Doanh nghiệp cao su lãi lớn nhờ giá mủ và tiền bồi thường đất

Doanh nghiệp cao su lãi lớn nhờ giá mủ và tiền bồi thường đất

Quý 3/2026, lợi nhuận ròng cộng gộp của 15 doanh nghiệp cao su tăng 61%, nhưng kết quả tập trung ở nhóm khai thác mủ. Các nhà sản xuất săm lốp lại mất phần lớn lợi nhuận.

Theo thống kê từ VietstockFinance, 15 doanh nghiệp cao su trên sàn chứng khoán ghi nhận tổng doanh thu thuần hơn 15 ngàn tỷ đồng trong quý 3/2026, tăng 4.9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt 4.4 ngàn tỷ đồng, tăng 61%.

10 doanh nghiệp khai thác, chế biến mủ cao su đạt doanh thu hơn 2.8 ngàn tỷ đồng, tăng 18%; lợi nhuận tăng 40% lên gần 1.1 ngàn tỷ đồng. Ngược lại, 4 nhà sản xuất săm lốp và băng tải cao su chỉ lãi tổng cộng 13 tỷ đồng, giảm 84% dù doanh thu vẫn nhích nhẹ. 

Lãi lớn từ mủ cao su và những vườn cây được thanh lý

Ở quy mô toàn tập đoàn, GVR đạt doanh thu hơn 9.5 ngàn tỷ đồng trong quý 3, tăng 2.3%, nhưng lợi nhuận ròng vọt lên hơn 3.3 ngàn tỷ đồng, tăng 76% và là mức lãi quý cao nhất từ trước tới nay.

Giá bán mủ cao su duy trì cao giúp lợi nhuận gộp của Tập đoàn tăng 10%, lên hơn 2.9 ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, nguồn đóng góp lớn nhất vào tăng lợi nhuận cuối cùng đến từ những khoản thu ngoài hoạt động kinh doanh thông thường với gần 1.8 ngàn tỷ đồng thu nhập bồi thường, hỗ trợ thiệt hại trong quý 3, gấp gần 14 lần cùng kỳ. Thu từ thanh lý và cây cao su gãy đổ tăng gấp rưỡi, lên 452 tỷ đồng.

Tương tự, Cao su Phước Hòa (HOSE: PHR) tăng trưởng gần 7% doanh thu quý 3 lên 658 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận ròng tăng tới 64%, đạt 427 tỷ đồng.

Hoạt động bán hàng thực tế lại kém đi. Lợi nhuận gộp giảm 31% xuống 101 tỷ đồng, biên lãi thu hẹp từ 24% về 15%. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm hai phần ba, còn 64 tỷ đồng. Ngược chiều, lợi nhuận khác tăng gần 4 lần lên 470 tỷ đồng, trở thành nguồn đóng góp quan trọng vào kết quả chung.

Cao su Đồng Phú (HOSE: DPR) cũng đón kết quả bán hàng tích cực. Giá bán mủ cao su bình quân quý 3 tăng 30% lên 63.2 triệu đồng/tấn, dù sản lượng tiêu thụ có phần giảm nhẹ. Nhờ đó, doanh thu thuần tăng 16% lên 559 tỷ đồng, lợi nhuận gộp tăng 30%, đều ở mức cao kể từ giai đoạn 2012-2013.

Lợi nhuận ròng của DPR đạt gần 199 tỷ đồng, tăng 45%. Ngoài hoạt động bán hàng cải thiện, kết quả còn được hỗ trợ bởi gần 131 tỷ đồng lợi nhuận khác, so với chưa đến 3 tỷ đồng cùng kỳ.

Một trường hợp khác là Cao su Đắk Lắk (UPCoM: DRG), với lợi nhuận ròng tăng 79% lên 80 tỷ đồng. Giá bán mủ cao su bình quân quý 3 tăng 31%, đồng thời công ty nhận 77 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ từ việc Nhà nước thu hồi đất thực hiện Khu công nghiệp Phú Xuân. Qua đó, kết quả chung đi lên dù lợi nhuận hoạt động kinh doanh chính của DRG giảm tới 76%.

