Giải quyết ba "điểm nghẽn" pháp lý cho doanh nghiệp khu công nghiệp, chế xuất tại TPHCM
Giải quyết ba "điểm nghẽn" pháp lý cho doanh nghiệp khu công nghiệp, chế xuất tại TPHCM
Các rào cản về đồng bộ dữ liệu thuế, thủ tục hành chính và vướng mắc quy hoạch đất đai đang làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhằm hỗ trợ khối sản xuất, cơ quan quản lý đã trực tiếp ghi nhận và đề ra hướng tháo gỡ cụ thể cho các rào cản này.
Sáng 09/10, Hội nghị đối thoại doanh nghiệp - chính quyền TPHCM lần thứ 280, chuyên đề về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong khu công nghệ cao, khu chế xuất và khu công nghiệp đã diễn ra dưới sự hợp tác của Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) cùng Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TPHCM (HEPZA) và Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP).
Hội nghị đối thoại doanh nghiệp - chính quyền TPHCM lần thứ 280. - Ảnh: Thanh Trúc
|
Nút thắt về hệ thống thuế và chi phí dịch vụ
Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng hệ thống dữ liệu thuế chưa đồng bộ. Dù doanh nghiệp đã có quyết định miễn, giảm 50% thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, hệ thống vẫn ghi nhận nợ thuế và tính tiền chậm nộp. Đại diện cơ quan thuế giải thích nguyên nhân xuất phát từ quá trình chuyển giao dữ liệu từ thuế cơ sở lên cấp thành phố, đồng thời cam kết rà soát, xóa nợ khống và ban hành quyết định miễn giảm năm 2026 trước ngày 21/11/2026.
Một vấn đề nổi cộm khác là các doanh nghiệp chế xuất 100% xuất khẩu vẫn bị ngân hàng thương mại thu thuế giá trị gia tăng (VAT) trên phí dịch vụ. Mặc dù luật quy định áp dụng thuế suất 0% cho dịch vụ phục vụ trực tiếp sản xuất xuất khẩu trong khu phi thuế quan, các ngân hàng vẫn thu phí do e ngại rủi ro kiểm tra chứng từ. Ghi nhận thực trạng này, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC cho biết cơ quan sẽ tham mưu UBND TPHCM để tổ chức làm việc thống nhất giữa cơ quan thuế và ngân hàng nhà nước nhằm giải quyết dứt điểm rào cản chi phí cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, việc hoàn thuế VAT đối với chi phí thuê lại lao động ngoài danh mục 20 ngành nghề quy định cũng bị cơ quan quản lý từ chối, gây cản trở sự linh hoạt nhân sự của các đơn vị sản xuất trong giai đoạn cao điểm đơn hàng.
Chồng chéo thủ tục hành chính và tiêu chuẩn
Trong quá trình tiếp cận dịch vụ công, tình trạng "nửa online, nửa offline" đang gây lãng phí thời gian và chi phí. Doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và đăng ký doanh nghiệp bản điện tử (có chữ ký số), nhưng nhiều cơ quan cấp dưới vẫn yêu cầu nộp kèm bản giấy hoặc bắt buộc trích lục hồ sơ. Đại diện Sở Tài chính cho biết đã có công văn chỉ đạo các đơn vị hành chính công nhận bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và sẽ tiếp tục đẩy mạnh phổ biến quy định này.
Đối với nhóm doanh nghiệp công nghệ, rào cản lớn nằm ở chi phí và thời gian xin giấy chứng nhận, có thể lên tới 60 triệu đồng và mất 3 tháng chờ đợi cho một sản phẩm. Điều này làm giảm lợi thế cạnh tranh của hàng hóa. Trực tiếp giải đáp, ông Nguyễn Việt Long, Phó Trưởng ban của SHTP cho biết xu hướng quản lý đang chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cơ quan sẽ làm việc thêm với Sở Khoa học và Công nghệ để nghiên cứu quy trình phù hợp hơn, giảm thiểu chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
Định hướng quy hoạch mở rộng và chính sách đất đai
Liên quan đến quy trình cấp phép, một số doanh nghiệp đề xuất được giải quyết hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư và thẩm định hồ sơ giao đất song song. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Đất đai 2024, thủ tục giao đất không thể tiếp nhận nếu chưa có chấp thuận chủ trương đầu tư.
Về vấn đề chuyển đổi hình thức từ thuê đất trả tiền một lần sang trả tiền hàng năm, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban của HEPZA cho biết theo quy định, nếu công ty hạ tầng khu công nghiệp ký hợp đồng thuê đất trả tiền hàng năm với nhà nước thì chỉ được cho doanh nghiệp thuê lại theo hình thức tương tự. Tuy nhiên, quyền lợi thế chấp và chuyển nhượng tài sản đối với đất thuê trả tiền hàng năm vẫn được pháp luật hiện hành bảo đảm.
Về thông tin quy hoạch tương lai, ông Nguyễn Việt Long cũng cho biết khu công nghệ cao sẽ được mở rộng thêm gần 200ha để phát triển nghiên cứu khoa học, tập trung vào nghiên cứu ứng dụng (R&D) và sản xuất thử nghiệm công nghệ chiến lược. Đề án quy hoạch này dự kiến sẽ trình UBND TPHCM phê duyệt trong thời gian tới.
Đồng thời, đối với các khu chế xuất có thời hạn hoạt động đến năm 2041, quá trình xây dựng đề án chuyển đổi công năng sẽ luôn tuân thủ nguyên tắc tôn trọng quyền lợi hợp pháp đã được ghi nhận trong giấy chứng nhận đầu tư của doanh nghiệp.
Thanh Trúc