Thị trường xe điện Việt ngày càng đông đúc

Thị trường xe điện Việt ngày càng đông đúc

Tesla, AVES hay Gogoro là những cái tên mới nhất xuất hiện tại thị trường xe điện Việt Nam, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu đến năm 2030 ô tô điện đạt tỷ lệ sử dụng 30%, còn xe máy điện chiếm 22% tổng số xe máy đang sử dụng.

Tháng 9/2026, thị trường xe điện Việt Nam đón thêm 3 tân binh. Ngày 09/09, ông Nguyễn Văn Thanh, cựu CEO Green SM, thành lập AVES để phát triển xe đạp, xe máy và xe ba bánh điện. Ít ngày sau, Tesla, hãng xe điện Mỹ của tỷ phú Elon Musk, lập công ty tại TPHCM với vốn hơn 77 tỷ đồng. Đến cuối tháng, những tủ đổi pin mang thương hiệu Gogoro của Đài Loan (Trung Quốc) cũng bắt đầu xuất hiện trên đường phố TPHCM.

Cả ba vẫn ở bước đầu. Tesla chưa công bố kế hoạch bán xe, AVES dự kiến ra sản phẩm giữa năm 2027, còn Gogoro chuẩn bị thử nghiệm hệ thống đổi pin cho tài xế công nghệ.

Các hãng đến sau đang bước vào thị trường có sức mua lớn hơn trước. Theo PwC, khoảng 127 ngàn ô tô con thuần điện và hybrid được bán trong nửa đầu năm 2026, vượt con số 118 ngàn xe dùng động cơ đốt trong. Xe điện hóa chiếm 52% doanh số, tăng từ mức 41% ở cùng kỳ năm trước và mốc 12% của năm 2023.

Trong nhóm ô tô con PwC theo dõi, xe điện tăng từ 12% doanh số năm 2023 lên 42% ở năm 2025 và 52% vào nửa đầu năm 2026. Nguồn: PwC

Ô tô con điện từ hơn trăm triệu cho đến vài tỷ đồng

Không phải hãng mới nào cũng ở giai đoạn chuẩn bị. Omoda & Jaecoo, 2 thương hiệu thuộc tập đoàn ô tô Trung Quốc Chery, cho biết đã bàn giao gần 1,000 chiếc Jaecoo J5 tại Việt Nam trong tháng 9, với các lựa chọn động cơ xăng, hybrid và thuần điện. Đây cũng là mẫu xe được chọn để lắp ráp tại nhà máy liên doanh Geleximco - Chery ở Hưng Yên.

Những tháng trước đó, thị trường liên tục đón sản phẩm mới ở nhiều phân khúc.

Tháng 5, Lotus, hãng xe thể thao Anh thuộc tập đoàn Geely của Trung Quốc, vào Việt Nam thông qua Tasco Auto với 3 mẫu thuần điện Eletre, Emeya và Evija. 2 mẫu đầu có giá khởi điểm hơn 4.4 tỷ đồng.

Đến tháng 7, VinFast giới thiệu VF2 giá 188 triệu đồng, trong khi MINI đưa Aceman thuần điện vào danh mục. Một tháng sau, Lynk & Co ra mắt 02 - mẫu ô tô thuần điện đầu tiên của hãng được bán chính hãng tại Việt Nam.

Tesla thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam trong tháng 9/2026 nhưng chưa công bố kế hoạch mở bán

Làn sóng này nối tiếp năm 2025, khi Dongfeng, Bestune, Geely lần lượt đưa thêm xe điện vào Việt Nam. Ford bắt đầu bán Mustang Mach-E chính hãng, còn Maserati bổ sung các phiên bản Folgore.

Trước đó, khách Việt đã có lựa chọn từ VinFast, Wuling, BYD, MG, Hyundai và nhiều thương hiệu châu Âu. Xe hybrid còn phổ biến ở Toyota, Honda, Hyundai, Kia và một số hãng Trung Quốc.

Dù số hãng tăng, doanh số vẫn tập trung lớn vào một số tên tuổi. Riêng VinFast, công bố bán gần 116 ngàn ô tô điện trong nửa đầu năm 2026, tăng 72% so với cùng kỳ.

Khoảng cách này cho thấy các thương hiệu đến sau phải cạnh tranh với một doanh nghiệp đã có lượng khách hàng lớn, hệ thống phân phối và mạng lưới sạc rộng khắp.