Cao su Bà Rịa (UPCoM: BRR) đạt 125 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 62%, chủ yếu nhờ sản lượng và giá bán mủ đều tăng.

Cao su Tân Biên (UPCoM: RTB) tăng doanh thu 27%, lợi nhuận gộp lên gần 198 tỷ đồng, tiệm cận mức kỷ lục năm 2024. Cao su Sông Bé (UPCoM: SBR) đạt doanh thu cao nhất nhiều năm, qua đó chuyển từ lỗ cùng kỳ sang lãi gần 4 tỷ đồng.

Không phải doanh nghiệp khai thác mủ nào cũng tăng lãi. Cao su Tây Ninh (HOSE: TRC) có doanh thu tăng 27% và lợi nhuận thuần từ kinh doanh tăng 22%, nhưng lợi nhuận khác giảm từ 46 tỷ xuống 8 tỷ đồng, khiến lãi ròng lùi 11%. Dù vậy, doanh thu vẫn đạt mức cao nhất kể từ năm 2013 nhờ giá bán mủ đi lên.

Đầu tư Cao su Đắk Lắk (UPCoM: DRI) giảm 33% lợi nhuận, còn 26 tỷ đồng, do doanh thu đi xuống 26% kéo theo lợi nhuận gộp sụt giảm.

Săm lốp chật vật, Casumina chuyển sang thua lỗ

Giá mủ cao su cao hơn mang đến lợi thế cho các nhà khai thác, nhưng lại gây sức ép lên những doanh nghiệp sử dụng cao su làm nguyên liệu sản xuất lốp xe và các sản phẩm công nghiệp.

Công nghiệp Cao su Miền Nam (Casumina, HOSE: CSM) là trường hợp đáng chú ý khi chuyển từ lãi gần 27 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ hơn 33 tỷ đồng trong quý 3/2026, dù doanh thu vẫn tăng 9.8% lên hơn 1.1 ngàn tỷ đồng.

Chi phí tăng nhanh khiến lợi nhuận gộp giảm 18%, còn 107 tỷ đồng. Chi phí tài chính và bán hàng lên gấp đôi, Casumina lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh 57 tỷ đồng. Khoản lợi nhuận khác gần 24 tỷ đồng đã bù lại một phần trước khi doanh nghiệp chốt quý thua lỗ.

Cao su Đà Nẵng (HOSE: DRC) chưa thoát đà suy giảm, với doanh thu quý 3 giảm 15% còn hơn 1 ngàn tỷ đồng, nối dài chuỗi quý đi lùi trong một năm qua. Lợi nhuận ròng chưa tới 15 tỷ đồng, giảm 64%.

Dù biên lãi gộp cải thiện từ 13% lên 17%, chi phí quản lý tăng mạnh đã lấy đi phần lớn lợi nhuận. DRC cho biết nguyên nhân là việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi đối với công nợ xuất khẩu.

Ở chiều ngược lại, Cao su Sao Vàng (HOSE: SRC) lãi 24 tỷ đồng, gấp gần 4 lần cùng kỳ, với doanh thu tăng 45% lên 404 tỷ đồng. Song biên lãi gộp giảm từ gần 13% xuống dưới 9%. Kết quả kinh doanh được hỗ trợ đáng kể bởi nguồn thu tài chính, chủ yếu từ cổ tức nhận được.

Cao su Bến Thành (HOSE: BRC), nhà sản xuất băng tải cao su, có quý kinh doanh tích cực hơn khi lợi nhuận tăng 36% lên hơn 7 tỷ đồng. Biên lãi gộp cải thiện từ 15% lên 22%, trong đó có tác động từ việc tăng giá bán băng tải cho một số khách hàng từ đầu quý 2.

Tiền gửi dày lên

Bên cạnh kết quả kinh doanh, lượng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn tại nhóm khai thác mủ tiếp tục tăng mạnh. Tại ngày 30/09, tổng tiền, tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn của 10 doanh nghiệp trong nhóm đạt gần 9.2 ngàn tỷ đồng, tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm trước. Có 9/10 đơn vị tăng số dư, ngoại trừ DRG.

