NHNN đề xuất thay đổi tiêu chí xếp hạng ngân hàng từ năm 2027
NHNN đề xuất thay đổi tiêu chí xếp hạng ngân hàng từ năm 2027
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đề xuất nâng ngưỡng tổng tài sản để phân nhóm ngân hàng thương mại quy mô lớn lên 500,000 tỷ đồng từ năm xếp hạng 2027, đồng thời bổ sung các chỉ tiêu thanh khoản và điều chỉnh cách tính điểm đối với mức độ an toàn vốn.
NHNN đề xuất thay đổi tiêu chí xếp hạng ngân hàng từ năm 2027. Ảnh: Internet
|
Những nội dung trên được đưa ra tại dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 21/2025/TT-NHNN ngày 31/07/2025 quy định xếp hạng tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Dự thảo tập trung điều chỉnh tiêu chí phân nhóm ngân hàng, đánh giá khả năng thanh khoản và phương pháp xác định ngưỡng tính điểm đối với một số chỉ tiêu định lượng.
Nâng ngưỡng phân nhóm ngân hàng lớn lên 500,000 tỷ đồng
Một trong những nội dung đáng chú ý là điều chỉnh tiêu chí phân loại ngân hàng thương mại theo quy mô tổng tài sản. Theo quy định hiện hành tại Thông tư 21/2025/TT-NHNN, ngân hàng thương mại có quy mô lớn là ngân hàng có tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trong năm xếp hạng trên 300,000 tỷ đồng.
Tại dự thảo, NHNN đề xuất giữ nguyên ngưỡng 300,000 tỷ đồng đối với năm xếp hạng 2026 và nâng lên 500,000 tỷ đồng kể từ năm xếp hạng 2027. Theo đó, ngân hàng có tổng giá trị tài sản bình quân theo quý trên 500,000 tỷ đồng được xếp vào nhóm quy mô lớn; các ngân hàng có mức bằng hoặc thấp hơn ngưỡng này thuộc nhóm quy mô nhỏ.
Bổ sung các chỉ tiêu đánh giá thanh khoản
Bên cạnh việc điều chỉnh tiêu chí phân nhóm, dự thảo sửa đổi các chỉ tiêu đánh giá khả năng thanh khoản nhằm phù hợp với quy định tại Thông tư 50/2026/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Cụ thể, NHNN đề xuất bổ sung tỷ lệ khả năng chi trả bình quân (LCR bình quân), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), đồng thời điều chỉnh việc sử dụng tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) trong đánh giá, xếp hạng ngân hàng.
Trong đó, LCR bình quân được xác định bằng trung bình cộng tỷ lệ LCR quy đổi ra đồng Việt Nam tại ngày làm việc cuối cùng của các tháng trong năm xếp hạng mà ngân hàng đã áp dụng tỷ lệ này.
Việc sử dụng các chỉ tiêu để đánh giá thanh khoản được phân chia theo tình trạng áp dụng LCR và NSFR. Đối với ngân hàng chưa áp dụng 2 tỷ lệ này theo Thông tư 50, các chỉ tiêu hiện hành như tỷ lệ tài sản có tính thanh khoản cao bình quân so với tổng tài sản bình quân, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn và LDR tiếp tục được sử dụng.
Đối với ngân hàng áp dụng LCR và NSFR theo lộ trình tại Thông tư 50, từ năm xếp hạng 2028-2032, dự thảo đề xuất sử dụng 4 chỉ tiêu định lượng gồm tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư tiền gửi lớn so với tổng tiền gửi, LCR bình quân, NSFR và LDR.
Từ năm xếp hạng 2033 trở đi, đối với trường hợp ngân hàng phải áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, LDR sẽ không còn được sử dụng trong nhóm chỉ tiêu định lượng để tính điểm thanh khoản. Khi đó, việc đánh giá dựa trên 3 chỉ tiêu gồm tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư tiền gửi lớn, LCR bình quân và NSFR.
