Cuộc thanh lọc nhân sự trong ngành công nghệ

18 giờ trước

Cuộc thanh lọc nhân sự trong ngành công nghệ

Làn sóng sa thải liên tiếp lan rộng trong ngành công nghệ toàn cầu năm 2026, khi các tập đoàn lớn tái cơ cấu hoạt động, kiểm soát chi phí và chuyển nguồn lực sang trí tuệ nhân tạo (AI). Oracle, Amazon, Meta và Microsoft có những đợt cắt giảm nhân sự đáng chú ý.

Theo biểu đồ của TrueUp cập nhật đến ngày 28/10/2026, số nhân viên công nghệ bị ảnh hưởng bởi các đợt sa thải trong năm nay được dự phóng 239,000 người. Con số này thấp hơn đáng kể so với đỉnh 430,000 người của năm 2023, nhưng vẫn xấp xỉ quy mô ghi nhận trong hai năm 2024 và 2025.

Oracle, Amazon, Meta và Microsoft nằm trong nhóm cắt giảm mạnh nhất

Oracle là một trong những doanh nghiệp cắt giảm nhân sự mạnh nhất trong năm nay. Trong hồ sơ tài chính công bố ngày 23/6, tập đoàn phần mềm Mỹ cho biết đã giảm 21,000 nhân sự trong vòng một năm, tương đương 13% lực lượng lao động.

Công ty cho biết việc ứng dụng và triển khai AI trong hoạt động kinh doanh đã dẫn đến, và có thể tiếp tục dẫn đến, việc cắt giảm nhân sự. Oracle đang đối mặt với nhu cầu đầu tư lớn vào chip AI và trung tâm dữ liệu, khiến việc phân bổ vốn và kiểm soát chi phí trở thành những vấn đề trọng tâm.

Amazon tiếp tục thu hẹp lực lượng lao động sau các đợt cắt giảm quy mô lớn. Theo số liệu được tổng hợp trong tài liệu nguồn, tập đoàn đã cắt giảm 30,000 việc làm qua các đợt triển khai vào tháng 10 và tháng 1. Doanh nghiệp cũng tiếp tục tinh giản một số bộ phận, trong đó có các nhóm liên quan đến dịch vụ dành cho đối tác bán hàng và phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI).

Tương tự, Meta đẩy mạnh tái cơ cấu để dành thêm nguồn lực cho AI. Trong tháng 5/2026, công ty triển khai kế hoạch cắt giảm 8,000 nhân sự, tương đương 10% lực lượng lao động, đồng thời dự kiến đóng 6,000 vị trí tuyển dụng chưa được lấp đầy. Trước đó, Meta đã giảm 700 nhân sự trong tháng 3, chủ yếu tại Reality Labs cùng một số bộ phận mạng xã hội và tuyển dụng.

Microsoft cũng liên tục tinh gọn bộ máy. Trong tháng 7/2026, tập đoàn công bố đợt cắt giảm ảnh hưởng đến 4,800 vị trí, trong đó bộ phận Xbox chịu tác động lớn. Riêng Xbox cho biết đã giảm 1,600 nhân sự trong tháng 7 và tiếp tục loại bỏ 268 vị trí vào tháng 9/2026, trong khuôn khổ kế hoạch tái cơ cấu các studio phát triển trò chơi và những bộ phận liên quan.

Đến tháng 10/2026, Microsoft được cho là đang đề nghị chương trình mua lại tự nguyện đối với 60,000 nhân viên nhằm giảm chi phí. Đây là chương trình mua lại tự nguyện, không đồng nghĩa toàn bộ số nhân viên này sẽ bị sa thải.

Bên cạnh các doanh nghiệp kể trên, nhiều tập đoàn công nghệ và dịch vụ số đã công bố kế hoạch tinh giản nhân sự quy mô lớn trong năm 2026.

Nhiều tập đoàn khác cũng cắt giảm hàng ngàn việc làm

AI thúc đẩy tái cơ cấu, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất

Một đặc điểm nổi bật của làn sóng sa thải năm 2026 là sự xuất hiện ngày càng thường xuyên của AI trong các kế hoạch tái cơ cấu doanh nghiệp. Một số công ty cho biết họ cần tinh gọn bộ máy để tăng đầu tư vào hạ tầng AI, tự động hóa quy trình và phát triển sản phẩm mới.

Theo thống kê của Business Insider, từ đầu năm 2026, gần 20 doanh nghiệp, bao gồm nhiều hãng công nghệ, đã công bố biến động nhân sự với những lý do liên quan đến AI. Giới phân tích cho rằng động thái này gửi đến nhà đầu tư hai thông điệp: các doanh nghiệp sẵn sàng tái phân bổ nguồn lực để chạy đua AI, đồng thời tin rằng họ có thể duy trì hoạt động với lực lượng lao động nhỏ hơn.