Xe máy điện cũng chật chội

Ở mảng xe hai bánh, Gogoro là một trong những cái tên đáng chú ý gần đây. Cuối tháng 9, các tủ đổi pin GoStation bắt đầu xuất hiện tại TPHCM, trước khi hãng chính thức mở bán xe máy điện.

Đứng sau hoạt động này là Castrol Gogoro Mobility, liên doanh giữa Gogoro và Castrol, thương hiệu dầu nhớt thuộc tập đoàn BP. Hai bên mỗi bên sở hữu 50% vốn.

Ngày 29/09, liên doanh ký thỏa thuận với Be Group để thử nghiệm xe máy điện và công nghệ đổi pin cho tài xế công nghệ. Mô hình cho phép đổi pin đã cạn lấy pin đầy thay vì phải chờ sạc, phù hợp với nhóm sử dụng xe liên tục trong ngày.

Tủ đổi pin GoStation của Castrol Gogoro Mobility xuất hiện tại TPHCM cuối tháng 9/2026. Ảnh: FB Thanh Phong

AVES chọn hướng phát triển sản phẩm. Startup do ông Nguyễn Văn Thanh sáng lập có vốn ban đầu 30 tỷ đồng, trong đó ông Thanh nắm 85%. Doanh nghiệp đang thiết kế xe đạp, xe máy và xe ba bánh điện, dự kiến đưa những mẫu đầu tiên ra thị trường vào giữa năm 2027.

Trong khi đó, các hãng đã có mặt cũng mở rộng hoạt động. Cuối tháng 5, liên doanh Petrolimex, Xuân Cầu Holdings và Selex Motors ký thỏa thuận với Yadea để nghiên cứu các mẫu xe dùng pin hoán đổi và kết nối với mạng trạm đổi pin chung.

VinFast tiếp tục mở rộng mạng lưới đổi pin, Honda bổ sung CUV e: và UC3 sau ICON e:. Yamaha, Dat Bike, MOVE và nhiều thương hiệu khác cũng đang tham gia thị trường.

Việc xuất hiện thêm những hệ thống đổi pin cho thấy sự cạnh tranh giữa các hãng xe máy điện không còn nằm ở mẫu mã, giá bán hay quãng đường di chuyển. Khả năng nạp năng lượng nhanh, dễ tìm trạm và chi phí sử dụng cũng ngày càng quan trọng.

Điện hóa xe thương mại đang tăng tốc

Ở xe thương mại, một trong những diễn biến mới đến từ Tasco Auto. Ngày 18/09, Công ty hoàn tất mua cổ phần Vĩnh Phát Motors - doanh nghiệp có nhà máy xe tải tại TPHCM, với kế hoạch nâng cấp cơ sở này để phát triển xe thương mại thuần điện và năng lượng mới từ năm 2027.

KITA Group, tập đoàn vốn được biết đến trong lĩnh vực bất động sản, cũng tham gia thông qua hợp tác với Chery Commercial Vehicle của Trung Quốc. Doanh nghiệp cho biết, đã ký đơn hàng đầu tiên trong tháng 6, đặt mục tiêu đưa khoảng 1,000 xe thương mại điện ra thị trường vào cuối năm 2026 và chuẩn bị lắp ráp trong nước.

Trong khi đó, Kim Long Motor đã mở rộng sản phẩm từ xe buýt điện sang van giao hàng và đầu kéo. Hãng cũng bàn giao các lô xe van điện cho một số doanh nghiệp trong lĩnh vực giao nhận. VinFast và SRM - Shineray đã có van điện trong danh mục.

Dàn xe điện Kim Long Motor bàn giao cho Giao Hàng Nhanh. Ảnh: Kim Long Motor

Xe thương mại điện hiện chưa phổ biến như xe cá nhân, nhưng đã có lượng phương tiện nhất định. Theo Bộ Xây dựng, đến tháng 6/2026, Việt Nam ghi nhận 3,893 xe tải điện và 47 đầu kéo điện.

Ở mảng vận tải hành khách, mức độ chuyển đổi lớn hơn nhiều. Cả nước có 61,171 taxi điện, chiếm 71% số taxi được thống kê; xe buýt điện đạt 1,946 chiếc, tương đương 23.1% tổng số xe buýt.

