Cập nhật những khoản thu nhập được miễn trừ thuế thu nhập cá nhân theo dự thảo mới
Cập nhật những khoản thu nhập được miễn trừ thuế thu nhập cá nhân theo dự thảo mới
Nhằm hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, Chính phủ đã có dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân trong đó có nhiều điểm nổi bật, đáng chú ý là quy định chi tiết về những khoản thuế thu nhập cá nhân được miễn trừ.
Những khoản thu nhập được miễn thuế theo dự thảo
Dự thảo Nghị định mới kế thừa có chọn lọc và củng cố vững chắc những quy định miễn thuế đã phát huy tốt vai trò an sinh xã hội, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.
Dự thảo tiếp tục miễn thuế cho các giao dịch chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa những người thân trong gia đình. Cụ thể, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị em ruột với nhau. Quy định này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp các gia đình gìn giữ và lưu truyền tài sản qua các thế hệ mà không phải chịu áp lực tài chính từ nghĩa vụ thuế.
Bên cạnh giao dịch giữa người thân, chính sách miễn thuế đối với việc chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất duy nhất của cá nhân tiếp tục được ghi nhận để bảo vệ quyền an cư lạc nghiệp của người dân. Theo đó, toàn bộ số tiền thu được từ việc bán căn nhà duy nhất này sẽ được miễn thuế cho người bán để họ có đủ khả năng tài chính tái lập cuộc sống tại nơi ở mới.
Ngoài ra, các khoản thu nhập được miễn thuế bao gồm:
Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất; Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường; sản xuất muối;
Thu nhập từ lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, cá nhân là nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp tham gia “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản; Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao để sản xuất; Thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, bảo hiểm nhân thọ;
Thu nhập từ kiều hối; Tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép; Tiền lương hưu và các khoản từ quỹ hưu trí; Thu nhập từ học bổng; Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phí nhân thọ, tiền bồi thường tai nạn lao động, khoản bồi thường nhà nước và các khoản bồi thường khác; Thu nhập từ hoạt động từ thiện, nhân đạo;
Thu nhập từ viện trợ nước ngoài vì mục đích nhân đạo; Thu nhập của thuyền viên Việt Nam làm việc cho hãng tàu quốc tế; Thu nhập từ hoạt động khai thác thủy sản xa bờ; Thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, lần đầu tín chỉ carbon, trái phiếu xanh.
Một số trường hợp miễn thuế mới được quy định chi tiết
Ngoài các trường hợp nêu trên, tại Dự thảo Nghị định từ Điều 35 đến Điều 38 đã cụ thể hóa các trường hợp được miễn thuế mới đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như sau:
Thứ nhất, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thứ hai, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả nhiệm vụ được thương mại hóa theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Thứ ba, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ đầu tư vốn của nhà đầu tư cá nhân được nhận từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm.
Thứ tư, miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài làm việc tại chương trình, dự án tài trợ bằng nguồn vốn ODA không hoàn lại.
Ngoài ra, tại Điều 39 Dự thảo quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên nhận được sau khi doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên đã hoàn thành nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tác động toàn diện của dự thảo quy định mới đến nền kinh tế và đời sống xã hội
Sự ra đời của các quy định chi tiết về miễn thuế thu nhập cá nhân trong dự thảo nghị định mới dự báo sẽ có nhiều tác động đến nền kinh tế. Tác động lớn nhất chính là sự cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao vị thế cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ kinh tế khu vực.
Khi các quy định miễn thuế cho nhân sự công nghệ số và hệ sinh thái khởi nghiệp, giúp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thế hệ mới. Khi các quy định miễn thuế cho nhân sự công nghệ số và hệ sinh thái khởi nghiệp được thông qua sẽ thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thế hệ mới.
Về mặt xã hội, việc cụ thể hóa các khoản miễn thuế cho giao dịch gia đình và nhà ở duy nhất giúp người dân an cư lạc nghiệp, họ sẽ có xu hướng minh bạch hóa các giao dịch bất động sản thay vì tìm cách khai thấp giá để né thuế như trước đây. Điều này giúp làm sạch dữ liệu thị trường, giảm thiểu tối đa các tranh chấp pháp lý phát sinh từ việc giao dịch ngầm, góp phần xây dựng một thị trường bất động sản lành mạnh và bền vững.
Tuy nhiên, để các quy định miễn trừ mới trong dự thảo này được thực thi một cách chính xác, có hiệu quả, hệ thống quản lý thuế sẽ phải liên thông chặt chẽ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, khoa học công nghệ và đăng ký kinh doanh. Người nộp thuế sẽ không còn phải vất vả với nhiều giấy tờ chứng minh, thay vào đó là quy trình xác nhận miễn thuế tự động, nhanh chóng và công bằng.
Qua đó, người nộp thuế sẽ hình thành thói quen tuân thủ pháp luật một cách tự nguyện, sẵn sàng kê khai trung thực các khoản thu nhập của mình bởi họ biết rằng quyền lợi của bản thân đang được pháp luật bảo vệ, góp phần hướng tới việc xây dựng một xã hội số văn minh, nơi dữ liệu kinh tế của mọi công dân được quản lý một cách khoa học, phục vụ đắc lực cho việc hoạch định các chính sách an sinh xã hội chính xác và hiệu quả trong tương lai.
ThS. LS. Huỳnh Thị Mỹ Hằng (Công ty Luật Anh Sĩ)