Để tận dụng cơ hội nâng hạng, Việt Nam cần cả chất lượng nhà đầu tư, hàng hóa và nhân lực
Để tận dụng cơ hội nâng hạng, Việt Nam cần cả chất lượng nhà đầu tư, hàng hóa và nhân lực
Nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế, nhưng không đồng nghĩa dòng vốn sẽ tự động đổ vào thị trường. Để thu hút và giữ chân nhà đầu tư dài hạn, chứng khoán Việt Nam cần cải thiện chất lượng hàng hóa, phát triển nhà đầu tư tổ chức và nâng chuẩn nhân lực.
Tại tọa đàm “Chuyên nghiệp hóa cơ cấu nhà đầu tư - trung gian, quỹ đầu tư và nhân lực quốc tế đón dòng vốn nâng hạng”, trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học Quốc gia Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 18/11, các chuyên gia cho rằng việc được nâng hạng là cơ hội quan trọng, nhưng khả năng thu hút dòng vốn dài hạn còn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp niêm yết, mức độ minh bạch, sự phát triển của các định chế trung gian và năng lực của đội ngũ nhân sự.
Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm - Ảnh: TDTU
|
Nâng hạng không đồng nghĩa dòng vốn tự động đổ vào
Ông Nguyễn Quang Long, Phó Trưởng ban Quản lý Kinh doanh Chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng nâng hạng mở ra cơ hội để thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp cận rộng hơn với dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, thị trường cần tiếp tục cải thiện nhiều yếu tố, trong đó có cơ cấu nhà đầu tư, hệ thống trung gian và chất lượng hàng hóa.
Theo ông Long, dù nhìn nhận dưới góc độ cơ quan quản lý nhà nước hay cá nhân, ông đều kỳ vọng vào hai khía cạnh chính trong giai đoạn phát triển tới. Thứ nhất là tính ổn định của thị trường, nền tảng quan trọng hàng đầu để bảo đảm sự phát triển bền vững. Thứ hai là thị trường bước sang giai đoạn phát triển mới với cơ cấu nhà đầu tư hiệu quả hơn.
Để đạt được điều đó, thị trường không chỉ cần thu hút thêm nhà đầu tư mà còn phải nâng cao nhận thức, năng lực tham gia của họ, đồng thời phát triển hệ thống trung gian. Một cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, với sự tham gia sâu rộng của các tổ chức chuyên nghiệp, sẽ góp phần tăng tính ổn định và chiều sâu cho thị trường.
Ở góc độ nhà đầu tư tổ chức, bà Vương Vân Anh, Giám đốc Khối Quản lý tài sản, CTCP Quản lý Quỹ VinaCapital, nhấn mạnh ba yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn dài hạn, gồm chất lượng hàng hóa và độ sâu thị trường, tính minh bạch, cùng các công cụ quản trị rủi ro.
Theo bà, đây là những điều kiện cần thiết để các nhà đầu tư tổ chức có thể tham gia và phân bổ vốn hiệu quả. Bên cạnh việc cải thiện chất lượng doanh nghiệp, thị trường cũng cần nâng cao tính minh bạch và có các công cụ phù hợp để nhà đầu tư quản trị rủi ro.
Ngành quỹ cần phát triển để tạo dòng vốn dài hạn
Một cơ cấu nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn cũng cần sự phát triển của ngành quản lý quỹ, qua đó tạo thêm kênh đầu tư và tích lũy dài hạn cho người dân. Bà Vân Anh kỳ vọng quy mô tài sản được các công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán quản lý có thể tương đương 5-10% GDP vào năm 2030. Đây là mục tiêu cho thấy dư địa mở rộng của ngành quỹ trong việc thu hút và quản lý nguồn vốn dài hạn.
Ở góc độ sản phẩm, ông Nguyễn Hữu Thi, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, Vinathis Holding, cho rằng ngành quản lý quỹ cần phát triển thêm những sản phẩm phù hợp với nhu cầu tích lũy của người dân, trong đó có các hình thức đầu tư định kỳ và hướng đến mục tiêu dài hạn. Việc đa dạng hóa sản phẩm có thể giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường thông qua các hình thức chuyên nghiệp hơn, thay vì chủ yếu tự giao dịch cổ phiếu.
Trong khi đó, ông Võ Sáng Xuân Vinh, Chủ tịch Ban điều hành Cộng đồng CFA Việt Nam, đề cập vai trò của các cấu phần như quỹ đầu tư nhà nước (sovereign fund) và hệ sinh thái quỹ đầu tư cổ phần tư nhân (private equity). Theo ông, đây là những nguồn lực có thể hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động trước khi tiếp cận thị trường đại chúng.
Các quỹ đầu tư cổ phần tư nhân có thể tham gia từ giai đoạn doanh nghiệp chưa niêm yết, hỗ trợ quá trình phát triển và chuẩn bị cho IPO. Quá trình này cần thời gian dài, có thể lên đến khoảng 10 năm, nhưng sẽ góp phần tạo nguồn doanh nghiệp chất lượng cho thị trường chứng khoán.
Nhân lực cần đáp ứng chuẩn mực quốc tế
Bên cạnh hàng hóa và dòng vốn, chất lượng nhân lực cũng là yếu tố quan trọng để thị trường phát triển theo hướng chuyên nghiệp. Theo ông Võ Sáng Xuân Vinh, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tài chính cần chú trọng đạo đức nghề nghiệp, tính độc lập và minh bạch. Những chuẩn mực này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thị trường ngày càng thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
Đề cập đến chuẩn nghề nghiệp, ông Vinh cho biết hệ thống chuẩn mực CFA bao gồm các quy tắc đạo đức và nhóm tiêu chuẩn hành nghề, giúp định hướng cách thức ứng xử của người làm trong lĩnh vực đầu tư, quản lý tài sản và phân tích tài chính.
Trong khi đó, ông Châu Nhất, Giám đốc Điều hành, CTCP Lotus I, đánh giá việc đào tạo nhân lực cần chuyển trọng tâm từ hoạt động bán hàng hoặc chạy theo chứng chỉ sang năng lực chuyên môn thực chất. Người làm nghề cần hiểu bản chất thị trường, có khả năng phân tích và đưa ra quyết định dựa trên nền tảng kiến thức vững chắc.
Công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được kỳ vọng hỗ trợ hoạt động phân tích, giám sát và quản trị. Tuy nhiên, theo ông Nhất, công nghệ không thay thế hoàn toàn vai trò của con người. Nhân sự trong ngành vẫn cần hiểu logic vận động của thị trường và chịu trách nhiệm với các quyết định đầu tư.
Tựu trung lại, nâng hạng là cột mốc quan trọng nhưng chưa phải đích đến của thị trường chứng khoán Việt Nam. Để dòng vốn quốc tế không chỉ tìm đến trong ngắn hạn mà còn ở lại lâu dài, thị trường cần đồng thời cải thiện chất lượng doanh nghiệp, mở rộng hệ sinh thái quỹ và đầu tư, xây dựng cơ cấu nhà đầu tư hiệu quả hơn, cùng đội ngũ nhân lực đáp ứng chuẩn mực chuyên nghiệp.
Huy Khải