties HCMC còn nộp 6.6 ngàn tỷ đồng tiền thuê đất, ngoài khoản tiền sử dụng đất kể trên. Tính toàn Thành phố, tiền thuê đất và mặt nước đạt 18.3 ngàn tỷ đồng, tăng 19% so với năm trước.
Thu từ doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong nước tăng gần 47 ngàn tỷ đồng
Góp nhiều tiền tăng thêm nhất là nhóm kinh tế ngoài nhà nước, gồm các doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong nước. Thu từ nhóm này đạt 170.5 ngàn tỷ đồng, tăng 38%, tức nhiều hơn cùng kỳ 46.6 ngàn tỷ đồng. Khoản tăng này bằng 58% phần tăng thu nội địa, đồng thời giúp nhóm vượt kế hoạch cả năm 21.4 ngàn tỷ đồng.
Khối doanh nghiệp có vốn nước ngoài mang về 129.6 ngàn tỷ đồng, tăng 16%. Các doanh nghiệp nhà nước nộp nhiều hơn với nhóm do Trung ương quản lý tăng 32%, nhóm thuộc địa phương tăng 28%. Cộng hai nhóm, ngân sách thu được 45.1 ngàn tỷ đồng.
Còn nếu tính theo từng loại thuế, riêng thuế thu nhập doanh nghiệp mang về gần 179 ngàn tỷ đồng, vượt kế hoạch năm 38.9 ngàn tỷ đồng, theo ước tính của Sở Tài chính. Phí và lệ phí cũng tăng 22%, lên 11.7 ngàn tỷ đồng, dù lệ phí môn bài đã dừng thu từ đầu năm. Các khoản phí trong giao thông, công nghiệp, thương mại và xây dựng đã bù lại phần hụt này.
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tăng gấp 2.4 lần
Tăng nhanh nhất về tỷ lệ là tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, thêm 143% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khoản này mới mang về 822 tỷ đồng, tức tăng thêm 483 tỷ đồng. Số thu đã gấp hơn ba lần kế hoạch năm, nhưng phụ lục ngân sách không nêu mỏ hay doanh nghiệp nào đóng góp nhiều nhất.
Đáng kể hơn về số tiền là nhóm thu khác ngân sách, tăng 62% lên 17.6 ngàn tỷ đồng, cao hơn dự toán năm 7.6 ngàn tỷ đồng. Thu hồi vốn Nhà nước cũng tăng 82%, đạt gần 2.8 ngàn tỷ đồng dù đầu năm không được giao dự toán cho khoản này. Báo cáo chưa nói rõ khoản nào khiến nhóm thu khác tăng mạnh.
Dầu thô đã mang về nhiều hơn dự toán cả năm gần 14.8 ngàn tỷ đồng. Trái lại, tiền thu từ hoạt động xuất nhập khẩu mới đạt 88% kế hoạch, dù số thu vẫn tăng so với năm trước.
Thuế thu nhập cá nhân giảm gần 9 ngàn tỷ đồng
Thuế thu nhập cá nhân giảm gần 8.6 ngàn tỷ đồng so với cùng kỳ, còn 70.8 ngàn tỷ đồng và mới đạt 73% kế hoạch năm. Sở Tài chính cho biết việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, điều chỉnh ngưỡng chịu thuế và chuyển từ khai thuế hàng tháng sang hàng quý áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công đã ảnh hưởng số thu.
Thuế bảo vệ môi trường giảm tới 57%, còn 3.7 ngàn tỷ đồng, tức hụt gần 4.8 ngàn tỷ đồng so với năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chính sách giảm thuế với xăng dầu và nhiên liệu bay. Lệ phí trước bạ cũng giảm gần 9%, xuống 7.8 ngàn tỷ đồng; riêng phần thu từ nhà đất vẫn chậm, theo Sở Tài chính.
Tiền cổ tức, lợi nhuận được chia và lợi nhuận còn lại cũng giảm 25%, xuống 5.8 ngàn tỷ đồng. Những đơn vị nộp nhiều có Tân Cảng Sài Gòn, Becamex, Satra và Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn.
TPHCM còn cần thu thêm khoảng 51.3 ngàn tỷ đồng để đạt dự toán đã điều chỉnh. Nhưng nếu muốn chạm mục tiêu phấn đấu 1.01 triệu tỷ đồng, Thành phố phải có thêm 248 ngàn tỷ đồng trong hai tháng cuối năm, bình quân 124 ngàn tỷ đồng mỗi tháng. Riêng tháng 10 ước thu chỉ 85 ngàn tỷ đồng.
Tiền đất được kỳ vọng bù một phần khoảng cách này. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 21/10, nguồn thu từ đất vẫn còn thiếu 90.6 ngàn tỷ đồng so với chỉ tiêu riêng. Sở tính phương án thu 52.3 ngàn tỷ đồng từ xác định giá đất, 37.6 ngàn tỷ đồng qua đấu giá ở Thủ Thiêm và chuẩn bị thêm 21.3 ngàn tỷ đồng dự phòng.
Trong số những khu đất chuẩn bị đưa ra đấu giá có bốn lô ở Thủ Thiêm, dự kiến đấu giá trực tuyến ngày 27/11 với tổng giá khởi điểm gần 16.7 ngàn tỷ đồng. Số tiền thực tế Thành phố thu được còn tùy kết quả đấu giá và tiến độ thanh toán của bên trúng đấu giá.
Tử Kính