Lý do chuỗi bệnh viện TNH chấp nhận trả lãi trái phiếu 16%/năm
Lý do chuỗi bệnh viện TNH chấp nhận trả lãi trái phiếu 16%/năm
Trước thắc mắc của cổ đông về việc nâng lãi suất từ 10% lên 16%/năm cho lô trái phiếu chuyển đổi 220 tỷ đồng, lãnh đạo TNH giải thích trái phiếu không có tài sản bảo đảm, đổi lại Công ty được lùi nghĩa vụ thanh toán gốc và lãi về cuối kỳ 2 năm.
Vì sao phải vay với lãi suất 16%/năm, cao hơn đáng kể so với ngân hàng? Đây là một trong những câu hỏi được cổ đông đặt ra tại đại hội bất thường ngày 06/11 của CTCP Tập đoàn Bệnh viện TNH (HOSE: TNH), khi chuỗi bệnh viện đang tìm cách giảm sức ép từ các khoản nợ sau nhiều năm mở rộng.
Trả lời, Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Thùy Giang giải thích các khoản vay ngân hàng có tài sản bảo đảm của TNH hiện chịu lãi suất khoảng 11%/năm. Với trái phiếu chuyển đổi dự kiến phát hành, Công ty không phải đem tài sản ra thế chấp.
Theo biên bản cuộc họp, bà Giang cho rằng phương án mới "có lợi về dòng tiền", bởi toàn bộ gốc và lãi được dồn về cuối kỳ hạn 2 năm. Đổi lại, chi phí vốn đắt hơn, chuỗi bệnh viện có thêm thời gian xoay xở nguồn tiền, giảm áp lực trả nợ định kỳ để duy trì hoạt động khám chữa bệnh.
Tuy nhiên, không phải mọi khoản vay ngân hàng của TNH đều cần tài sản bảo đảm. Theo BCTC hợp nhất quý 3/2026, một khoản vay ngắn hạn tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) không có tài sản thế chấp, chịu lãi suất 9.3%/năm tại cuối tháng 9. Đây cũng là khoản nợ TNH dự kiến dùng hơn 62 tỷ đồng tiền phát hành trái phiếu để thanh toán.
| Chi phí lãi vay 9 tháng 2026 của TNH tăng 74%, lên hơn 59 tỷ đồng |
Toàn bộ 220 tỷ đồng huy động dự kiến dùng để cơ cấu nợ tại MB trong năm 2027. Ngoài khoản ngắn hạn nói trên, gần 158 tỷ đồng còn lại sẽ dành để trả một phần khoản vay dài hạn phục vụ đầu tư Bệnh viện TNH Việt Yên. Như vậy, tiền trái phiếu không nhằm xây thêm cơ sở mới mà chủ yếu để xử lý các khoản vay đã có.
Đáng nói, TNH đã nâng lãi suất dự kiến từ 10% lên 16%/năm ngay trước đại hội. Hồ sơ công bố ngày 16/10 đặt kỳ trả lãi đầu tiên sau 12 tháng. Đến bản điều chỉnh ngày 29/10, HĐQT tăng thêm 6 điểm phần trăm và dời thời điểm thanh toán lãi về cuối kỳ 24 tháng. Phương án mới được cổ đông thông qua ngày 06/11.
Nếu phát hành đủ 220 tỷ đồng và giữ nguyên dư nợ suốt 2 năm, tiền lãi ước tính 70.4 tỷ đồng, cao hơn 26.4 tỷ đồng so với mức 10% ban đầu. Trường hợp trái chủ nhận toàn bộ gốc và lãi bằng tiền, TNH cần thu xếp hơn 290 tỷ đồng khi trái phiếu đáo hạn.
Đại hội đồng cổ đông bất thường lần 1 năm 2026 của Tập đoàn Bệnh viện TNH diễn ra ngày 06/11. Ảnh: TNH
|
Lô trái phiếu dự kiến được chào bán riêng lẻ trong năm 2026 hoặc quý 1/2027. Bà Giang cho biết đã có cổ đông hiện hữu quan tâm và TNH dự kiến nhận tiền vào tháng 2-3/2027, sau khi hoàn tất thủ tục và làm việc với nhà đầu tư. Đợt phát hành hướng đến các tổ chức đáp ứng điều kiện nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Một điểm khác là quyền đổi trái phiếu lấy cổ phiếu TNH với giá 10,000 đồng/cp, cao hơn khoảng 50% thị giá được Tổng Giám đốc đề cập tại cuộc họp. Theo bà Giang, Công ty tìm kiếm những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính, sẵn sàng đồng hành lâu dài.
