Đề xuất mới: Hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế, kéo dài thời gian hưởng đến 72 tháng
Đề xuất mới: Hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế, kéo dài thời gian hưởng đến 72 tháng
Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 188/2025/NĐ-CP ngày 01/07/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế. Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo là đề xuất kéo dài thời gian được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng đối với một nhóm đối tượng nhất định.
Quy định mới kéo dài thời gian hưởng đến 72 tháng
Theo quy định hiện hành tại điểm c khoản 6 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP thì mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước là tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế đối với đối tượng quy định tại điểm g khoản 4 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế.
Thời gian hỗ trợ là 36 (ba mươi sáu) tháng kể từ thời điểm xã nơi đối tượng đang sinh sống không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Trong đó, đối với đối tượng quy định tại điểm g khoản 4 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế, Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế và thời gian hỗ trợ được xác định là 36 tháng đối với các đối tượng là người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại các xã được xác định không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được ngân sách Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế theo quy định của Chính phủ.
Tại Khoản 1 Điều 1 Dự thảo Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 188/2025/NĐ-CP sửa đổi điểm c khoản 6 Điều 6 như sau:
“c) Hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế đối với đối tượng quy định tại điểm g khoản 4 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế. Thời gian hỗ trợ là 72 (bảy mươi hai) tháng kể từ thời điểm xã nơi đối tượng đang sinh sống không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn”.
Theo dự thảo, mốc tính thời gian hỗ trợ vẫn được xác định là thời điểm xã nơi đối tượng đang sinh sống không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đây là điểm có ý nghĩa trực tiếp đối với việc xác định thời gian hưởng chính sách. Thời hạn 72 tháng không được hiểu là 72 tháng tính từ thời điểm người dân bắt đầu tham gia bảo hiểm y tế hoặc từ thời điểm Nghị định sửa đổi có hiệu lực, mà được gắn với sự kiện pháp lý là địa bàn nơi đối tượng sinh sống không còn thuộc vùng được xác định là có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Ý nghĩa của việc kéo dài thời gian hỗ trợ đối với người dân
Việc kéo dài lên 72 tháng về bản chất là tăng gấp đôi khoảng thời gian chuyển tiếp được hưởng chính sách. Đây là thay đổi trực tiếp nhất mà người tham gia bảo hiểm y tế thuộc nhóm này có thể nhận được nếu dự thảo được ban hành theo nội dung đang đề xuất.
Có thể thấy, việc chuyển từ 36 tháng sang 72 tháng có ý nghĩa ở phương diện ổn định chính sách, 36 tháng có thể là khoảng thời gian tương đối ngắn đối với một hộ gia đình đang phải thích ứng với việc thay đổi điều kiện kinh tế - xã hội của địa bàn. Khi chính sách hỗ trợ kết thúc, nếu thu nhập chưa có sự cải thiện tương ứng, phần chi phí bảo hiểm y tế mà người dân phải tự bảo đảm có thể trở thành một khoản chi đáng kể. Việc kéo dài thời gian hỗ trợ thêm ba năm tạo thêm khoảng thời gian để người dân thích ứng với sự thay đổi này.
Đặc biệt, bảo hiểm y tế là chính sách có tính liên tục. Quyền lợi bảo hiểm y tế gắn với quá trình tham gia và sử dụng bảo hiểm y tế khi phát sinh nhu cầu khám bệnh, chữa bệnh. Vì vậy, việc duy trì khả năng tham gia bảo hiểm y tế của người dân có ý nghĩa không chỉ ở việc giảm một khoản chi phí trước mắt mà còn góp phần hạn chế nguy cơ người dân gián đoạn tham gia khi chính sách hỗ trợ kết thúc.
Trong bối cảnh đó, việc kéo dài thời gian hỗ trợ từ 36 tháng lên 72 tháng tạo ra một khoảng thời gian chuyển tiếp dài hơn. Người dân có thêm thời gian để chủ động cân đối thu nhập, chuẩn bị nguồn tài chính và tiếp tục tham gia bảo hiểm y tế. Việc một xã không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn là một căn cứ để thay đổi chính sách, nhưng không đồng nghĩa với việc điều kiện kinh tế của từng hộ gia đình trong xã đã thay đổi ngay lập tức. Thời gian chuyển tiếp vì vậy có thể đóng vai trò là khoảng đệm giữa thay đổi về chính sách địa bàn và khả năng thích ứng thực tế của người dân.
Không chỉ kéo dài thời gian hỗ trợ, dự thảo còn điều chỉnh cơ chế thực hiện
Bên cạnh nội dung kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng, dự thảo Nghị định còn đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến việc chuyển kinh phí đóng bảo hiểm y tế và trách nhiệm của cơ quan thực hiện. Theo nội dung khoản 2 Điều 1 dự thảo được công bố, đối với một số nhóm đối tượng, cơ quan được Ủy ban nhân dân tỉnh giao nhiệm vụ chuyển kinh phí đóng bảo hiểm y tế vào quỹ bảo hiểm y tế. Chậm nhất đến ngày 15 tháng 12 hằng năm, cơ quan được Ủy ban nhân dân tỉnh giao nhiệm vụ phải thực hiện xong việc chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm y tế của năm đó.
Việc sửa đổi cơ chế thực hiện có ý nghĩa quan trọng bởi chính sách hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế chỉ phát huy hiệu quả khi việc xác định đối tượng, lập danh sách, bố trí kinh phí và chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm y tế được thực hiện kịp thời. Nếu chính sách đã xác định rõ quyền được hỗ trợ nhưng quá trình chuyển kinh phí chậm hoặc thiếu đồng bộ giữa các cơ quan thì có thể ảnh hưởng đến việc tham gia và sử dụng quyền lợi bảo hiểm y tế của người dân.
Do đó, cùng với việc kéo dài thời gian hỗ trợ, việc hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình xây dựng Nghị định. Một chính sách an sinh xã hội có hiệu quả sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ hoặc thời gian hỗ trợ còn phụ thuộc vào việc người dân có được xác định đúng đối tượng, được hỗ trợ đúng thời điểm và không phải thực hiện thêm những thủ tục không cần thiết.
Việc thiết kế thời gian chuyển tiếp phù hợp có ý nghĩa đặc biệt đối với chính sách bảo hiểm y tế, bởi mục tiêu là hỗ trợ một phần chi phí đóng bảo hiểm và hướng đến duy trì sự tham gia liên tục của người dân trong hệ thống bảo hiểm y tế. Nếu đề xuất được thông qua, thời gian hỗ trợ kéo dài đến 72 tháng sẽ giúp người dân từng bước thích ứng với việc thay đổi điều kiện hỗ trợ, qua đó góp phần bảo đảm tính ổn định và liên tục của chính sách an sinh xã hội.
ThS. LS. Huỳnh Thị Mỹ Hằng