Việt Nam muốn Apple giúp doanh nghiệp nội trở thành nhà cung cấp trực tiếp
Việt Nam muốn Apple giúp doanh nghiệp nội trở thành nhà cung cấp trực tiếp
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị Apple xây dựng lộ trình giúp doanh nghiệp Việt đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, tiến tới trở thành nhà cung cấp trực tiếp, kể cả ở thị trường nước ngoài.
Chiều 27/10, trong cuộc tiếp bà Iris Cui, Phó Chủ tịch Apple phụ trách vận hành chuỗi cung ứng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị tập đoàn công nghệ Mỹ nghiên cứu xây dựng chương trình phát triển nhà cung cấp Việt Nam với mục tiêu và lộ trình cụ thể.
Các lĩnh vực được đề cập trải từ sản xuất linh kiện, vật liệu, khuôn mẫu, thiết bị phụ trợ đến logistics, dịch vụ kỹ thuật và quản trị số. Những doanh nghiệp trong nước có tiềm năng sẽ được hỗ trợ đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, quản trị sản xuất và phát triển bền vững, tiến tới trở thành nhà cung cấp trực tiếp trong chuỗi cung ứng của Apple, kể cả tại các thị trường ngoài Việt Nam.
Đề nghị này được đưa ra khi Apple đã có mạng lưới sản xuất lớn tại Việt Nam. Trong chuyến thăm của Tổng Giám đốc Tim Cook vào tháng 4/2024, tập đoàn cho biết đã chi gần 400 ngàn tỷ đồng cho khoảng 150 nhà cung cấp hoạt động tại Việt Nam kể từ năm 2019.
Tuy nhiên, số nhà cung cấp có hoạt động tại Việt Nam không đồng nghĩa với số doanh nghiệp nội địa trực tiếp cung ứng cho Apple. Chính phủ đã đề cập việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của hãng từ những cuộc gặp trước đây. Lần này, đề nghị đi xa hơn ở việc xây dựng một chương trình riêng, xác định những công đoạn có thể tham gia và lộ trình nâng năng lực của nhà cung cấp trong nước.
Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Apple nâng cao vị trí của Việt Nam trong chiến lược sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên
|
Trước đó, tại hội thảo về công nghiệp hỗ trợ cuối tháng 9, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc từng nhấn mạnh: "Không có quốc gia nào trở thành nước công nghiệp phát triển chỉ bằng lắp ráp". Ông cho rằng cần chuyển từ chú trọng số lượng dự án đầu tư nước ngoài sang nâng cao năng lực công nghệ, tăng sự gắn kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.
Trong cuộc gặp với Apple, định hướng này được cụ thể hóa bằng đề nghị tập đoàn làm rõ những nhóm sản phẩm, linh kiện và công đoạn có thể mở rộng tại Việt Nam trong những năm tới. Chính phủ đặc biệt quan tâm các khâu có giá trị gia tăng cao như tự động hóa, quản lý chất lượng, thiết kế quy trình và quản trị chuỗi cung ứng.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, hiệu quả hợp tác cần được nhìn nhận qua năng lực của doanh nghiệp trong nước, trình độ của đội ngũ kỹ sư và giá trị công nghệ tạo ra tại Việt Nam, bên cạnh số lượng nhà máy hay quy mô sản xuất.
Nhân lực cũng là một phần trong đề nghị lần này. Thay vì chỉ đào tạo người vận hành dây chuyền, ông mong Apple mở rộng sang đội ngũ kỹ sư và chuyên gia về sản xuất thông minh, robot, tự động hóa, phần mềm, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).
Apple đã có một số hoạt động theo hướng này. Cuối tháng 8/2026, hãng công bố Trung tâm Giáo dục dành cho nhân viên nhà cung cấp tại Hà Nội, hợp tác với Đại học Bách khoa Hà Nội. Các khóa học dự kiến bắt đầu trong mùa thu, tập trung vào sản xuất thông minh, robot và tự động hóa. Hãng cũng cho biết đang mở rộng chương trình đào tạo tại hơn 30 cơ sở nhà cung cấp trên cả nước.
Từ nền tảng đó, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị nghiên cứu thêm các chương trình thực tập, đào tạo luân chuyển và hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ để người học có kỹ năng đáp ứng nhu cầu thực tế của chuỗi cung ứng.
Ngoài sản xuất, Chính phủ muốn Apple hỗ trợ nhiều hơn cho cộng đồng phát triển ứng dụng Việt Nam, nhất là đào tạo kỹ năng phần mềm cho kỹ sư và doanh nghiệp. Về lâu dài, tập đoàn được đề nghị cân nhắc đưa thêm những hoạt động kỹ thuật, hỗ trợ chuỗi cung ứng khu vực, phần mềm, dữ liệu và đổi mới sáng tạo về Việt Nam, phù hợp với chiến lược kinh doanh của hãng.
Apple muốn thuận lợi hơn trong việc mua điện sạch
Ở chiều ngược lại, đại diện Apple cũng nêu một số vướng mắc trong hoạt động tại Việt Nam, trong đó có chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ cao, thuế nhà thầu và thủ tục hải quan.
Bà Iris Cui đánh giá những cải thiện về hạ tầng, môi trường đầu tư và quy định quản lý thời gian qua đã tạo thuận lợi cho các đối tác sản xuất. Việc đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép lao động được bà nhắc đến như một thay đổi tích cực, giúp doanh nghiệp dễ huy động chuyên gia nước ngoài đến Việt Nam làm việc, bên cạnh việc phát triển đội ngũ kỹ thuật trong nước.
Một kiến nghị được Apple quan tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Hãng muốn các nhà cung cấp tại Việt Nam thuận lợi hơn khi chuyển sang sử dụng điện sạch, đáp ứng mục tiêu giảm phát thải trong chuỗi sản xuất.
Cơ chế DPPA đã được Chính phủ quy định tại Nghị định 57/2025/NĐ-CP và sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 243/2026/NĐ-CP. Cơ chế này cho phép các đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn mua bán điện trực tiếp theo những hình thức, điều kiện nhất định.
Với kiến nghị của Apple, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Công Thương sớm nghiên cứu, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên và phù hợp với khả năng vận hành hệ thống điện. Bộ Tài chính được đề nghị hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng các quy định hiện hành về hỗ trợ đầu tư, thuế và hải quan, đồng thời xử lý những vướng mắc thuộc thẩm quyền.
Về phía tập đoàn, Apple được đề nghị phối hợp với các nhà cung cấp xác định nhu cầu điện sạch, xây dựng lộ trình chuyển đổi năng lượng, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và hỗ trợ các giải pháp tiết kiệm điện.
Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục cải thiện thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư để Apple cùng các doanh nghiệp công nghệ cao phát triển lâu dài.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)