Khi đến hạn 2 năm, trái chủ có thể chuyển đổi toàn bộ hoặc một phần gốc thành cổ phiếu; phần lãi được phép nhận bằng tiền, cổ phiếu hoặc kết hợp 2 hình thức theo phương án đã thông qua. Nếu cả gốc lẫn lãi đều được hoán đổi, TNH có thể phát hành tối đa 29.04 triệu cp, gồm 22 triệu cp cho nợ gốc và 7.04 triệu cp cho tiền lãi. Con số này tương đương 18% lượng cổ phiếu đang lưu hành cuối tháng 9, đồng nghĩa tỷ lệ sở hữu của các cổ đông hiện hữu có thể bị pha loãng nếu việc chuyển đổi diễn ra đầy đủ.
Khả năng có lãi năm 2027 vẫn thách thức
TNH tính lại lịch trả nợ giữa lúc các bệnh viện mới đã đón thêm bệnh nhân, nhưng nguồn thu chưa theo kịp chi phí. Trong 9 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất tăng 27% lên 461 tỷ đồng. Trong hệ thống 4 cơ sở, TNH Việt Yên tăng doanh thu 66%, còn Quốc tế Thái Nguyên và TNH Phổ Yên lần lượt tăng 6% và 9%. Bệnh viện Lạng Sơn cũng bắt đầu hoạt động từ giữa tháng 7.
Dù vậy, kết quả kinh doanh vẫn chìm trong thua lỗ. Lãi gộp 9 tháng chỉ còn 12 tỷ đồng, giảm 1/3 so với cùng kỳ. Sau khi trừ các khoản chi phí, TNH lỗ sau thuế gần 117 tỷ đồng, cao hơn mức lỗ 93 tỷ đồng cả năm 2025 và hơn gấp đôi khoản lỗ 51 tỷ đồng dự kiến cho năm nay. Quý 3 đã là quý thua lỗ thứ 8 liên tiếp, tính từ cuối năm 2024.
Những khoản lỗ kéo dài còn ăn mòn phần lợi nhuận tích lũy trước đây. Trên bảng cân đối kế toán hợp nhất, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của TNH chuyển từ dương hơn 7 tỷ đồng đầu năm sang lỗ lũy kế gần 104 tỷ đồng tại ngày 30/09.
Theo giải trình kết quả quý 3, khi Bệnh viện TNH Lạng Sơn đi vào hoạt động, lãi vay liên quan dự án bắt đầu được ghi nhận vào chi phí trong kỳ thay vì tiếp tục cộng vào giá trị đầu tư. Chi phí nhân sự và khấu hao tại các cơ sở mới cũng tăng trong lúc nguồn thu còn hạn chế.
| Lãi gộp 9 tháng còn 12 tỷ đồng khiến lỗ ròng gần 111 tỷ đồng |
Sức ép tài chính thể hiện rõ hơn ở dòng tiền. Trong 9 tháng đầu năm, hoạt động kinh doanh âm gần 19 tỷ đồng, còn chi phí lãi vay tăng 74% lên hơn 59 tỷ đồng. Đến cuối tháng 9, dư nợ vay lên gần 1.3 ngàn tỷ đồng, trong khi tiền và tương đương tiền chỉ còn 28 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn cũng vượt tài sản ngắn hạn gần 253 tỷ đồng.
Giải đáp lo ngại của cổ đông, bà Giang cho biết phần lớn dư nợ là vay trung và dài hạn. Nguồn tiền trả các nghĩa vụ ngắn hạn chủ yếu đến từ doanh thu khám chữa bệnh hằng ngày và các khoản bảo hiểm y tế được thanh quyết toán theo quý.
Tại đại hội thường niên tháng 5, lãnh đạo TNH từng thông báo kế hoạch dừng mở thêm bệnh viện trong giai đoạn 2026-2028 để tập trung khai thác các cơ sở đã xây dựng. Lần này, Chủ tịch HĐQT Lê Xuân Tân nói rõ hơn Doanh nghiệp dự kiến chưa đầu tư bệnh viện mới trong 2 năm 2026-2027; từ 2028 sẽ xem xét tùy tình hình. Trước mắt, hệ thống tập trung tăng công suất giường bệnh, phát triển kỹ thuật chuyên sâu và kiểm soát chi phí vận hành.
