Hơn 500,000 cuộc tấn công mạng nhắm vào các hệ thống thông tin trong năm 2025
Hơn 500,000 cuộc tấn công mạng nhắm vào các hệ thống thông tin trong năm 2025
Các hệ thống tài chính - ngân hàng tiếp tục là mục tiêu ưu tiên của tin tặc quốc tế. Trong năm 2025, hơn 500,000 hoạt động tấn công mạng được ghi nhận; riêng 6 tháng đầu năm 2026, gần 1,000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.
Đại tá Nguyễn Bá Sơn phát biểu tại sự kiện. Ảnh: MQ
|
Tài chính - Ngân hàng là mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng
Tại sự kiện "Diễn đàn An ninh tài chính số Việt Nam 2026" ngày 06/11 tại TPHCM, Đại tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho biết quá trình chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành tài chính - ngân hàng, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ và tính chất phức tạp của tội phạm mạng.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, năm 2025 ghi nhận hơn 500,000 hoạt động tấn công mạng vào các hệ thống thông tin, đặc biệt là hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia. Trong đó, các hệ thống tài chính - ngân hàng luôn nằm trong nhóm mục tiêu được các nhóm tin tặc quốc tế ưu tiên.
Riêng 6 tháng đầu năm 2026, gần 1,000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng được ghi nhận, với tổng số tiền thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Đại tá Nguyễn Bá Sơn nhấn mạnh an ninh, an toàn của hệ thống tài chính - ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của từng tổ chức mà còn liên quan trực tiếp đến sự ổn định của nền kinh tế, trật tự an toàn xã hội và niềm tin của người dân, doanh nghiệp.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing), chuỗi khối (Blockchain) và các công nghệ mới đang giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu hoạt động và mở rộng khả năng tiếp cận tài chính. Tuy nhiên, các công nghệ này cũng kéo theo những nguy cơ phức tạp hơn, đòi hỏi phải có giải pháp ứng phó từ sớm.
Theo đại diện A05, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng hiện chỉ có vài trăm người, không thể đơn phương giải quyết toàn bộ thách thức. Vì vậy, bảo đảm an ninh tài chính số cần được xem là nhiệm vụ chiến lược, có sự phối hợp và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
Ông cũng dẫn quy định của Luật An ninh mạng, theo đó các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị khi đầu tư hệ thống công nghệ thông tin phải dành tối thiểu 15% kinh phí cho hoạt động bảo đảm an ninh mạng, bao gồm nhân lực, hạ tầng, ứng dụng và giải pháp công nghệ.
Gần 668,000 tài khoản có dấu hiệu vi phạm được ghi nhận
Về kết quả phối hợp giữa Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước, Đại tá Nguyễn Bá Sơn cho biết hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước hiện đã kết nối với gần 100 tổ chức tài chính đang hoạt động tại Việt Nam.
Thông qua hệ thống này, hơn 668,000 tài khoản có dấu hiệu vi phạm pháp luật đã được ghi nhận, bao gồm tài khoản ngân hàng, ví điện tử và tài khoản tại các đơn vị trung gian thanh toán. Ngành ngân hàng cũng đã phát đi hàng triệu cảnh báo, đồng thời thu hồi và tạm dừng các dòng tiền liên quan đến hoạt động tội phạm mạng với giá trị hàng nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh công tác giám sát, Bộ Công an đang phối hợp với các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra dự thảo Luật Bảo vệ an ninh dữ liệu để trình Quốc hội xem xét thông qua trong kỳ họp này. Theo ông Sơn, đây là dự luật có phạm vi tác động rộng trong bối cảnh dữ liệu ngày càng giữ vai trò trung tâm trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức.
Công tác bảo vệ hạ tầng và ứng cứu sự cố cũng được tăng cường, tập trung vào các hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và hạ tầng tài chính số, đồng thời phối hợp bảo đảm an toàn dữ liệu và duy trì môi trường số ổn định.
Đáng chú ý, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đang thí điểm vận hành hệ thống tra soát, truy vết dòng tiền lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Hệ thống nhằm hỗ trợ kịp thời phong tỏa, thu hồi tài sản và giảm thiểu thiệt hại cho người dân là nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến.
