“Bầu sữa” Vinamilk của F&N

“Bầu sữa” Vinamilk của F&N

Doanh thu 9 tháng của tập đoàn Singapore sở hữu thương hiệu 100PLUS giảm 6%, song lợi nhuận vẫn tăng hơn 10% nhờ nước giải khát hồi phục và khoản đầu tư vào Vinamilk ngày càng sinh lời.

Fraser and Neave (F&N) công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm tài chính 2026, kết thúc ngày 30/06. Doanh thu đạt hơn 1.66 tỷ SGD, giảm 6% so với cùng kỳ. Ngược lại, lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) tăng 14% lên 267 triệu SGD, còn lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ (trước khoản bất thường) tăng hơn 10% lên gần 131 triệu SGD.

Biên lợi nhuận được cải thiện. Cứ 100 SGD doanh thu, F&N có 16 SGD lợi nhuận hoạt động, so với khoảng 13 SGD một năm trước. Đà tăng mạnh nhất rơi vào quý gần nhất (tháng 4 đến tháng 6), khi lợi nhuận thuộc cổ đông tăng 44%.

Kết quả kinh doanh của F&N (triệu SGD) Nguồn: Người viết tổng hợp từ F&N. *Trước khoản bất thường. Năm tài chính của F&N kết thúc ngày 30/09. Lãi từ Vinamilk giai đoạn 9 tháng là ước tính.

Từ năm tài chính 2021 đến 2025, doanh thu F&N tăng khoảng 24%, nhưng lợi nhuận thuộc cổ đông chỉ nhích từ 145.2 lên 150.4 triệu SGD. Năm 2022, chi phí nguyên liệu đầu vào tăng mạnh cùng phần lãi từ Vinamilk giảm kéo lợi nhuận sụt 11% xuống 129.4 triệu SGD. Phải đến năm 2024, công ty mới lấy lại mức của năm 2021, rồi tiếp tục đi ngang trong năm 2025.

Nguyên nhân chính nằm ở Vinamilk. Phần lãi F&N nhận từ doanh nghiệp sữa Việt Nam giảm dần từ 111.7 triệu SGD năm 2021 xuống 81.8 triệu SGD năm 2025, khi lợi nhuận Vinamilk chững lại và VNĐ mất giá so với SGD. Trong cùng thời gian, lợi nhuận hoạt động từ các mảng tự kinh doanh tăng hơn 50%, đủ bù khoản hụt từ Vinamilk. Nhưng phần tăng thêm bị bào mòn bởi ba khoản dưới đây.

Cụ thể, ưu đãi thuế tại Thái Lan hết hạn khiến chi phí thuế tăng. Lãi vay ngốn hơn 30 triệu SGD mỗi năm. Đáng kể nhất, mảng sữa tại Malaysia và Thái Lan nằm dưới công ty con niêm yết F&N Holdings Bhd, nơi F&N chỉ sở hữu khoảng 55%, nên gần một nửa lợi nhuận mảng này thuộc về cổ đông thiểu số.

Việc doanh thu năm nay giảm cũng không phản ánh sức mua yếu đi. Phần lớn mức giảm đến từ thay đổi chuẩn mực kế toán, buộc các công ty con tại Myanmar quy đổi theo tỷ giá thị trường của đồng kyat thay vì tỷ giá tham chiếu. Nếu loại trừ yếu tố này, doanh thu mảng đồ uống vẫn tăng nhẹ.

Ảnh: VNM

Nước giải khát bứt tốc, sữa chững lại

Động lực lớn nhất của F&N năm nay là mảng đồ uống. Doanh thu mảng này giảm vì biến động tỷ giá, nhưng lợi nhuận hoạt động tăng gấp đôi. 100PLUS và Ice Mountain bán tốt trong mùa lễ hội, giá đường giảm giúp tiết kiệm chi phí, còn mảng bia tại Myanmar chuyển từ lỗ sang lãi sau các đợt tăng giá. Mảng từng chỉ có biên lợi nhuận 5-6% nay đóng góp 27% lợi nhuận tập đoàn.

Mảng sữa, trụ cột truyền thống chiếm 55% doanh thu, chững lại. Xuất khẩu từ Thái Lan sang Campuchia đình trệ do căng thẳng biên giới, sức mua tại Thái Lan yếu, trong khi trang trại bò sữa F&N AgriValley tại Malaysia vẫn trong giai đoạn tốn chi phí khởi động. Lợi nhuận mảng sữa giảm 7%, và mức giảm còn sâu hơn nếu không có phần lãi tăng mạnh từ Vinamilk bù vào.

Cơ cấu lợi nhuận hoạt động (PBIT) của F&N Nguồn tổng hợp từ F&N. Các mảng và thị trường nhỏ khác không thể hiện trong bảng.

