Sản xuất xanh giúp ngành cơ khí tiết giảm chi phí và đón đơn hàng quốc tế

21/10/2026 15:34

Sản xuất xanh giúp ngành cơ khí tiết giảm chi phí và đón đơn hàng quốc tế

Việc tích hợp công nghệ tự động hóa, trí tuệ nhân tạo cùng hệ thống năng lượng mặt trời không chỉ giúp các nhà máy đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Âu Mỹ mà còn cắt giảm lượng lớn chi phí vận hành, qua đó tiến trình vươn ra toàn cầu của các đơn vị đang trở nên rộng mở hơn.

Tối ưu nguồn lực nhờ số hóa và trí tuệ nhân tạo

Tại hội thảo Xu thế chuyển đổi xanh cho ngành cơ khí - điện, ông Trần Hoài Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Cơ khí - Điện TPHCM (HAMEE) nhấn mạnh quá trình chuyển đổi xanh không đơn thuần là chi phí mà chính là một khoản đầu tư sinh lời.

Các chuyên gia thảo luận tại sự kiện. - Ảnh: Thanh Trúc

Điển hình cho luận điểm này là câu chuyện của CTCP Tập đoàn Cơ khí Công nghệ cao Siba (Siba Group, HOSE: SBG). Ông Phan Lê Hoàng Trung, Phó tổng giám đốc Siba Group cho biết Doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền sản xuất cơ khí công nghệ cao từ châu Âu từ năm 2017 nhằm tối ưu hóa vật tư và năng lượng. Nhờ mức độ tự động hóa, một dây chuyền xử lý cuộn thép 30 tấn chỉ cần ba nhân sự vận hành liên tục mà không gây mệt mỏi cho người lao động. Việc đạt các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe giúp Công ty duy trì sản lượng xuất khẩu từ 1 đến 2 container mỗi ngày sang Mỹ và châu Âu, phục vụ các đối tác lớn như Google.

Ông Nguyễn Vũ Huy Hoàng, Giám đốc chương trình AI & Chuyển đổi số Viện đào tạo doanh nghiệp ACC cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) giúp phân tích dữ liệu rác thải và tiêu hao vật tư vô cùng hiệu quả. Thực tế áp dụng tại một số nhà máy cơ khí và sơn ở Tây Ninh đã giúp giảm từ 30% đến 40% chi phí sản xuất. Đáng chú ý, việc dùng AI tác nhân đã rút ngắn thời gian làm hồ sơ đấu thầu từ năm nhân sự làm trong một tuần xuống chỉ còn một nhân sự xử lý trong một ngày, với độ chính xác đạt 80% đến 95%.

Ông Nguyễn Phước Tân, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kỹ thuật tự động An Dương khẳng định các nhà máy có thể số hóa từng bước thông qua hệ thống giám sát điện, khí, nước và truy xuất nguồn gốc. Dữ liệu từ các khâu sẽ tự động liên thông, giúp chấm dứt việc nhập liệu thủ công và tiết giảm mạnh chi phí nhân công.

Năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn

Năng lượng tái tạo đang trở thành lời giải thiết thực cho bài toán chi phí vận hành. Ông Diệp Bảo Cánh, Tổng giám đốc CTCP Năng lượng Mặt trời Đỏ chia sẻ thời gian thu hồi vốn khi lắp điện mặt trời hiện đã rút ngắn còn 5 đến 6 năm, giảm đáng kể so với mức 7 năm của giai đoạn trước.

Theo ông Cánh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang có kế hoạch thu tiền điện theo hai thành phần gồm lượng điện tiêu thụ và công suất. Nếu nhà máy dồn công suất lớn vào một thời điểm, mức phí phải nộp sẽ tăng vọt. Do đó, việc kết hợp điện mặt trời, bộ lưu trữ và phần mềm AI để đo đạc và tự động xả điện nhằm cắt giảm đỉnh công suất là vô cùng cấp thiết.

Giải đáp e ngại về rác thải pin mặt trời, ông Cánh khẳng định 73% trọng lượng tấm pin là kính và 18% là nhôm hoàn toàn có thể tái sử dụng. Phần tế bào quang điện dù vỡ vẫn bán được với giá 3 USD/kg, xóa bỏ nỗi lo ô nhiễm môi trường.

Đồng tình với quan điểm phát triển bền vững, đại diện Duy Tân Group lưu ý Việt Nam hiện phát thải gần 4 triệu tấn rác thải nhựa mỗi năm nhưng chỉ 30% được tái chế đúng cách. Với quy định Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất áp dụng từ đầu năm 2024, các Doanh nghiệp buộc phải chủ động tích hợp phế phẩm công nghiệp thành nguồn nguyên liệu mới để giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng.

Thanh Trúc

FILI