250 phiên giao dịch đầu tiên của một cổ phiếu
250 phiên giao dịch đầu tiên của một cổ phiếu
Năm đầu tiên trên sàn chứng khoán có thể là hành trình nhiều kỳ vọng, nhưng cũng thử thách niềm tin của nhà đầu tư. Khi làn sóng IPO thứ 3 đưa thêm nhiều doanh nghiệp lên sàn, diễn biến của 250 phiên giao dịch đầu tiên đang cho thấy khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng ban đầu và hiệu suất thực tế.
TCX vừa khép lại 250 phiên đầu tiên, VPX và VCK sắp tới lượt
Ngày 22/10, cổ phiếu TCX của CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) đánh dấu phiên giao dịch thứ 250 kể từ khi lên sàn HOSE, hoàn thành cột mốc một năm giao dịch đầu tiên trên thị trường chứng khoán.
Tính từ giá mở cửa phiên giao dịch đầu tiên, TCX giảm 12.79% tại thời điểm chạm mốc này.
Đáng chú ý, cổ phiếu từng có giai đoạn tăng giá khoảng 30.12%. Khoảng cách giữa mức tăng trong giai đoạn hưng phấn và hiệu suất tại thời điểm kết thúc 250 phiên cho thấy hành trình của một cổ phiếu mới niêm yết không phải lúc nào cũng đi theo kỳ vọng ban đầu.
Trước TCX, một số cổ phiếu thuộc nhóm doanh nghiệp mới lên sàn đã đi qua cột mốc tương tự, trong đó có AIG, F88 và CRV.
Đáng chú ý, F88 ghi nhận mức tăng 92% khi chạm phiên giao dịch thứ 250 vào ngày 10/8/2026, trở thành trường hợp có diễn biến tích cực nổi bật dù thanh khoản không lớn. Ngược lại, AIG, CRV giảm lần lượt 32% và 28%.
Sự đối lập giữa TCX, AIG, CRV và F88 cho thấy không có một công thức chung cho hiệu suất của cổ phiếu trong năm đầu tiên. Kết quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ mức định giá tại thời điểm chào sàn, kỳ vọng tăng trưởng, diễn biến kinh doanh đến điều kiện thị trường và dòng tiền.
Và trong làn sóng các doanh nghiệp lên sàn, sau TCX, các cổ phiếu VPX, VCK và DCV, GEL dự kiến cũng sẽ tiến gần cột mốc 250 phiên giao dịch đầu tiên. Và phần lớn các cổ phiếu đều đang giao dịch dưới giá chào sàn.
Tính đến hết phiên giao dịch 27/10.
|
Dù vậy, hành trình đầu tiên không phải điểm kết thúc. Một cổ phiếu có hiệu suất kém tích cực trong năm đầu vẫn có thể thay đổi diễn biến khi triển vọng doanh nghiệp cải thiện, mặt bằng lãi suất dịch chuyển hoặc tâm lý nhà đầu tư thay đổi trước những biến động vĩ mô và quốc tế.
Làn sóng IPO tăng tốc, chất lượng hậu niêm yết là phép thử
Sự xuất hiện của các cổ phiếu mới diễn ra trong bối cảnh hoạt động IPO có dấu hiệu tăng tốc. Theo bà Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), giai đoạn 2021-2024, thị trường có 16 doanh nghiệp IPO với tổng giá trị huy động khoảng 6,500 tỷ đồng.
Trong khi đó, từ cuối năm 2025 đến nay, 10 doanh nghiệp IPO đã huy động tổng cộng 60,900 tỷ đồng, gấp hơn 9 lần tổng giá trị của cả giai đoạn bốn năm trước đó.
Cùng với quy mô huy động, quy định gắn IPO với niêm yết cũng được điều chỉnh theo hướng rút ngắn thời gian hoàn tất thủ tục niêm yết sau IPO từ 90 ngày xuống 30 ngày. Trong số 10 doanh nghiệp được đề cập, 7 doanh nghiệp đã chính thức niêm yết, ba doanh nghiệp còn lại đang hoàn tất thủ tục.
Theo lãnh đạo UBCKNN, mục tiêu phát triển thị trường IPO không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp chào bán hay quy mô vốn huy động, mà còn ở chất lượng doanh nghiệp, tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn từ công chúng.
Ở góc độ đơn vị tư vấn, ông Bùi Thế Anh, Giám đốc EY-Parthenon – Chiến lược và Thực thi, Công ty CP Tư vấn EY Việt Nam, cho rằng không thể đánh giá một thương vụ IPO chỉ qua số vốn huy động hay diễn biến giá cổ phiếu trong những phiên đầu tiên.
Một thương vụ IPO thành công cần tiếp cận đúng nhóm nhà đầu tư, tạo chuyển đổi thực chất về quản trị và bảo đảm tính bền vững của nguồn vốn. Nhà đầu tư phù hợp không chỉ cung cấp vốn mà còn có thể bổ sung năng lực về công nghệ, chuyển đổi số, quản trị và phát triển kinh doanh.
Với doanh nghiệp chuyển từ mô hình mang tính gia đình sang công ty đại chúng, yêu cầu minh bạch hóa hoạt động, cải thiện quản trị và nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ cũng không thể dừng ở việc tuân thủ hình thức. Nguồn vốn huy động cần phục vụ chiến lược dài hạn, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong cơ cấu nguồn vốn và giảm phụ thuộc vào vốn ngắn hạn.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình, lưu ý bối cảnh định giá cao và lãi suất cao khiến thị trường đối mặt với những thách thức nhất định trong năm nay.
Theo ông, áp lực lạm phát từ thế giới có thể giảm bớt trong năm 2027, nhưng diễn biến lãi suất trong nước vẫn phụ thuộc vào điều hành chính sách. Nếu nguồn lực tiếp tục được tập trung mạnh cho đầu tư công, lãi suất sẽ khó hạ nhiệt.
Quân Mai