Ngân hàng Nhà nước nới trần LDR lên 95% và chốt lộ trình chuẩn Basel III
Ngân hàng Nhà nước nới trần LDR lên 95% và chốt lộ trình chuẩn Basel III
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa chính thức ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN vào 30/09, quy định về các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại cùng chi nhánh ngân hàng nước ngoài và có hiệu lực thi hành kể từ 01/12/2026.
Theo nội dung Thông tư, tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi tối đa (LDR) được điều chỉnh nâng lên mức 95%. Việc nới lỏng giới hạn này được kỳ vọng giải tỏa bớt áp lực huy động vốn cho hệ thống các tổ chức tín dụng, đồng thời mở thêm dư địa để mở rộng hoạt động cấp tín dụng và hỗ trợ bảo vệ biên lãi thuần (NIM).
Một trong những điểm cốt lõi của Thông tư mới là chính thức tích hợp chuẩn mực quản lý thanh khoản Basel III thông qua việc áp dụng bắt buộc 2 chỉ tiêu lớn gồm tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).
Đối với tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), lộ trình áp dụng riêng lẻ quy đồng Việt Nam sẽ khởi động từ 01/10/2028 với ngưỡng tối thiểu ban đầu là 50% ở năm thứ nhất, sau đó tăng dần 10% mỗi năm để đạt mức hoàn toàn 100% kể từ ngày 01/10/2033.
Đối với tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), chỉ tiêu này áp dụng theo lộ trình bắt đầu từ ngày 01/10/2028 với ngưỡng tối thiểu 90% trong năm đầu tiên, nâng lên 95% vào năm thứ hai và đạt chuẩn 100% bắt đầu từ ngày 01/10/2030.
Về cơ chế thay thế các tỷ lệ cũ, khi ngân hàng bắt đầu áp dụng chính thức các tỷ lệ thanh khoản mới theo Thông tư này, họ sẽ không phải tuân thủ và không phải báo cáo tỷ lệ dư nợ cho vay cũ theo Thông tư trước đây, mà chuyển sang tuân thủ theo quy định mới. Riêng các đơn vị đạt ngưỡng tối thiểu 100% cho cả 2 chỉ tiêu thanh khoản mới sẽ được miễn tuân thủ các quy định về dư nợ cho vay cũ lẫn mới.
Bên cạnh đó, các ngân hàng được phép gửi văn bản đăng ký áp dụng sớm các quy định về tỷ lệ LCR và tỷ lệ NSFR trước thời hạn bắt buộc. Trường hợp được NHNN chấp thuận, ngân hàng bắt buộc phải tuân thủ ngưỡng tối thiểu 100% cho cả 2 chỉ tiêu thanh khoản này trong thời hạn tối đa 90 ngày. Đối với các đơn vị đã triển khai áp dụng nhưng chưa đạt ngưỡng tối đa 100%, văn bản pháp lý nghiêm cấm việc tuyên bố "đã tuân thủ toàn bộ" mà chỉ cho phép công bố đúng thực trạng đang triển khai theo đúng lộ trình quy định.
Trong trường hợp xảy ra vi phạm tỷ lệ khả năng chi trả quy đồng Việt Nam riêng lẻ, NHNN sẽ xem xét xử lý theo quy định, đồng thời yêu cầu ngân hàng phải lập tức triển khai các phương án tự khắc phục như vay từ tổ chức tín dụng khác, định chế tài chính nước ngoài hoặc thiết lập các cam kết không thể hủy ngang. Nếu tỷ lệ sử dụng các biện pháp tự xử lý này chạm mức từ 10% trở lên trên tổng giá trị tài sản có tính thanh khoản cao (HQLA), nhà điều hành sẽ tiến hành các biện pháp giám sát tăng cường.
Ngoài ra, Thông tư còn thiết lập khung pháp lý chặt chẽ yêu cầu các ngân hàng bắt buộc phải triển khai hệ thống quản lý thanh khoản trong ngày nhằm kiểm soát dòng tiền ra vào, đảm bảo khả năng thanh toán và quyết toán chính xác ngay cả trong các kịch bản thị trường căng thẳng.
Cùng với đó, văn bản chính thức đưa tỷ lệ đòn bẩy (LEV) vào khung quản lý với công thức tính bằng vốn cấp 1 (T1) chia cho tổng trạng thái rủi ro (EM), trong đó Thống đốc NHNN sẽ quyết định thời điểm, tần suất và ngưỡng tối thiểu áp dụng trong từng thời kỳ.
Ngoài ra, văn bản cũng quy định rõ các tiêu chuẩn định lượng khắt khe về cấu phần tài sản thanh khoản cao đủ điều kiện, cách tính dòng tiền ra ròng trong 30 ngày, xác định nguồn vốn ổn định sẵn có (ASF) và nguồn vốn ổn định yêu cầu (RSF), cũng như các giới hạn về cấp tín dụng đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu và mua cổ phần của tổ chức tín dụng khác.
Mai Quốc