Phấn đấu giải ngân hết vốn 4 chương trình mục tiêu quốc gia
Phấn đấu giải ngân hết vốn 4 chương trình mục tiêu quốc gia
Bốn chương trình đang được triển khai gồm chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; chương trình nâng cao chất lượng giáo dục; chương trình phát triển văn hóa; chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.
Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo 368/TB-VPCP ngày 11/07/2026, truyền đạt kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.
Theo đánh giá của người đứng đầu Chính phủ, các bộ, ngành đã ban hành nhiều cơ chế, hướng dẫn và bắt đầu phân bổ vốn sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn rất chậm, đặc biệt ở khâu giải ngân, khiến một số nhiệm vụ năm 2026 có nguy cơ không hoàn thành.
Mục tiêu đặt ra là giải ngân 100% vốn ngân sách trung ương được giao trong năm nay, bao gồm phần vốn của giai đoạn 2021-2025 được phép kéo dài sang 2026. Nguồn lực phải được phân bổ đúng địa bàn, đúng đối tượng và tập trung vào những nhu cầu cấp thiết, không chia nhỏ, trùng lặp hoặc để xảy ra thất thoát, lãng phí.
Tiến độ giải ngân sẽ được dùng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”, không đùn đẩy những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình sang cơ quan khác.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
|
Mỗi bộ được giao chủ trì một chương trình hoặc dự án thành phần phải chịu trách nhiệm xuyên suốt về tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng Ban thường trực, phụ trách điều phối chung; các Phó Thủ tướng trực tiếp đôn đốc những lĩnh vực được phân công.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao theo dõi chương trình về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Bộ phải chuẩn bị sẵn danh mục dự án để triển khai ngay khi có vốn, kiểm tra những địa phương giải ngân thấp và xử lý tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả hoặc không đúng đối tượng.
Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo cũng phải tổng hợp danh sách đơn vị chậm tiến độ, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm để báo cáo lãnh đạo Chính phủ. Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo phải được hoàn thiện trước ngày 20/07.
Giao vốn ngay khi đủ điều kiện
Nhiều thời hạn được ấn định trong tháng 7 để tránh tình trạng có chủ trương nhưng vốn chưa thể đến địa phương. Đối với chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, Bộ Tài chính phải hoàn tất giao vốn năm 2026 trước ngày 15/07.
Cùng thời hạn trên, Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn trung ương và tỷ lệ ngân sách địa phương phải tham gia. Đây là cơ sở để giao vốn cho chương trình nâng cao chất lượng giáo dục và chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số.
Trong tháng 7, hai bộ này còn phải hoàn thiện phương án phân bổ vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030, kế hoạch vốn năm 2026, thông tư và sổ tay hướng dẫn thực hiện. Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền giao vốn cho các chương trình giáo dục và y tế ngay trong tháng, không để tiếp tục chậm muộn.
Đối với chương trình phát triển văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải hoàn thành các hướng dẫn còn thiếu trước ngày 20/07, xây dựng sổ tay thực hiện trong tháng 7 và gửi phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn cho Bộ Tài chính trước ngày 25/07. Sau khi vốn được giao, cơ quan này tiếp tục theo dõi việc phân bổ chi tiết và triển khai tại các bộ, ngành.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo được giao tập trung vào những nhu cầu sát với cuộc sống của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi như đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và sinh kế. Chính sách phải đến đúng địa bàn, đúng nhóm cần hỗ trợ và đáp ứng nhu cầu thực tế, thay vì phân bổ theo cách dàn đều.
Để theo dõi dòng vốn, Bộ Tài chính phải báo cáo hằng tháng kết quả của từng chương trình và từng cơ quan. Báo cáo cần nêu rõ số vốn đã phân bổ, tỷ lệ giải ngân, vướng mắc, nguyên nhân chậm cùng trách nhiệm của đơn vị liên quan, thay vì chỉ tổng hợp số liệu chung.
Nghiên cứu gộp 4 chương trình thành một
Cùng với yêu cầu tăng tốc giải ngân, Thủ tướng thống nhất nghiên cứu phương án tích hợp bốn chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay thành một chương trình chung. Phạm vi gồm chương trình về nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; chương trình giáo dục; chương trình văn hóa; chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.
Việc tích hợp nhằm giảm chồng chéo, phối hợp nguồn lực tốt hơn nhưng không được làm gián đoạn các mục tiêu đã được Quốc hội quyết định. Chương trình mới dự kiến ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hướng đến nâng chất lượng sống của người dân nông thôn.
Theo định hướng, địa phương sẽ được trao quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm nhiều hơn trong tổ chức thực hiện. Trung ương giữ vai trò xây dựng mục tiêu, hướng dẫn, giám sát và đánh giá kết quả trong suốt quá trình triển khai.
Bộ Tài chính được giao đề xuất thành lập tổ công tác để đánh giá 4 chương trình hiện hành và xây dựng dự thảo chương trình chung. Tổ công tác dự kiến do lãnh đạo Bộ Tài chính làm Tổ trưởng, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ phó, cùng đại diện các cơ quan liên quan.
Kết quả nghiên cứu ban đầu phải được báo cáo Chính phủ trước ngày 25/07. Hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét phải hoàn thành chậm nhất trong tháng 10/2026. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì việc tích hợp, phối hợp với Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)