Gần 1,500 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong Chiến dịch 500 ngày đêm
Gần 1,500 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong Chiến dịch 500 ngày đêm
Gần 1,500 hài cốt liệt sĩ đã được tìm kiếm, quy tập tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Cùng với việc đưa các liệt sĩ trở về, Chiến dịch 500 ngày đêm đang thu nhận mẫu ADN trên cả nước, xây dựng cơ sở dữ liệu để xác định danh tính những phần mộ còn thiếu thông tin.
Tính đến ngày 26/07, Chiến dịch 500 ngày đêm đã tìm kiếm, quy tập 1,491 hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Song song với việc đưa các liệt sĩ trở về, một cuộc chạy đua thầm lặng khác cũng được triển khai trên cả nước: thu nhận, giám định và đối khớp ADN nhằm trả lại tên cho những phần mộ còn thiếu thông tin.
Trong số hài cốt được quy tập, 467 trường hợp được tìm thấy trong nước, 174 trường hợp tại Lào và 850 trường hợp tại Campuchia. Các lực lượng còn phát hiện 10 mộ tập thể, mở thêm những đầu mối quan trọng cho quá trình xác minh danh tính.
Tại Tuyên Quang, 5 mộ tập thể với khoảng 23 hài cốt liệt sĩ đã được phát hiện. Riêng khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM, lực lượng chức năng tìm thấy 104 hài cốt cùng 5 bộ hài cốt tập thể, ước tính gồm khoảng 13 liệt sĩ.
Để thực hiện nhiệm vụ trên, 32 đội tìm kiếm với 1,541 người đã được huy động. Trong đó, 13 đội hoạt động trong nước, 8 đội làm nhiệm vụ tại Lào và 11 đội tại Campuchia.
Cùng với quá trình quy tập, các địa phương và đơn vị đã tổ chức 13 lễ truy điệu, đón nhận và an táng 735 hài cốt liệt sĩ. Mỗi đợt trở về không chỉ khép lại một chặng đường tìm kiếm kéo dài qua nhiều địa bàn, mà còn mở ra hy vọng cho những gia đình đã chờ tin người thân suốt hàng chục năm.
Các địa phương và đơn vị đã tổ chức 13 lễ truy điệu, đón nhận và an táng 735 hài cốt liệt sĩ - Ảnh: VGP/Thu Giang
|
Hơn 93,000 mẫu ADN thân nhân đã được thu nhận
Tìm thấy hài cốt mới chỉ là bước đầu. Với những phần mộ chưa có tên hoặc còn thiếu thông tin, ADN được xem là chiếc cầu nối quan trọng giữa người đã khuất và gia đình.
Đến ngày 26/07, các lực lượng đã rà soát 80,882 mộ liệt sĩ để phục vụ công tác lấy mẫu. Trong số này, 56,425 mộ được xác định đủ điều kiện, chiếm gần 70%. Khoảng 3,500 cán bộ, chiến sĩ và nhân viên chuyên môn thuộc 264 tổ, đội đang tham gia nhiệm vụ trên phạm vi cả nước.
Ở chiều đối sánh, 93,464 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ đã được thu nhận. Trong đó, 53,036 mẫu hoàn tất phân tích và được đưa vào cơ sở dữ liệu. Khi dữ liệu từ hài cốt và người thân cùng được chuẩn hóa, cơ quan chuyên môn có thêm căn cứ khoa học để xác minh danh tính thay vì chỉ dựa vào hồ sơ, địa điểm chôn cất hay những ký ức đã phai mờ theo thời gian.
Các đơn vị hiện tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản 15,729 mẫu hài cốt từ nhiều địa phương. Riêng Viện Pháp y Quân đội đã nhận 13,231 mẫu của 15 trong số 17 tỉnh, thành phố tham gia chương trình và tiến hành giám định 130 mẫu.
Khoảng cách giữa số mẫu được lưu trữ và số mẫu đã giám định cho thấy khối lượng công việc phía trước còn rất lớn. Việc xác định danh tính không thể chỉ dừng ở thu nhận mẫu mà còn phụ thuộc vào tốc độ phân tích, chất lượng ADN còn lại, dữ liệu thân nhân và khả năng tìm được mối đối sánh phù hợp.
Một trở ngại lớn đối với công tác tìm kiếm là bom mìn, vật nổ còn sót lại tại các chiến trường xưa. Đây vừa là mối nguy đối với lực lượng làm nhiệm vụ, vừa khiến nhiều khu vực nghi có mộ liệt sĩ chưa thể tiếp cận.
Đến nay, các đội chuyên trách đã rà phá hơn 8,462ha, tương đương 37.24% diện tích theo kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang, nơi từng diễn ra những trận chiến ác liệt trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc, gần 3,567ha đã được làm sạch bom mìn, hoàn thành gần 80% mục tiêu.
Nhiệm vụ này huy động 360 đội với 5,183 người cùng 1,311 máy dò và thiết bị chuyên dụng. Mỗi khoảng đất được rà phá an toàn cũng đồng nghĩa phạm vi tìm kiếm có thể được nối dài, đưa lực lượng đến gần hơn những vị trí từng nằm ngoài tầm tiếp cận.
Chiến dịch 500 ngày đêm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, diễn ra vào ngày 27/07/2027. Từ những cánh rừng, nghĩa trang và chiến trường cũ đến các phòng giám định ADN, mục tiêu cuối cùng vẫn là tìm kiếm, xác định chính xác danh tính và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.
Tử Kính