Grab, Be, Xanh SM: Tài xế thực nhận bao nhiêu từ một cuốc xe?
Grab, Be, Xanh SM: Tài xế thực nhận bao nhiêu từ một cuốc xe?
Một cuốc xe trên nền tảng gọi xe không chỉ gồm giá cước mà khách trả và phần tiền tài xế nhận được. Giữa 2 khoản này còn có thể có phí sử dụng ứng dụng, phí nền tảng, thuế, phụ phí hoặc các khoản khuyến mãi tùy từng nền tảng và từng chương trình.
Grab, Be, Xanh SM: Tài xế thực nhận bao nhiêu từ một cuốc xe?. Ảnh: Internet
|
Làn sóng tài xế Grab kêu gọi tắt ứng dụng trong 2 ngày 12 và 13/09/2026 đưa câu chuyện về giá cước, phí sử dụng ứng dụng và thu nhập thực nhận trở lại tâm điểm. Ngày 11/09, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, đang rà soát, xác minh phản ánh của đối tác tài xế Grab liên quan đến giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ. Cơ quan này đồng thời yêu cầu Grab và một số doanh nghiệp gọi xe cung cấp thông tin, tài liệu về chính sách giá, phí áp dụng với hành khách và đối tác tài xế
Mỗi nền tảng có một cách tính khác nhau
Với Grab, khoản phí mà nền tảng thu từ tài xế được gọi là “Phí Sử dụng Ứng dụng”. Theo điều khoản dành cho đối tác tài xế, Grab có thể áp dụng khoản phí này linh hoạt theo từng chuyến hoặc đơn hàng.
Riêng với nhóm đối tác 2 bánh, Grab định nghĩa khoản phí này là phần chênh lệch giữa tổng tiền khách thanh toán và doanh thu vận tải mà tài xế nhận được cho chuyến đi hoặc đơn hàng đã hoàn thành. Cách tính này được Grab mô tả là có thể thay đổi theo từng chuyến. Grab cũng phân biệt khoản phí sử dụng ứng dụng với phí nền tảng.
Theo thông tin dịch vụ được Grab cập nhật tháng 7/2026, phí nền tảng áp dụng đối với GrabBike là 3,000 đồng. Khoản phí này được tính trong cấu trúc giá mà khách hàng thanh toán.
Với Be, phí sử dụng ứng dụng được thể hiện trực tiếp trong giá dịch vụ. Theo bảng giá dịch vụ của Be, beBike áp dụng mức phí sử dụng ứng dụng 10.5%, trong khi một số dịch vụ beBike đường dài áp dụng mức 5.3%. Giá dịch vụ đã bao gồm VAT và các khoản thuế theo quy định hiện hành.
Be cũng cập nhật giá dịch vụ từ tháng 5/2026 sau thời gian dài giữ ổn định. Theo thông báo của doanh nghiệp, việc điều chỉnh giá được thực hiện nhằm cải thiện thu nhập của tài xế, với mức tăng dự kiến từ 2% đến 11% tùy chuyến hoặc đơn hàng.
Trong khi đó, Xanh SM áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu gắn với hình thức hợp tác và phương tiện. Đáng chú ý, chương trình Vingroup công bố ngày 19/09/2026 dành cho đối tác mua hoặc thuê xe VinFast mới cho phép tài xế được chia sẻ doanh thu tới 100% trong 2 năm đầu, với điều kiện đăng ký hoạt động riêng trên nền tảng Xanh SM và bắt đầu vận hành trong thời gian chương trình quy định. Chương trình cũng đưa ra chính sách đảm bảo thu nhập trong 2 tháng đầu cho tài xế Xanh SM Bike mới nếu đáp ứng điều kiện.
Như vậy, cùng được thể hiện dưới dạng tỷ lệ phần trăm nhưng các khoản này có thể nằm ở những vị trí khác nhau trong dòng tiền của một chuyến xe.
Cùng là tỷ lệ phần trăm nhưng chưa chắc cùng mẫu số
Ông cho rằng nếu chưa thống nhất tổng số tiền nào được sử dụng làm mẫu số thì việc đặt các tỷ lệ phần trăm cạnh nhau có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau. Tổng tiền khách thanh toán có thể bao gồm giá chuyến, phí nền tảng, phụ phí, tiền tip hoặc các khoản khác. Trong khi đó, số tiền tài xế nhận được có thể đã hoặc chưa khấu trừ một số khoản tùy cách công bố.
Theo ông Đán, một nền tảng có thể công bố tỷ lệ tài xế nhận được dựa trên tổng tiền khách thanh toán, trong khi nền tảng khác có thể sử dụng giá cước cơ bản làm cơ sở. Khi đó, 2 tỷ lệ nhìn qua có vẻ cùng phản ánh phần tiền tài xế nhận được nhưng thực tế lại đang đứng ở 2 điểm khác nhau trong dòng tiền.
