Việt Nam và Đan Mạch nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện
Việt Nam và Đan Mạch nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện
Đan Mạch trở thành nước thứ hai trong EU thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam. Hai nước hướng tới mở rộng hợp tác về thương mại, đầu tư, năng lượng xanh, công nghệ, giao thông và an ninh.
Ngày 20/10, tại Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhất trí thông qua Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Quyết định được đưa ra trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Đan Mạch từ ngày 19-21/10, nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Đây là lần nâng cấp quan hệ tiếp theo sau khi Việt Nam và Đan Mạch thiết lập Đối tác toàn diện năm 2013 và Đối tác chiến lược Xanh năm 2023. Theo Thủ tướng Mette Frederiksen, Đan Mạch là quốc gia thứ hai trong Liên minh châu Âu (EU) có khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam.
Tuyên bố chung gồm 43 nội dung, trải rộng từ chính trị, kinh tế, khoa học công nghệ đến quốc phòng, an ninh và giao lưu nhân dân. Trong đó, thương mại và đầu tư được xác định là những lĩnh vực hợp tác quan trọng, gắn với mục tiêu mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng và phát triển các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen trao Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Ảnh: TTXVN
|
Mở rộng thương mại, đầu tư và hợp tác năng lượng
Về kinh tế, Việt Nam và Đan Mạch nhất trí tháo gỡ các rào cản thương mại, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào thị trường của nhau. Hai bên cũng cam kết triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), thúc đẩy các nước EU còn lại phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).
Các lĩnh vực được ưu tiên gồm năng lượng tái tạo, công nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, công nghệ sinh học, giao thông, logistics, vận tải biển xanh, hàng không và y tế. Doanh nghiệp hai nước sẽ được hỗ trợ kết nối nhà cung cấp, tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và tiếp cận thị trường EU, ASEAN. Cơ chế Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và công nghệ tiếp tục được duy trì để thúc đẩy đầu tư, hỗ trợ phát triển và chuyển giao tri thức.
Theo số liệu Hải quan Việt Nam được TTXVN công bố, thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Đan Mạch đạt gần 721 triệu USD năm 2025 và 672.6 triệu USD trong 9 tháng đầu năm 2026. Về đầu tư, tính đến cuối tháng 7/2026, Đan Mạch có 179 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 2.5 tỷ USD, đứng thứ 21 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Một số hướng hợp tác đã được cụ thể hóa ngay trong chuyến thăm. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch ngày 20/10, lãnh đạo hai nước chứng kiến lễ trao 16 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức.
Trong số này, Tập đoàn Hateco và APM Terminals, thành viên Tập đoàn Maersk, ký biên bản ghi nhớ về nghiên cứu, đầu tư phát triển và vận hành ga hàng hóa đường sắt tại Hải Phòng. Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) ký thỏa thuận hợp tác phát triển dự án điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1.
Ở lĩnh vực công nghệ, FPT ký biên bản ghi nhớ với Viện Niels Bohr thuộc Đại học Copenhagen về nghiên cứu khoa học và công nghệ thông tin lượng tử. Hà Nội và LEGO cũng có thỏa thuận hợp tác triển khai dự án giáo dục STEAM.
Năng lượng xanh tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong quan hệ hai nước. Tuyên bố chung thống nhất đẩy nhanh các dự án năng lượng tái tạo, tăng tỷ trọng nguồn điện sạch và giảm phát thải carbon trong lĩnh vực năng lượng. Hợp tác tập trung vào quy hoạch hệ thống điện, tích hợp năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả trong công nghiệp và hỗ trợ Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Hai bên sẽ tiếp tục triển khai Chương trình Đối tác Năng lượng Đan Mạch - Việt Nam (DEPP), phối hợp trong khuôn khổ Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP) và thúc đẩy các khoản đầu tư xanh. Chia sẻ công nghệ sạch, đào tạo nhân lực và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn tài chính khí hậu cũng nằm trong các nội dung được thống nhất.
Trong khoa học công nghệ, Việt Nam và Đan Mạch hướng tới mở rộng nghiên cứu chung, trao đổi sinh viên, nhà khoa học và chia sẻ kinh nghiệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các chương trình hợp tác có thể tận dụng nguồn tài trợ nghiên cứu Danida, tập trung vào chuyển đổi số, chính phủ số, đô thị thông minh và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Tại cuộc hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Mette Frederiksen còn thống nhất thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và y sinh, gắn nghiên cứu với đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Lễ trao văn kiện hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước. Ảnh: TTXVN
|
Nghiên cứu mở đường bay thẳng và tăng hợp tác an ninh hàng hải
Giao thông vận tải là một trong những lĩnh vực được mở rộng trong quan hệ mới. Việt Nam và Đan Mạch nhất trí nghiên cứu cơ hội hợp tác về đường bộ, đường sắt, hàng không và vận tải biển, đặc biệt là các hoạt động kết nối logistics.
Hai bên sẽ khuyến khích các hãng hàng không mở đường bay thẳng giữa Việt Nam và Đan Mạch hoặc tới các địa điểm thuận lợi khác ở Bắc Âu, tùy nhu cầu thị trường và các quy định hiện hành.