AI rút ngắn thời gian tìm kiếm lỗ hổng bảo mật
Đại diện A05 cho biết tội phạm nhắm vào lĩnh vực tài chính - ngân hàng hiện có thể chia thành 4 nhóm phương thức, thủ đoạn chính.
Thứ nhất là tấn công trực tiếp vào hệ thống thông tin của các tổ chức tài chính nhằm chiếm đoạt tiền. Trong khoảng 5 năm qua, lực lượng chức năng đã tiếp nhận nhiều vụ việc gây hậu quả lớn, có vụ thiệt hại lên đến hàng trăm tỷ đồng.
Đáng chú ý, tội phạm đang tận dụng AI để hỗ trợ quá trình tấn công. Trước đây, việc điều nghiên và tìm cách xâm nhập một hệ thống công nghệ quy mô lớn của ngân hàng có thể mất cả tháng. Hiện nay, với sự hỗ trợ của AI, thời gian rà quét và tìm kiếm lỗ hổng bảo mật đã được rút ngắn đáng kể.
Nhóm thứ hai là tấn công bằng mã độc mã hóa dữ liệu để đòi tiền chuộc (Ransomware). Đây là hình thức phổ biến, trong đó ngành tài chính - ngân hàng tiếp tục là mục tiêu được các nhóm tội phạm quan tâm.
Nhóm thứ ba là phát tán thông tin sai sự thật nhằm gây rối loạn hoạt động của hệ thống tài chính - ngân hàng hoặc tạo bất ổn cục bộ tại một số khu vực, thị trường.
Nhóm cuối cùng là các hình thức tội phạm nhỏ lẻ và gian lận công nghệ. Đại tá Nguyễn Bá Sơn dẫn một vụ việc được phát hiện trong năm qua, khi đối tượng trà trộn vào các nhà hàng sang trọng, lợi dụng lúc khách hàng đưa thẻ ngân hàng hoặc thẻ tín dụng cho nhân viên thanh toán để sao chép chip thẻ, sau đó gắn sang một thẻ vật lý khác.
Với thẻ giả, đối tượng thực hiện các giao dịch mua sắm thiết bị đắt tiền, như điện thoại iPhone đời mới, chiếm đoạt hơn 200 triệu đồng. Sau vụ việc, A05 đã trao đổi với Ngân hàng Nhà nước để cảnh báo các ngân hàng thương mại điều chỉnh quy trình cung cấp và quản lý thẻ vật lý gắn chip cho người dùng.
Cần bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế
Trước những nguy cơ trên, đại diện A05 đề xuất 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.
Thứ nhất, cần thay đổi tư duy bảo vệ, xác định an ninh mạng là điều kiện tiên quyết của chuyển đổi số và phát triển tài chính số. Thay vì chỉ triển khai biện pháp bảo vệ sau khi hệ thống đi vào hoạt động, các tổ chức cần chuyển sang bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế.
Thứ hai, tiếp tục tăng cường cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước với lực lượng thực thi pháp luật. Hiện, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đang triển khai Quy chế phối hợp số 04, trong đó phòng, chống lừa đảo trực tuyến và bảo đảm an toàn tài chính - ngân hàng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ ba, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu và làm chủ các công nghệ chiến lược như AI phục vụ phòng thủ mạng, giải pháp mật mã hậu lượng tử; đồng thời ưu tiên sử dụng các sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển.
Bên cạnh các giải pháp ở cấp hệ thống, ông Sơn cho rằng cần tiếp tục nâng cao nhận thức, kỹ năng số và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân cho người dân, doanh nghiệp. Mỗi cá nhân và tổ chức cần trở thành một chủ thể tích cực trong việc bảo vệ an ninh mạng.
Theo đại diện A05, an ninh mạng là cơ sở của niềm tin số, còn niềm tin số là nền tảng để phát triển tài chính số. Do đó, khi công nghệ và dịch vụ tài chính ngày càng kết nối, năng lực bảo vệ hệ thống cũng cần được nâng lên tương ứng.
Mai Quốc