Một số tín hiệu khả quan đã xuất hiện. Theo Tổng Giám đốc, EBITDA - lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao - của TNH Việt Yên đã tăng trưởng dương từ quý 3. Riêng cơ sở Lạng Sơn mới hoạt động 3 tháng nên chưa thể xác định thời điểm hòa vốn, dù doanh thu giai đoạn đầu cao hơn 3 lần mức TNH Việt Yên đạt được khi vừa mở cửa.
"Việc có lãi trong năm 2027 là mục tiêu rất thách thức", biên bản ghi lại đánh giá của bà Giang. Ban Điều hành kỳ vọng kết quả năm tới tốt hơn nhờ kiểm soát chi phí và tăng hiệu quả khai thác. Dòng tiền tại các bệnh viện được dự báo cải thiện rõ từ tháng 11/2026, song áp lực khấu hao và lãi vay vẫn là trở ngại lớn.
Cổ đông còn chất vấn về khoản 100 tỷ đồng trả trước cho Công ty TNHH Tập đoàn Chăm sóc sức khỏe Senix. Theo BCTC, đây là tiền ứng cho hợp đồng thuê đất và tài sản trên đất tại Thái Nguyên trong 30 năm. Cuối tháng 9, khoản này gồm 96 tỷ đồng phải thu dài hạn và 4 tỷ đồng phải thu ngắn hạn. Bà Giang cho biết HĐQT đang xúc tiến nhiều phương án để thu hồi số tiền đã đầu tư hoặc đưa tài sản vào sử dụng phù hợp, nhưng chưa nêu mốc xử lý dứt điểm.
Nỗi lo của người góp vốn còn thể hiện qua câu hỏi về nguy cơ cổ phiếu TNH bị hủy niêm yết. Trả lời, lãnh đạo cho biết đang tìm cách nâng doanh thu, lượt khám tại các bệnh viện hiện hữu và mở rộng dịch vụ kỹ thuật cao để cải thiện kết quả kinh doanh.
| Cổ phiếu TNH vẫn giao dịch dưới mệnh giá |
Cổ đông phản đối mức thù lao tăng hơn 36 lần
Ngoài chuyện vay nợ và khả năng có lãi trở lại, đại hội còn xuất hiện cuộc tranh luận về thù lao của ông Romeo Fernandez Lledo, Thành viên độc lập HĐQT, đồng thời giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán và Ủy ban Chất lượng TNH.
Theo tờ trình, ông Romeo được hưởng 4 triệu đồng/tháng trong 9 tháng đầu năm 2026. HĐQT đề xuất nâng thù lao trước thuế lên 146 triệu đồng/tháng từ tháng 10 đến hết năm, gấp hơn 36 lần mức cũ. Mức mới còn được áp dụng trong những năm tiếp theo của nhiệm kỳ, cho đến khi đại hội có quyết định khác.
Một cổ đông yêu cầu làm rõ vai trò, nhiệm vụ của thành viên độc lập này để đánh giá mức tăng có hợp lý hay không.
Chủ tịch Lê Xuân Tân giải thích ông Romeo từng điều hành chuỗi 44 bệnh viện tại Indonesia và đã góp nhiều ý kiến chuyên môn cho TNH. Theo lãnh đạo, một số đề xuất được áp dụng thực tế, góp phần nâng hiệu quả vận hành. Vì thế, HĐQT giao ông phụ trách đồng thời 2 ủy ban trực thuộc.
Phương án thù lao cho ông Romeo Fernandez Lledo nhận lượng lớn phiếu không tán thành. Nguồn: TNH
|
Dù nhận được lời giải thích từ ban chủ tọa, phương án thù lao vẫn vấp phải sự phản đối đáng kể. Kết quả kiểm phiếu cho thấy 28.6% số phiếu biểu quyết không tán thành, trong khi 70.7% đồng ý và phần còn lại không có ý kiến.
Trong 4 nội dung được đưa ra biểu quyết, đây là đề xuất có tỷ lệ phản đối cao nhất. Ba nội dung còn lại, gồm phát hành trái phiếu chuyển đổi, phát hành cổ phiếu hoán đổi nợ và bảo đảm tỷ lệ sở hữu nước ngoài, đều nhận hơn 95% số phiếu tán thành. Mức thù lao mới cuối cùng vẫn được thông qua.
|
Tử Kính