Dẫn trường hợp 1 nền tảng công bố tỷ lệ 63.6% tại Hà Nội và 69.4% tại TP.HCM trên tổng tiền khách thanh toán. Nếu lấy riêng giá cước cơ bản làm mẫu số thì tỷ lệ thực nhận có thể thay đổi. Ở chiều ngược lại, một số nền tảng công bố tỷ lệ 85-90% trước thuế. Các con số này không thể so sánh trực tiếp nếu chưa xác định rõ cách tính và thời điểm khấu trừ.
Từ góc độ này, ông Đán cho rằng cần làm rõ ít nhất 4 nhóm thông tin. Thứ nhất, tổng tiền khách thanh toán gồm những khoản nào và khoản nào thuộc hoàn toàn về tài xế, khoản nào được chia sẻ. Thứ hai, thứ tự khấu trừ phí và thuế. Thứ ba, cơ sở tính thuế được xác định trên tổng tiền khách thanh toán hay doanh thu mà tài xế nhận được. Thứ tư, chi phí của các chương trình khuyến mãi dành cho khách hàng do nền tảng hay tài xế chịu.
Việc làm rõ các thành phần này sẽ giúp người đọc và tài xế hiểu được tỷ lệ phần trăm đang phản ánh khoản tiền nào.
Grab: số tiền thực nhận được xác định theo từng chuyến
Cách tính của Grab có điểm đáng chú ý là phí sử dụng ứng dụng được xác định theo từng chuyến. Grab mô tả khoản phí này là phần chênh lệch giữa tổng tiền khách thanh toán và doanh thu vận tải mà tài xế nhận được.
Ông Đán chỉ ra, cách xác định phí bằng phần chênh lệch khiến tài xế không thể chỉ dựa vào một tỷ lệ cố định để biết chính xác số tiền thực nhận trước khi hoàn thành chuyến. Tỷ lệ giữa tiền tài xế nhận được và tổng tiền khách trả có thể thay đổi giữa các chuyến.
Ông cũng phân biệt giữa việc nền tảng áp dụng cơ chế giá linh hoạt với vấn đề minh bạch trong cách tính. Theo ông, việc giá thay đổi theo cung cầu, thời tiết, thời gian hoặc tình trạng giao thông không phải vấn đề nếu cách tính được xác định rõ. Điều đáng quan tâm là tài xế có thể kiểm tra được công thức và dữ liệu được sử dụng để xác định phần tiền mình nhận hay không.
Với cơ chế tính theo phần chênh lệch, một tỷ lệ bình quân được công bố cũng cần đi kèm cách tính. Theo ông Đán, cùng một tập dữ liệu có thể cho ra các tỷ lệ khác nhau nếu sử dụng những mẫu số khác nhau hoặc lấy trung bình theo từng chuyến thay vì tính trên tổng doanh thu của cả giai đoạn.
Grab hiện cũng triển khai các chương trình thưởng theo chuyến, theo hiệu suất hoặc theo từng giai đoạn. Các khoản này cần được tách khỏi phần doanh thu tài xế nhận được từ từng chuyến khi tính tỷ lệ thực nhận.
Be: phí sử dụng ứng dụng được thể hiện trong giá dịch vụ
Với Be, phí sử dụng ứng dụng được công bố trực tiếp trong cấu trúc giá dịch vụ. Theo bảng giá hiện hành, beBike áp dụng mức phí sử dụng ứng dụng 10.5%, trong khi beBike đường dài có mức 5.3%.
Ngoài khoản phí này, giá dịch vụ còn liên quan đến VAT và các khoản thuế theo quy định. Do đó, tỷ lệ phí sử dụng ứng dụng không nên được hiểu đơn giản là toàn bộ phần tiền mà tài xế không nhận được.
Be cũng đang sử dụng nhiều chương trình để tăng thu nhập hoặc khuyến khích tài xế hoạt động. Trong năm 2026, nền tảng triển khai chương trình “Tài xế Be thân thiết” dành cho beBike tại Hà Nội và TP.HCM, đồng thời thử nghiệm “Giờ vàng” với các chương trình thưởng theo tuần.
Theo ông Đán, tiền thưởng cần được tách khỏi tỷ lệ thu nhập trên từng chuyến. Lý do là tiền từ một chuyến xe được xác định khi chuyến hoàn thành, trong khi tiền thưởng phụ thuộc vào các điều kiện như số chuyến, thời gian hoạt động, tỷ lệ nhận chuyến hoặc tỷ lệ hủy. Không phải tài xế nào cũng đạt điều kiện để nhận cùng một mức thưởng.
Bên cạnh đó, tiền thưởng vẫn là một phần thu nhập thực tế của tài xế trong tháng và nên được công bố riêng, chẳng hạn mức thưởng bình quân và tỷ lệ tài xế thực tế nhận được thưởng.
