AI và dữ liệu: Lời giải cho bài toán giữ chân khách hàng trên sàn thương mại điện tử
AI và dữ liệu: Lời giải cho bài toán giữ chân khách hàng trên sàn thương mại điện tử
Shopee và TikTok Shop chiếm ưu thế trên thị trường Việt Nam, trong khi chi phí thu hút khách hàng ngày càng tăng. Trước áp lực này, doanh nghiệp được khuyến nghị tận dụng AI và dữ liệu để cá nhân hóa trải nghiệm, chăm sóc khách hàng và cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Ngày 19/11, tại Diễn đàn tăng trưởng thương mại điện tử 2026, ông Bình Đông - Giám đốc Nghiên cứu tại Cimigo đã trình bày về chủ đề “Từ traffic đến lợi nhuận: dữ liệu và AI trên hành trình khách hàng”.
Theo ông Đồng, trong bối cảnh người tiêu dùng dịch chuyển sang các kênh trực tuyến, thương mại điện tử tiếp tục là một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển đáng chú ý tại Việt Nam.
Cụ thể, theo số liệu được diễn giả chia sẻ, tính đến quý 3/2026, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 32,000 tỷ đồng, với dự báo chạm mốc 61 tỷ USD vào năm 2030. Tốc độ tăng trưởng tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) của Việt Nam tiếp tục thuộc nhóm dẫn đầu khu vực.
Ảnh: BC
|
Shopee và TikTok Shop hiện chiếm khoảng 98% lưu lượng truy cập và giao dịch trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam. Trong đó, TikTok Shop tăng trưởng nhanh, trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp đáng chú ý của Shopee.
Ngoài các sàn thương mại điện tử, livestream và video gắn liên kết mua hàng cũng ngày càng phổ biến. Đây là những kênh có tiềm năng tăng trưởng khi người tiêu dùng muốn quan sát sản phẩm và tìm hiểu tính năng thực tế trước khi quyết định mua.
Đáng chú ý, cơ cấu đơn hàng đang có sự chuyển dịch rõ rệt khi lượng đơn giá rẻ giảm mạnh, nhường chỗ cho sự tăng trưởng của phân khúc trung và cao cấp cùng nhu cầu trải nghiệm mua sắm đa kênh.
Nhận định về sự thay đổi này, ông Đồng cho biết: “Người tiêu dùng hiện nay không còn tìm kiếm những món hàng giá rẻ bằng mọi giá, mà đòi hỏi sản phẩm phải thực sự ‘đáng tiền’ và mang lại giá trị tương xứng”.
Tuy nhiên, thị trường mở rộng cũng đi kèm áp lực cạnh tranh và chi phí vận hành ngày càng lớn. Đây là bài toán đáng lưu ý đối với các doanh nghiệp kinh doanh trên nền tảng trực tuyến.
Chi phí bán hàng gia tăng, doanh nghiệp cần khai thác AI để giữ chân khách hàng
Khi thị trường thương mại điện tử dần tập trung vào một số nền tảng lớn, việc thu hút khách hàng mới trở nên tốn kém hơn. Nếu chỉ tập trung vào nguồn truy cập mới, doanh nghiệp có thể phải bỏ ra khoản chi phí đáng kể để duy trì doanh số.
Không dừng lại ở đó, các sàn thương mại điện tử đang giảm dần chính sách trợ giá cho người mua và chuyển thêm chi phí vận hành sang phía người bán. Điều này khiến chi phí kinh doanh trên nền tảng tăng lên, tạo áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận.
Ông Bình Đồng nhận định: “Nếu chỉ đầu tư vào nguồn truy cập mới, chi phí sẽ rất lớn. Trong khi đó, các sàn đang chuyển dần gánh nặng chi phí sang phía người bán thay vì trợ giá cho người mua như trước, khiến chi phí vận hành của doanh nghiệp tăng cao”.
Trước bài toán tối ưu chi phí, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là công cụ có thể hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hoạt động kinh doanh và cải thiện hiệu quả khai thác khách hàng.
Ảnh: BC
|
Theo số liệu được trình bày, 44% người tiêu dùng Việt Nam đã sử dụng công cụ tích hợp AI để tra cứu, so sánh thông tin trước khi quyết định mua sắm, tỷ lệ này tại Đông Nam Á dao động từ 69-75%.
Theo ông Bình Đồng, điểm nghẽn hiện nay nằm ở khả năng duy trì mối quan hệ sau giao dịch: “Hiện tại, chúng ta đang đầu tư rất nhiều về việc cung cấp thông tin trong quá trình ra quyết định của khách hàng ở các bước khám phá, cân nhắc và mua. Tuy nhiên, liệu chúng ta có đầu tư AI đủ trong quá trình sau khi mua và thực hiện hành vi mua lại các sản phẩm đó hay không?”, ông đặt vấn đề.
Thực tế, việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp hiện vẫn tập trung chủ yếu ở giai đoạn đầu của hành trình mua sắm, gồm khám phá, cân nhắc và mua hàng. Trong khi đó, giai đoạn sau mua hàng, đặc biệt là chăm sóc, giữ chân và thúc đẩy khách hàng quay lại, vẫn chưa được đầu tư tương xứng.
Để cải thiện hiệu quả kinh doanh, diễn giả đề xuất 5 hướng ứng dụng AI, gồm cá nhân hóa chương trình khuyến mãi thông qua phân nhóm khách hàng và thiết kế ưu đãi phù hợp với từng đối tượng; đề xuất sản phẩm, xây dựng trải nghiệm mua sắm dựa trên sở thích và hành vi người tiêu dùng; phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hàng tồn kho và nguồn vốn đầu tư.
Không chỉ dừng lại ở khâu vận hành và tiếp thị, doanh nghiệp có thể sử dụng chatbot AI để tự động hóa hoạt động tư vấn, chăm sóc khách hàng và duy trì tương tác liên tục. AI cũng hỗ trợ sản xuất nội dung trên quy mô lớn, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều nhóm khách hàng hơn. Diễn giả dẫn ví dụ chuỗi nhà thuốc Long Châu ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất nội dung.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp trong 90 ngày tới
Từ những thay đổi của thị trường và hành vi tiêu dùng, diễn giả đưa ra 4 khuyến nghị mà doanh nghiệp có thể triển khai trong 90 ngày tới.
Thứ nhất, tập trung dữ liệu khách hàng bằng cách thu thập và hợp nhất thông tin từ tất cả các kênh kinh doanh về một đầu mối. Việc này giúp doanh nghiệp có cái nhìn đầy đủ hơn về hành vi, nhu cầu và mức độ tương tác của khách hàng.
Thứ hai, thử nghiệm các chương trình khách hàng thân thiết với cơ chế tích điểm, đặc quyền riêng biệt để kích thích tần suất quay lại mua sắm.
Tiếp đến, doanh nghiệp đo lường và so sánh hiệu quả ngân sách giữa việc giữ chân khách hàng hiện hữu với việc thu hút khách mới để có phương án phân bổ dòng tiền tối ưu.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần quản trị dựa trên dấu chân dữ liệu của khách hàng. Thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng GMV, cần theo dõi toàn bộ hành trình trải nghiệm, từ lúc khách hàng tìm hiểu, mua hàng đến giai đoạn sử dụng và quay lại mua sắm.
Theo diễn giả, việc kết hợp dữ liệu, công nghệ AI và chiến lược giữ chân khách hàng sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với bối cảnh tiêu dùng mới, đồng thời cải thiện hiệu quả kinh doanh trong dài hạn.
Bảo Châu