Thực tế, các tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD cho chip xử lý và trung tâm dữ liệu nhằm giành lợi thế trong cuộc đua AI. Google cho biết khoảng 50% mã lập trình của hãng được tạo ra nhờ AI. Trong khi đó, tại sự kiện dành cho nhà đầu tư của Block vào tháng 11/2025, lãnh đạo bộ phận kỹ thuật cho biết 90% mã lập trình gửi lên công ty được viết một phần hoặc hoàn toàn bằng AI.

Những con số này cho thấy AI đang dần tham gia trực tiếp vào quy trình phát triển sản phẩm, thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Khi một phần công việc có thể được tự động hóa, doanh nghiệp có thêm cơ sở để xem xét lại nhu cầu nhân sự và cách phân bổ nguồn lực. Tuy nhiên, mức độ tác động còn tùy thuộc vào từng vị trí và khả năng ứng dụng AI trong thực tế.

Bên cạnh cuộc đua công nghệ, các đợt sa thải cũng phản ánh nỗ lực cải thiện hiệu quả sử dụng lao động. Theo dữ liệu của S&P Global Market Intelligence, doanh thu trung vị trên mỗi nhân viên của các công ty công nghệ thuộc S&P 500 đạt 669,000 USD mỗi năm, cao hơn 14% so với mặt bằng chung. Tại các hãng công nghệ có vốn hóa trên 1,000 tỷ USD, chỉ số này vượt 2 triệu USD.

Dù vậy, không phải doanh nghiệp nào cũng có hiệu suất tương đương. Dữ liệu của S&P Global Market Intelligence cho thấy doanh thu hằng năm trên mỗi nhân viên của Oracle thấp hơn hầu hết hãng phần mềm lớn khác và chưa bằng 30% Microsoft. Trong khi đó, số nhân viên của Snap vẫn cao hơn 65% so với trước đại dịch, dù công ty chưa có lợi nhuận hoạt động.

Các số liệu này cho thấy một phần hoạt động cắt giảm có thể nhằm điều chỉnh bộ máy sau giai đoạn tuyển dụng quá mức, chứ không hoàn toàn xuất phát từ việc AI thay thế lao động. Với những doanh nghiệp có hiệu suất thấp hơn đối thủ hoặc bộ máy chưa tương xứng với quy mô kinh doanh, thu hẹp nhân sự có thể giúp giảm chi phí và cải thiện các chỉ số tài chính.

Tuy nhiên, việc cắt giảm quá mạnh cũng có thể tạo ra những hệ quả ngược. The Wall Street Journal dẫn nhận định của giới phân tích rằng các đợt sa thải quy mô lớn có thể làm suy giảm tinh thần làm việc và thúc đẩy những nhân viên còn lại, đặc biệt là người có năng lực, tìm kiếm cơ hội khác. Doanh nghiệp vẫn cần con người để xây dựng mô hình kinh doanh, làm việc với khách hàng và bảo đảm các công cụ AI được sử dụng an toàn.

Tác động của AI đến việc làm vì thế vẫn là vấn đề phức tạp. Trả lời The Guardian, Ethan Mollick, Phó giáo sư tại Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania, nhận định quan điểm cho rằng AI đang thay thế con người có thể bị thổi phồng, nhưng khẳng định công nghệ này sẽ không bao giờ đe dọa việc làm cũng là không chính xác.

Áp lực từ làn sóng sa thải còn có thể làm gia tăng sự phản đối đối với việc phát triển hạ tầng AI. Trong khi Google, Meta, Amazon và Microsoft được dự báo chi tổng cộng 674 tỷ USD trong năm 2026, cao hơn gấp đôi so với hai năm trước, các khoản đầu tư ngày càng lớn cũng đặt ra câu hỏi về khả năng sinh lời. Theo một báo cáo của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) được đề cập trong nguồn, 95% khoản đầu tư AI của doanh nghiệp chưa tạo ra lợi nhuận.

Như vậy, thu hẹp nhân sự có thể giúp các tập đoàn giải phóng nguồn lực cho AI và cải thiện hiệu quả hoạt động trong ngắn hạn. Nhưng nếu chi phí đầu tư tiếp tục tăng mà lợi ích chưa tương xứng, hoặc doanh nghiệp mất đi những nhân sự có kỹ năng quan trọng, chiến lược này có thể tạo thêm rủi ro thay vì chỉ mang lại khoản tiết kiệm.

Vũ Hạo

FILI