Cũng tại diễn đàn doanh nghiệp ngày 20/10, Vietnam Airlines ký các biên bản ghi nhớ hợp tác với sân bay Copenhagen, tổ chức Danish Industry và hãng hàng không Scandinavian Airlines (SAS). Riêng với SAS, hai bên hướng tới mở rộng hợp tác liên danh chuyến bay, vận chuyển hàng hóa, chương trình khách hàng thường xuyên và hệ thống phân phối.
Với vận tải biển, hợp tác sẽ tập trung vào quản lý, vận hành cảng, đóng tàu, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ mới. Hai nước cũng khuyến khích các giải pháp giảm phát thải từ hoạt động hàng hải và vận tải đường thủy.
Ngoài kinh tế, Tuyên bố chung đưa quốc phòng và an ninh trở thành một cấu phần trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Một nội dung cụ thể là thiết lập cơ chế đối thoại song phương về an ninh hàng hải, tập trung vào tình hình trên biển, tự do hàng hải, các mối đe dọa an ninh phi truyền thống và việc tuân thủ luật pháp quốc tế.
Hai bên cũng nhất trí nghiên cứu khả năng công nhận tùy viên quốc phòng thường trú hoặc không thường trú của nhau, mở rộng trao đổi chính sách quốc phòng và hợp tác trong các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc khi phù hợp.
Trong lĩnh vực an ninh và tư pháp, Việt Nam và Đan Mạch hướng tới tăng hợp tác phòng chống tội phạm mạng, mua bán người, buôn bán ma túy xuyên biên giới và đưa người di cư trái phép. Các cơ chế tương trợ tư pháp, dẫn độ và chuyển giao người bị kết án phạt tù tiếp tục được củng cố.
Đối với vấn đề Biển Đông, hai nước tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Hai bên ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực.
Tuyên bố cũng đề cập việc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả, thực chất. Đan Mạch bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực của ASEAN về kết nối và an ninh hàng hải khi có thể.
Ở cấp độ đa phương, hai nước tiếp tục phối hợp tại Liên Hợp Quốc, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tăng hợp tác trong khuôn khổ ASEAN - EU. Các nội dung như ứng phó thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, an ninh mạng, an ninh lương thực, nguồn nước và bảo vệ quyền con người cũng được đề cập.
Thúc đẩy đi lại, y tế, giáo dục và hợp tác địa phương
Đối với việc đi lại giữa hai nước, Việt Nam và Đan Mạch nhất trí nghiên cứu các biện pháp tạo thuận lợi hơn cho công dân, trong đó ưu tiên đàm phán thỏa thuận miễn thị thực đối với người mang hộ chiếu ngoại giao có dữ liệu sinh trắc học.
Tuyên bố chung cũng hoan nghênh việc thành lập Tổng Lãnh sự quán Đan Mạch tại TPHCM. Hai bên sẽ tiếp tục phối hợp trong các vấn đề lãnh sự, di cư hợp pháp, xác định danh tính và tiếp nhận công dân trở về theo các nghĩa vụ quốc tế.
Trong lĩnh vực y tế, hợp tác tập trung vào củng cố hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Việt Nam, nhất là phòng ngừa, phát hiện, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, tăng huyết áp. Hai nước còn nghiên cứu mở rộng phối hợp phòng chống tình trạng kháng thuốc kháng vi sinh vật, bao gồm hợp tác với Trung tâm Quốc tế về Giải pháp Chống kháng thuốc (ICARS).
Về giáo dục, hai bên hướng tới tăng số lượng học bổng dành cho Việt Nam, mở rộng trao đổi sinh viên, nhà nghiên cứu và liên kết giữa các trường học. Hợp tác đào tạo nghề, kỹ thuật, cung ứng lao động và an toàn lao động cũng được chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường.
Trong nông nghiệp, các nội dung ưu tiên gồm sản xuất thực phẩm bền vững, an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm, ghi nhãn hữu cơ và phát triển nông nghiệp xanh. Phạm vi hợp tác còn bao gồm lĩnh vực thủy sản.
Đan Mạch cũng sẽ chia sẻ kinh nghiệm về quản lý dữ liệu và thống kê, đặc biệt là số hóa dữ liệu hành chính, khai thác các nguồn dữ liệu mới và xây dựng hệ thống thống kê môi trường - kinh tế phục vụ hoạch định chính sách.
Ở cấp địa phương, hai nước khuyến khích các tỉnh, thành phố xây dựng chương trình hợp tác trực tiếp về đô thị xanh, giao thông sạch, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, y tế, giáo dục, văn hóa và du lịch. Việc trao đổi kinh nghiệm quản trị địa phương, cải cách hành chính và cung cấp dịch vụ công cũng được đưa vào định hướng hợp tác.
Tại cuộc hội đàm, Thủ tướng Mette Frederiksen đánh giá cao đóng góp của cộng đồng hơn 18,000 người Việt Nam đang sinh sống tại Đan Mạch đối với kinh tế, xã hội sở tại và quan hệ hữu nghị song phương.
Để triển khai khuôn khổ quan hệ mới, Việt Nam và Đan Mạch thống nhất tiếp tục duy trì các cơ chế tham vấn chính trị, trao đổi cấp cao, hợp tác giữa Quốc hội, bộ ngành và chính quyền địa phương.
Hai bên sẽ xây dựng các kế hoạch hành động chung để cụ thể hóa những nội dung đã thống nhất. Tuyên bố chung được thông qua tại Copenhagen ngày 20/10/2026, có hiệu lực kể từ ngày hai bên thông qua.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)