Đối với ngân hàng đăng ký áp dụng sớm LCR và NSFR theo Thông tư 50, phương pháp tính điểm cũng được điều chỉnh theo tình trạng tuân thủ tại ngày 31/12 của năm xếp hạng. Nếu chưa phải áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả 2 tỷ lệ, ngân hàng tiếp tục áp dụng phương pháp tính điểm của giai đoạn chuyển tiếp. Ngược lại, nếu đã phải áp dụng ngưỡng tối thiểu này, phương pháp tính điểm tương ứng với nhóm chỉ tiêu LCR, NSFR sẽ được áp dụng ngay từ năm xếp hạng đó.
Lộ trình nâng ngưỡng tính điểm LCR và NSFR
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất lộ trình nâng dần các ngưỡng tính điểm đối với LCR bình quân và NSFR, áp dụng thống nhất cho ngân hàng thương mại quy mô lớn, ngân hàng thương mại quy mô nhỏ và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Đối với LCR bình quân, ngưỡng 1 (ngưỡng cao nhất trong 4 ngưỡng tính điểm) được đề xuất ở mức 70% trong năm xếp hạng 2027 và 2028, tăng lên 75% năm 2029, 85% năm 2030, 95% năm 2031, 105% năm 2032, 115% năm 2033 và 120% từ năm 2034.
Đối với NSFR, ngưỡng 1 được đề xuất ở mức 110% trong năm xếp hạng 2027 và 2028, tăng lên 115% năm 2029 và 120% từ năm 2030.
Dự thảo cũng điều chỉnh trọng số của các chỉ tiêu thanh khoản tùy theo tình trạng áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với LCR và NSFR.
Cụ thể, trong giai đoạn chuyển tiếp khi ngân hàng đã áp dụng LCR và NSFR nhưng chưa phải tuân thủ ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả 2 tỷ lệ, đối với ngân hàng thương mại quy mô lớn, trọng số của LCR bình quân và NSFR lần lượt là 25% và 25%; LDR chiếm 30%, tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư tiền gửi lớn chiếm 20%.
Đối với ngân hàng thương mại quy mô nhỏ và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, trọng số của LCR bình quân lần lượt là 20%, NSFR là 30%, LDR là 30% và tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư tiền gửi lớn là 20%.
Khi ngân hàng phải áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, trọng số của 2 chỉ tiêu này tăng lên. Cụ thể, đối với ngân hàng thương mại quy mô lớn, LCR bình quân và NSFR mỗi chỉ tiêu chiếm 40%. Đối với ngân hàng thương mại quy mô nhỏ và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tỷ trọng của LCR bình quân là 35%, trong khi NSFR chiếm 45%. 20% trọng số còn lại được dành cho tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư tiền gửi lớn so với tổng tiền gửi.
Bổ sung cách tính điểm đối với chỉ tiêu an toàn vốn
Ngoài các thay đổi về thanh khoản, dự thảo còn bổ sung cơ chế xác định ngưỡng tính điểm đối với các chỉ tiêu định lượng về an toàn vốn trong trường hợp Thống đốc NHNN quyết định áp dụng tỷ lệ bộ đệm vốn phản chu kỳ (CCyB) theo Thông tư 14/2025/TT-NHNN.
Theo đó, các ngưỡng tính điểm của chỉ tiêu an toàn vốn liên quan được xác định bằng ngưỡng tương ứng theo quy định tại Thông tư 21/2025/TT-NHNN cộng thêm tỷ lệ bộ đệm bảo toàn vốn (CCB) và tỷ lệ CCyB. Trong đó, CCB được xác định theo lộ trình tại Thông tư 14/2025/TT-NHNN, còn CCyB do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.
Một điểm sửa đổi khác là bổ sung căn cứ xác định ngưỡng tính điểm đối với các chỉ tiêu định lượng. Thay vì chỉ dựa trên dữ liệu lịch sử về các chỉ tiêu của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, dự thảo cho phép căn cứ thêm vào các giới hạn tối thiểu hoặc tối đa theo quy định của NHNN về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động.
Theo đó, việc bổ sung căn cứ này nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng ngưỡng tính điểm đối với những chỉ tiêu mới chưa có dữ liệu lịch sử.
NHNN dự kiến Thông tư sửa đổi có hiệu lực trong năm 2027 và được áp dụng để xếp hạng TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài từ năm xếp hạng 2027. Thời điểm này nhằm bảo đảm thống nhất với việc các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể bắt đầu đăng ký áp dụng sớm Thông tư 50/2026/TT-NHNN.
Mai Quốc