Nguyên nhân trào ngược dạ dày - thực quản: Yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa hiệu quả

28/10/2026 13:45

Nguyên nhân trào ngược dạ dày - thực quản: Yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa hiệu quả

Trào ngược dạ dày - thực quản không chỉ xuất phát từ chế độ ăn uống thiếu khoa học mà còn liên quan đến nhiều yếu tố như căng thẳng, béo phì, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia hoặc một số bệnh lý tiêu hóa. Theo TS. BS Bùi Chí Nam – Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec), hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh là chìa khóa giúp phòng ngừa hiệu quả và hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.

Những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây trào ngược dạ dày

Trong điều kiện bình thường, cơ thắt thực quản dưới hoạt động như một “van một chiều”, giúp thức ăn đi từ thực quản xuống dạ dày và ngăn dịch vị trào ngược lên trên. Khi cơ chế này suy yếu hoặc hoạt động bất thường, acid dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, gây kích thích niêm mạc và xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như ợ nóng, ợ chua, nóng rát sau xương ức hoặc cảm giác vướng nghẹn ở cổ họng.

Theo TS. BS Bùi Chí Nam, bệnh có thể xuất phát từ thói quen ăn uống và sinh hoạt chưa lành mạnh:

1. Thói quen ăn uống thiếu khoa học

Chế độ ăn uống được xem là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ tiêu hóa. Việc thường xuyên ăn quá no, ăn khuya, bỏ bữa hoặc sử dụng nhiều thực phẩm dầu mỡ có thể làm tăng áp lực trong dạ dày và thúc đẩy tình trạng trào ngược.

Ngoài ra, các loại đồ uống chứa caffeine, nước ngọt có gas, rượu bia hay thực phẩm cay nóng cũng có thể làm giảm trương lực cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho dịch dạ dày trào ngược lên thực quản.

2. Căng thẳng, áp lực kéo dài

Stress cũng là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc trào ngược dạ dày - thực quản. Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến nhu động tiêu hóa, làm tăng tiết dịch vị và khiến các triệu chứng trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo TS. BS Bùi Chí Nam, đây là nguyên nhân thường gặp ở nhóm nhân viên văn phòng, người làm việc với cường độ cao hoặc thường xuyên thức khuya. 

Hình ảnh nội soi phân loại các cấp độ trào ngược dạ dày ( Phân loại Los Angieles)

3. Thừa cân, béo phì

Khi trọng lượng cơ thể tăng cao, áp lực ổ bụng cũng gia tăng, khiến dịch vị dễ bị đẩy ngược lên thực quản. Nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc trào ngược dạ dày ở người thừa cân, béo phì cao hơn đáng kể so với người có cân nặng bình thường.

4. Một số bệnh lý và thuốc điều trị

Người mắc thoát vị hoành, chậm làm rỗng dạ dày hoặc một số bệnh lý tiêu hóa khác có nguy cơ bị trào ngược cao hơn. Bên cạnh đó, việc sử dụng kéo dài một số loại thuốc như thuốc giảm đau chống viêm, thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc thuốc an thần cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng cơ thắt thực quản dưới.

Khi nào cần đi khám chuyên khoa tiêu hóa?

Một số trường hợp người bệnh tự mua thuốc điều trị khi xuất hiện các triệu chứng trào ngược. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể khiến bệnh kéo dài hoặc che lấp các dấu hiệu của những bệnh lý nguy hiểm khác.

TS. BS Bùi Chí Nam khuyến cáo người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu xuất hiện các triệu chứng kéo dài trên 2 tuần hoặc có các dấu hiệu bất thường như:

  • Nuốt nghẹn, nuốt đau;
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân;
  • Thiếu máu;
  • Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen;
  • Đau ngực kéo dài.

Nội soi dạ dày và đánh giá chuyên sâu giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương dạ dày - thực quản và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Người bệnh nên thăm khám khi nhận thấy các triệu chứng ợ hơi, ợ nóng, đầy bụng, khó tiêu kéo dài

Trung tâm Tiêu hóa PhenikaaMec – Địa chỉ chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tiêu hóa

Là một trong những đơn vị mũi nhọn của PhenikaaMec, Trung tâm Tiêu hóa được đầu tư đồng bộ về đội ngũ chuyên gia, công nghệ hiện đại và quy trình chuyên môn, đáp ứng nhu cầu thăm khám, tầm soát và điều trị toàn diện các bệnh lý tiêu hóa.

Trung tâm sở hữu hệ thống nội soi tiêu hóa thế hệ mới EVIS X1 CV-1500 và Olympus CV-190 tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), kết hợp công nghệ nội soi dải tần hẹp NBI độ phân giải cao giúp phát hiện sớm các tổn thương viêm thực quản, Barrett thực quản, tổn thương tiền ung thư và ung thư đường tiêu hóa ngay từ giai đoạn sớm. Bên cạnh đó, quy trình nội soi gây mê hiện đại bằng công nghệ TCI giúp người bệnh nội soi nhẹ nhàng, không đau, giảm bớt tác dụng phụ của thuốc gây mê.

Hệ thống nội soi tiên tiến tích hợp công nghệ AI cho hình ảnh sắc nét tại Trung tâm Tiêu hóa PhenikaaMec

Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, Trung tâm Tiêu hóa Bệnh viện Đại học Phenikaa đang trở thành địa chỉ tin cậy trong chăm sóc sức khỏe tiêu hóa, đồng hành cùng người bệnh từ khâu phát hiện sớm, điều trị đến theo dõi lâu dài nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Để được thăm khám và tư vấn bởi chuyên gia tiêu hóa, vui lòng liên hệ:

  • Địa chỉ: Đơn nguyên Nội soi - Tầng hầm, tòa B, Bệnh viện Đại học Phenikaa - Tổ 5, Hòe Thị, Phường Xuân Phương, Hà Nội
  • Hotline: 1900 2262
  • Website: https://phenikaamec.com/

Dịch vụ

Minh Tài

FILI