Xanh SM: chia sẻ doanh thu gắn với phương tiện
Xanh SM có cấu trúc khác khi chính sách thu nhập gắn với phương tiện và hình thức hợp tác của tài xế.
Theo chương trình Vingroup công bố ngày 19/09/2026, đối tác mua hoặc thuê xe VinFast mới để hoạt động riêng trên Xanh SM Platform có thể được chia sẻ doanh thu tới 100% trong 2 năm đầu nếu đáp ứng các điều kiện của chương trình. Với Xanh SM Bike, tài xế mới còn có chính sách đảm bảo thu nhập trong 2 tháng đầu nếu đủ điều kiện.
Cách thiết kế này khiến tỷ lệ doanh thu tài xế nhận được cần được đặt trong bối cảnh hình thức hợp tác. Một tài xế sử dụng phương tiện thuê hoặc mua mới theo chương trình sẽ có cấu trúc chi phí và nghĩa vụ khác với tài xế sử dụng phương tiện cá nhân.
Do đó, khi so sánh Xanh SM với Grab hoặc Be, cần xác định rõ nhóm tài xế, loại phương tiện và chính sách áp dụng tại thời điểm tính tỷ lệ. Việc lấy một tỷ lệ của nhóm tài xế này để đại diện cho toàn bộ tài xế trên nền tảng có thể không phản ánh đầy đủ cấu trúc thu nhập.
Tiền thưởng và khuyến mãi cũng ảnh hưởng đến thu nhập thực tế
Ngoài tỷ lệ chia trên từng chuyến, thu nhập của tài xế còn chịu ảnh hưởng bởi các chương trình thưởng và khuyến mãi.
Theo ông Đán, tiền thưởng cần được tách riêng vì đây là khoản thu nhập có điều kiện. Tài xế chạy đủ số chuyến hoặc đạt các tiêu chí về tỷ lệ nhận chuyến, tỷ lệ hủy, thời gian hoạt động mới có thể nhận thưởng. Trong khi đó, phần tiền từ một chuyến xe được xác định trực tiếp sau khi chuyến hoàn thành.
Khuyến mãi cho khách hàng cũng là 1 yếu tố cần được làm rõ khi tính thu nhập. Ông Đán tiếp, nếu giá trị mà tài xế được tính dựa trên giá sau khi giảm, phần giảm giá có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu tài xế. Trường hợp nền tảng chịu khoản giảm giá và vẫn tính doanh thu tài xế trên giá ban đầu sẽ tạo ra cách tính khác.
Vì vậy, khi công bố tỷ lệ tài xế thực nhận, việc ghi rõ giá trị khuyến mãi do bên nào chịu sẽ giúp xác định chính xác hơn số tiền thực tế được chia cho tài xế.
Ông đề xuất, nếu cần một tỷ lệ để phản ánh số tiền tài xế thực nhận, nên lấy tổng số tiền tài xế thực nhận trong một khoảng thời gian chia cho tổng số tiền khách thanh toán của cùng nhóm chuyến trong cùng khoảng thời gian, đồng thời loại trừ tiền thưởng khỏi phép tính. Sử dụng bình quân gia quyền thay vì lấy trung bình đơn giản của tỷ lệ từng chuyến.
Theo cách này, 1 chuyến có giá trị cao sẽ có trọng số tương ứng với số tiền thực tế trong tổng doanh thu, thay vì mỗi chuyến đều được tính như nhau. Ông cũng cho rằng tỷ lệ công bố nên đi kèm mẫu số và thông tin về việc các khoản thuế đã được khấu trừ hay chưa.
Bên cạnh tỷ lệ bình quân, theo ông nên công bố thêm phân bổ tỷ lệ, chẳng hạn mức thực nhận của 10% số chuyến thấp nhất và 10% số chuyến cao nhất. Tiền thưởng cũng nên được công bố riêng cùng tỷ lệ tài xế thực tế nhận được khoản thưởng này.
Cách công bố này, sẽ giúp người đọc phân biệt giữa tỷ lệ được tính trên từng chuyến và tỷ lệ phản ánh tổng số tiền tài xế thực nhận trong một giai đoạn.
Với Grab, Be và Xanh SM, cấu trúc phí và chính sách thu nhập hiện không hoàn toàn giống nhau. Grab áp dụng phí sử dụng ứng dụng linh hoạt theo từng chuyến; Be công bố phí sử dụng ứng dụng trong cấu trúc giá dịch vụ; còn Xanh SM có chính sách chia sẻ doanh thu gắn với hình thức hợp tác và phương tiện.
Vì vậy, khi nhìn vào một tỷ lệ phần trăm về thu nhập tài xế, con số đó cần được đặt cùng với mẫu số, các khoản phí, thuế, khuyến mãi và tiền thưởng liên quan. Đây cũng là những thông tin ông Đán cho rằng cần được làm rõ nếu muốn người dùng và tài xế có cơ sở theo dõi dòng tiền từ một cuốc xe.
Mai Quốc