Bộ trưởng Tài chính: Cơ quan quản lý đang làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường

Bộ trưởng Tài chính: Cơ quan quản lý đang làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ, với sự nỗ lực không ngừng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Trên thế giới hiện nay có ba tổ chức xếp hạng thị trường uy tín nhất gồm FTSE Russell, MSCI và S&P Dow Jones. Cơ quan quản lý đang tiếp tục làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường. 

Sáng 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến xác đáng để hoàn thiện dự án luật, hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, an toàn và đạt chuẩn quốc tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp

Khơi thông nguồn vốn dài hạn, lấy quyền lợi nhà đầu tư làm trung tâm

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tham gia đóng góp vào quá trình hoàn thiện dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, tại thảo luận tổ đã có 32 lượt ý kiến phát biểu và trong phiên thảo luận tại hội trường có 10 đại biểu phát biểu. Thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra để nghiên cứu, tiếp thu tối đa nhằm hoàn thiện dự án luật trình Quốc hội thông qua, đồng thời giải trình thấu đáo, chi tiết tất cả các ý kiến.

Báo cáo về nguyên tắc chung trong xây dựng và hoàn thiện dự án luật, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu rất quan trọng trong điều kiện mới là làm sao phải huy động được nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỳ mới, với yêu cầu đặt ra là phải tăng trưởng hai con số. Để đạt được mục tiêu huy động vốn khoảng 40% GDP, thị trường chứng khoán đóng vai trò là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Muốn vậy, thị trường chứng khoán phải được xây dựng theo hướng công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và theo chuẩn quốc tế. “Quan trọng nhất của việc xây dựng luật này chính là bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư và của các thành viên thị trường”, Bộ trưởng nhấn mạnh. Dù có ý kiến đại biểu nêu về việc chưa có điều cụ thể quy định rõ vai trò của nhà nước trong bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, nhưng toàn bộ quá trình và các điều kiện của luật này chính là nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình ý kiến đại biểu nêu

Nâng hạng thị trường và cải cách thủ tục hành chính gắn với tiêu chuẩn

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ, với sự nỗ lực không ngừng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Trên thế giới hiện nay có ba tổ chức xếp hạng thị trường uy tín nhất gồm FTSE Russell, MSCI và S&P Dow Jones. Cơ quan quản lý đang tiếp tục làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường. Việc nâng hạng sẽ đồng nghĩa với việc thu hút các quỹ đầu tư quốc tế tham gia vào thị trường vì an tâm với tính công khai, minh bạch và chuẩn mực.

Xuyên suốt quá trình soạn thảo là mục tiêu cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn. Nhiều thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển mới và phù hợp với các luật pháp đã ban hành, trong đó mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và nhân dân.

Lấy ví dụ về điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) mà đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết dự luật quy định rõ về báo cáo của cơ quan kiểm toán độc lập được phép hành nghề xác nhận chấp nhận toàn phần hoặc chấp nhận ngoại trừ nhưng phần ngoại trừ đó phải không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán. Kiểm toán độc lập có bốn loại ý kiến gồm chấp nhận toàn phần, chấp nhận từng phần, ý kiến từ chối và ý kiến phản đối. Quy định mới mở rộng cho phép chấp nhận loại trừ từng phần nếu được cơ quan kiểm toán xác nhận không ảnh hưởng đến tiêu chuẩn niêm yết, đáp ứng linh hoạt thông qua hợp đồng dịch vụ giữa tổ chức chào bán và cơ quan kiểm toán.

Về mối quan hệ giữa ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, đây là một bước cải cách thủ tục hành chính nhằm phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc trao đổi thông tin. Luật lần này quy định các điều kiện hoạt động, bảo đảm chuẩn an toàn, hệ số K và các tỷ lệ hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ Luật Các tổ chức tín dụng và quy định của Ngân hàng Nhà nước, đồng thời bổ sung điều kiện để trở thành ngân hàng thanh toán, hướng tới mục tiêu thị trường hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả nhất.

Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, cơ sở hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo thống nhất rất cao với các ý kiến của đại biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, rà soát kỹ để những nội dung đã được quy định trong Luật Khoa học và Công nghệ thì không nhắc lại, mà luật này chỉ quy định những điều kiện đặc thù gắn với thị trường chứng khoán nhằm bảo đảm thị trường phát triển tuyệt đối an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới chưa được pháp luật quy định.

Liên quan đến cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin của Sở Giao dịch Chứng khoán và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ trưởng ghi nhận và cảm ơn sự ủng hộ của Quốc hội đối với việc tăng cường năng lực kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin. Trải qua các giai đoạn phát triển từ phần mềm hiện tại đang vận hành tương đối ổn định, việc đầu tư nâng cấp công nghệ thông tin, hướng tới làm chủ công nghệ và đáp ứng quy mô thị trường ngày càng lớn là yêu cầu hết sức thiết thực.

Về phát triển nguồn nhân lực, Bộ trưởng trân trọng cảm ơn các đại biểu đã quan tâm đến việc phát triển nguồn lực cho ngành chứng khoán và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Trước đây từng có cơ chế đặc thù cho cán bộ, công chức của Ủy ban Chứng khoán để cạnh tranh với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao rất khan hiếm và các tổ chức trung gian sẵn sàng trả lương cao để thu hút nhân sự. Bộ trưởng dẫn chứng giai đoạn 2000 - 2012, khi thị trường sôi động, số lượng cán bộ Ủy ban chuyển sang làm việc cho các công ty chứng khoán chiếm tỷ lệ lớn (hơn 180 người trên tổng số hơn 300 người), cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân cán bộ.