F&N không có nhà máy hay doanh thu nào tại Việt Nam. Toàn bộ lợi nhuận từ thị trường này là phần lãi được chia từ CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk, HOSE: VNM), nơi F&N là cổ đông lớn thứ hai. Vì Vinamilk là công ty liên kết, F&N ghi nhận phần lãi tương ứng tỷ lệ sở hữu thay vì hợp nhất doanh thu. Sabeco thuộc ThaiBev, công ty mẹ của F&N, nên không nằm trong danh mục này.

Vinamilk từ lâu đã là nguồn lãi chính của F&N, có năm đóng góp tới ba phần tư lợi nhuận thuộc cổ đông. Sau bốn năm giảm, phần lãi từ Vinamilk đã tăng trở lại. Trong 9 tháng, F&N ước thu 85 triệu SGD từ khoản đầu tư này, vượt cả năm trước đó.

Trước đó vào cuối tháng 12/2025, F&N chi 6,011 tỷ đồng (xấp xỉ 296 triệu SGD) mua thêm 96 triệu cổ phiếu VNM từ Jardine Cycle & Carriage, nâng sở hữu từ 20.39% lên 24.99%. Cùng lúc, Vinamilk phục hồi với lợi nhuận nửa đầu năm 2026 tăng hơn 38%.

Vinamilk còn quan trọng hơn những gì con số trên cho thấy. Cổ phần Vinamilk do một công ty con 100% vốn của F&N nắm giữ, nên toàn bộ phần lãi thuộc về cổ đông F&N, không phải chia cho cổ đông thiểu số như mảng sữa Malaysia và Thái Lan. Tính trên lợi nhuận thuộc cổ đông, Vinamilk đóng góp khoảng hai phần ba. Khoản lãi này đi kèm tiền mặt thực nhận, riêng nửa đầu năm tài chính 2026, F&N nhận gần 60 triệu SGD cổ tức từ Vinamilk.

Đóng góp của Vinamilk cho F&N Nguồn tính toán từ số liệu của F&N. Số liệu 9M2026 là ước tính.

Được biết, từ tháng 9/2024, Thai Beverage (ThaiBev) trở thành công ty mẹ gián tiếp của F&N thông qua  InterBev Investment Limited, với 69.73% cổ phần. Khoảng 18% khác thuộc TCC Assets của gia đình tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi. Lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng vì thế chỉ khoảng 12%, khiến cổ phiếu F&N giao dịch khá trầm lắng trên sàn Singapore.

Vay nợ tăng

Thương vụ mua thêm cổ phần Vinamilk được tài trợ chủ yếu bằng vốn vay. Đến cuối tháng 6/2026, nợ vay của F&N tăng lên gần 1.4 tỷ SGD, từ gần 1.1 tỷ SGD hồi tháng 9/2025. Tỷ lệ nợ ròng trên vốn chủ sở hữu tăng từ 21.8% lên 31.3%.

Tỷ lệ đòn bẩy này vẫn được xem là an toàn. Phần lớn khoản vay có lãi suất cố định và kỳ hạn dài, lợi nhuận hoạt động gấp 9-10 lần chi phí lãi vay. Ban lãnh đạo cho biết vẫn còn dư địa cho các thương vụ mua bán, sáp nhập mới, như khoản đầu tư 15 triệu SGD vào hãng mật ong Comvita (New Zealand) hồi tháng 5.

Áp lực nằm ở dòng tiền khi F&N đang trong chu kỳ đầu tư lớn với trang trại bò sữa tại Malaysia, nhà máy sữa ở Campuchia và nhà máy nước giải khát tại Penang. Chi đầu tư năm 2025 tăng gấp đôi lên 224 triệu SGD, gần bằng dòng tiền kinh doanh tạo ra trong năm, trong khi công ty vẫn phải chi 110 triệu SGD trả cổ tức.

Với 130.6 triệu SGD lợi nhuận ròng sau 9 tháng, F&N nhiều khả năng sẽ vượt mốc 150 triệu SGD trong năm tài chính 2026, có thể lên tới 160 triệu SGD, qua đó thoát khỏi vùng đi ngang ở mức 150 triệu SGD của hai năm qua. Vinamilk duy trì đà tăng trưởng, và tỷ lệ sở hữu mới sẽ được ghi nhận trong quý cuối năm.

Tuy nhiên, gần hai phần ba lợi nhuận của cổ đông F&N đến từ một doanh nghiệp mà họ không kiểm soát, bởi cổ đông lớn nhất của Vinamilk vẫn là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) với khoảng 36%. Ngoài ra, khoản đầu tư vào Vinamilk được ghi sổ 2.5 tỷ SGD, cao hơn đáng kể giá trị thị trường ước tính 1.6 tỷ SGD.

Tiến Vũ

FILI