Trong đó, DPR nắm 2.7 ngàn tỷ đồng, tăng 38%; PHR có gần 2.8 ngàn tỷ đồng, tăng 46%. RTB cũng nâng số dư lên hơn 1.1 ngàn tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ, còn BRR tăng hơn gấp đôi lên 548 tỷ đồng.

GVR nắm gần 34 ngàn tỷ đồng tiền, tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn, tăng 58% so với cuối tháng 9 năm trước. Tiền gửi có kỳ hạn trong danh mục đầu tư ngắn hạn tăng từ 14.2 ngàn tỷ đồng đầu năm lên 23.7 ngàn tỷ đồng.

Trái ngược với nhóm khai thác, tổng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn của 4 nhà sản xuất săm lốp, băng tải giảm 36% so với cùng kỳ, còn 441 tỷ đồng, chủ yếu do số dư của Casumina đi xuống.

Lượng tài sản tài chính tăng cũng giúp nhiều doanh nghiệp khai thác mủ nhận thêm lãi tiền gửi. GVR ghi nhận 451 tỷ đồng lãi tiền gửi và cho vay trong quý 3, hơn gấp đôi cùng kỳ. Trong 9 tháng, PHR có 104 tỷ đồng lãi tiền gửi, tăng 42%, còn DPR thu gần 101 tỷ đồng từ tiền gửi và cho vay, tăng 36%.

Tuy nhiên, tổng doanh thu tài chính quý 3 của 10 doanh nghiệp khai thác mủ vẫn giảm 13%, còn 211 tỷ đồng, do biến động các nguồn thu khác, nhất là cổ tức và lợi nhuận được chia.

Giá cao su còn cao, lợi nhuận chưa chắc tăng

Về triển vọng, Chứng khoán MB (MBS) dự báo giá cao su SVR10 tiếp tục duy trì ở mức cao và có thể đạt 2.8-3 USD/kg trong năm 2027. Nguyên nhân đến từ nguy cơ thiếu hụt nguồn cung kéo dài, nhất là khi thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến năng suất và số ngày khai thác mủ.

Tuy nhiên, lợi nhuận không hoàn toàn đi cùng chiều với giá bán. MBS dự báo lợi nhuận ròng năm 2026 của nhóm doanh nghiệp cao su trong phạm vi nghiên cứu tăng 92%, nhưng có thể giảm 3% vào năm 2027 do khoản thu từ bồi thường đất dự kiến giảm 36%, dù hoạt động khai thác mủ và thanh lý gỗ vẫn tăng trưởng.

Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) đánh giá việc chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp sẽ tạo thêm giá trị cho GVR trong những năm tới. Tiến độ thực hiện còn phụ thuộc vào quy hoạch, thủ tục phê duyệt và thời điểm bàn giao đất.

Với nhiều doanh nghiệp cao su, giá bán mủ cao hơn đang giúp hoạt động sản xuất cải thiện, nhưng thời điểm ghi nhận các khoản bồi thường, thanh lý vườn cây vẫn sẽ quyết định phần lớn biến động lợi nhuận trong những quý tới.

Dù gặp khó trong quý 3, triển vọng săm lốp vẫn có những điểm sáng. Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) kỳ vọng Cao su Đà Nẵng chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa, nơi nhu cầu có thể hưởng lợi từ đầu tư công và khả năng cạnh tranh với lốp nhập khẩu. Đơn vị này dự báo doanh thu nội địa của DRC tăng khoảng 14% trong năm 2027, còn lợi nhuận có thể phục hồi khi khó khăn tại các thị trường xuất khẩu dần hạ nhiệt. 

Với Casumina, Chứng khoán FPT (FPTS) kỳ vọng mảng lốp ô tô radial tăng trưởng nhờ mở rộng công suất và đơn hàng từ Mỹ. Tuy nhiên, chi phí cao su, dầu và các nguyên liệu đầu vào vẫn là sức ép lớn khi doanh nghiệp khó tăng giá bán tương ứng. AAS Research còn lưu ý rằng khả năng cải thiện lợi nhuận phụ thuộc vào việc giảm gánh nặng lãi vay và giải phóng vốn lưu động, với khoản tiết kiệm ước tính 28 tỷ đồng mỗi năm nếu thực hiện được các biện pháp tối ưu.

Tử Kính

FILI