Về mô hình tổ chức các Sở giao dịch chứng khoán, cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu, đánh giá rất kỹ hoạt động hiện tại gồm Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu để phân định rõ: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh tập trung niêm yết và giao dịch cổ phiếu, trong khi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ nghiên cứu giao dịch trái phiếu và các sản phẩm phái sinh, bảo đảm hoạt động thông suốt, thúc đẩy thị trường phát triển và giảm khâu trung gian.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng kết luận nội dung phiên họp

Kết luận phiên thảo luận tại hội trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, qua thảo luận tại tổ và hội trường, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật để phát triển thị trường vốn, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường sau khi nâng hạng, đồng thời đề nghị cần mở rộng hoạt động đổi mới công nghệ đi đôi với minh bạch thông tin, tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cơ quan soạn thảo tập trung vào những nội dung trọng tâm đã được các đại biểu nêu.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các ý kiến đề nghị rà soát kỹ lưỡng, làm rõ nguyên tắc, phạm vi, thời hạn, giới hạn miễn, loại trừ trách nhiệm và nguyên tắc bảo vệ nhà đầu tư; tuyệt đối không miễn trách nhiệm đối với hành vi gian lận, cố ý vi phạm hoặc lợi dụng thử nghiệm để trục lợi; đồng thời đề nghị làm rõ việc xử lý tài sản, dữ liệu, hợp đồng khi thử nghiệm dừng, kết thúc và cơ chế bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư.

Về cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, qua thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành, một số ý kiến đề nghị rà soát kỹ để hoàn thiện các quy định về điều kiện, tiêu chuẩn của người đại diện theo pháp luật. Khi cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, cần chuẩn bị đầy đủ công cụ hậu kiểm, kết nối dữ liệu và cảnh báo rủi ro; việc đơn giản hóa thủ tục chào bán cần gắn với chất lượng thông tin, điều kiện niêm yết và trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư.

Đối với hoạt động lưu ký, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, có ý kiến đề nghị cân nhắc, đánh giá kỹ việc bãi bỏ điều kiện về tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu đối với ngân hàng; trường hợp bãi bỏ thì phải có công cụ giám sát, cảnh báo thay thế và làm rõ cơ chế phối hợp chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước và cơ quan quản lý chứng khoán.

Về tổ chức kinh doanh chứng khoán, người hành nghề và quỹ đầu tư, đại biểu đề nghị kiểm soát xung đột lợi ích, tách biệt tài sản khách hàng, làm rõ trách nhiệm của công ty chứng khoán khi làm đại lý, quản lý tài sản bảo đảm, đại diện người sở hữu trái phiếu; cân nhắc tính cần thiết tương xứng của việc thu hồi chứng chỉ và các yêu cầu đối với người đại diện theo pháp luật. Đối với quỹ hoán đổi danh mục, cần làm rõ điều kiện với tài sản hoán đổi, việc định giá và kiểm soát rủi ro tập trung khi điều chỉnh giới hạn đầu tư.

Liên quan tới chính sách phát triển nguồn nhân lực, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng, làm rõ cơ sở, căn cứ thuyết phục đối với chính sách và cơ chế đãi ngộ nguồn nhân lực, làm rõ đối tượng, nguồn lực và thẩm quyền; đồng thời đề nghị rà soát để hoàn thiện các quy định về chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng chứng khoán, công nghệ thông tin nhằm bảo đảm thị trường hoạt động an toàn, thông suốt, công khai và minh bạch.

Về mô hình Sở giao dịch chứng khoán, các ý kiến tán thành không quy định cứng mô hình mà giao Thủ tướng Chính phủ quyết định; việc lựa chọn mô hình cần có đánh giá tác động và lộ trình phù hợp. Có ý kiến đề nghị luật xác định các nguyên tắc về tổ chức, quản trị, vận hành và giám sát để bảo đảm hoạt động liên tục. Các đại biểu đề nghị chuẩn bị đồng bộ văn bản hướng dẫn, hạ tầng, dữ liệu và nhân lực giám sát, bảo đảm công cụ hậu kiểm sẵn sàng khi luật có hiệu lực, bảo đảm an toàn dữ liệu và giao dịch điện tử. Các quy định chuyển tiếp cần rõ ràng, khả thi, không tạo khoảng trống pháp lý và duy trì hoạt động liên tục của thị trường.

Đối với các kiến nghị đề xuất bổ sung chính sách, phát triển sản phẩm mới, Phó Chủ tịch lưu ý cơ quan soạn thảo tiếp thu đề nghị rà soát tổng thể để bảo đảm sửa đổi Luật Chứng khoán gắn liền với phát triển thị trường vốn, giảm tỷ lệ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đồng thời đề nghị các cơ quan rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động và tính khả thi để tiếp thu, giải trình.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, tiếp thu giải trình thấu đáo và đầy đủ các ý kiến của đại biểu, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này, bảo đảm chất lượng và thời gian để đại biểu Quốc hội nghiên cứu, xem xét.

Nhật Quang (Theo Cổng thông tin Quốc hội)

FILI