Những con số này cho thấy xe điện đã có chỗ đứng trong vận tải đô thị, trong khi xe chở hàng đang mở ra thị trường mới cho các nhà sản xuất.

Thêm nhiều doanh nghiệp làm trạm sạc

Xe điện xuất hiện nhiều hơn cũng kéo thêm nhà đầu tư vào lĩnh vực sạc và đổi pin. Nổi bật là V-Green, doanh nghiệp do tỷ phú Phạm Nhật Vượng thành lập năm 2024, tách từ bộ phận phát triển trạm sạc của VinFast. V-Green công bố đang vận hành mạng lưới hơn 150 ngàn cổng sạc ô tô, xe máy điện trên cả nước, đồng thời đầu tư thêm các trạm sạc công suất lớn phục vụ nhu cầu đi xa.

Ngoài ra, những mạng sạc khác cũng đang hình thành. TMT-EGREEN đặt kế hoạch lắp 2,100 trụ trong năm 2026 và hướng tới 30,000 trụ vào cuối năm 2030.

FUTA EV Power thuộc Tập đoàn Phương Trang phát triển hệ thống phục vụ xe của Kim Long Motor, BYD và các đối tác. VETC, đơn vị thuộc hệ sinh thái Tasco, lại kết nối mạng sạc của nhiều nhà cung cấp trên cùng nền tảng tìm trạm và thanh toán.

Trạm sạc TMT-EGREEN ở Thanh Hóa. Ảnh: TMT Motors

Dù vậy, hạ tầng chưa theo kịp nhu cầu ở mọi nơi. Theo Bộ Xây dựng, đến tháng 5/2026, chỉ 4 trong 21 trạm dừng nghỉ được rà soát trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã đưa hệ thống sạc vào hoạt động, 8 trạm đang lắp đặt.

Khả năng dùng chung cũng là vấn đề được quan tâm. Quy chuẩn QCVN 32:2026/BCT, có hiệu lực từ 01/07/2027, đặt ra các yêu cầu kỹ thuật về an toàn và khả năng tương thích của trạm sạc, song không đồng nghĩa mọi mạng sạc đều phải phục vụ tất cả thương hiệu.

Chính sách cũng tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển đổi. Ô tô điện chạy pin được miễn lệ phí trước bạ lần đầu đến hết năm 2030, trong khi Hà Nội và TPHCM đang triển khai các giải pháp giảm khí thải giao thông, thúc đẩy sử dụng phương tiện sạch.

Xe Trung Quốc tăng sức ép cạnh tranh

Một phần đáng kể làn sóng sản phẩm mới đến từ Trung Quốc - quốc gia đang gia tăng hiện diện trên thị trường ô tô Việt Nam. Theo VIS Rating, Việt Nam nhập khẩu khoảng 2.8 tỷ USD ô tô nguyên chiếc trong nửa đầu 2026, tăng gần 29% so với cùng kỳ. Riêng xe từ Trung Quốc đạt 1.26 tỷ USD, tăng hơn 71% và chiếm khoảng 45% tổng giá trị nhập khẩu. Số liệu này bao gồm mọi loại ô tô nguyên chiếc, không chỉ xe điện.

Ở khu vực ASEAN-6, PwC ghi nhận các hãng Trung Quốc chiếm 47% doanh số xe điện hóa trong nửa đầu 2026, tăng từ mức 43% của cùng kỳ.

Danh sách thương hiệu tại Việt Nam có thể còn dài thêm khi Li Auto, Changan, Deepal, DFSK, Forthing, iCaur và Zeekr đang chuẩn bị phân phối xe vào giai đoạn cuối năm 2026-2027.

Giá trị ô tô nguyên chiếc nhập khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026. Nguồn: VIS Rating

Số lượng đối thủ tăng khiến cuộc cạnh tranh về giá, dịch vụ và khách hàng gay gắt hơn. Trong báo cáo mới nhất, ông Mohammad Mudasser, lãnh đạo bộ phận tư vấn thương vụ và chuyển đổi của PwC Việt Nam, nhận định xe điện đang dần trở thành lựa chọn thực tế của người mua Việt Nam. Theo ông, doanh số chưa phải yếu tố quyết định thành công lâu dài. Lợi thế sẽ thuộc về những hãng xây dựng được mạng sạc, giải pháp tài chính và dịch vụ hậu mãi đủ tốt để giữ chân khách hàng.

Tử Kính

FILI