Fitch nâng xếp hạng nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam lên BBB-
Fitch nâng xếp hạng nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam lên BBB-
Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings đã chính thức nâng mức đánh giá đối với các công cụ nợ có bảo đảm ưu tiên dài hạn của Việt Nam từ BB+ lên BBB-.
Động thái này đánh dấu việc đưa các loại tài sản này ra khỏi danh sách theo dõi dưới tiêu chí mới (UCO). Điểm cốt lõi của việc điều chỉnh lần này không đến từ sự thay đổi nội tại của nền kinh tế mà xuất phát từ việc Fitch áp dụng Tiêu chí Xếp hạng Quốc gia mới được ban hành vào tháng 9/2025, trong đó lần đầu tiên các giả định về khả năng thu hồi nợ được tích hợp trực tiếp vào mô hình đánh giá nợ quốc gia.
Việc nâng hạng này đã đưa các công cụ nợ có bảo đảm của Việt Nam lên cao hơn một bậc so với Xếp hạng Tín nhiệm Nhà phát hành nợ dài hạn bằng ngoại tệ (LT FC IDR) vốn đang ở mức BB+.
Tâm điểm của đợt điều chỉnh là các trái phiếu Brady kỳ hạn 30 năm phát hành từ năm 1998, vốn sở hữu cấu trúc bảo đảm cực kỳ chặt chẽ. Cụ thể, trong khi phần gốc của trái phiếu chiết khấu (Discount Bond) được bảo đảm toàn diện bởi trái phiếu kho bạc Mỹ không trả lãi khi đáo hạn, thì trái phiếu ngang mệnh giá (Par Bond) cũng được bảo đảm tới 50% giá trị gốc. Sự kết hợp giữa cơ chế bảo đảm lãi suất quay vòng và triển vọng thu hồi nợ trung bình đã tạo ra một lớp đệm an toàn đáng kể, giúp các công cụ này đạt tới ngưỡng BBB-.
Tuy nhiên, Fitch cũng lưu ý rằng hành động này chỉ áp dụng riêng cho các công cụ nợ có tài sản đảm bảo và không làm thay đổi xếp hạng tín nhiệm quốc gia tổng thể của Việt Nam, vốn đã được xác nhận ở mức BB+ với triển vọng Ổn định vào giữa năm 2025.
Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật về tài chính, các vấn đề về Quản trị (ESG - Governance) vẫn đóng vai trò là kim chỉ nam trong các quyết định xếp hạng của Fitch. Hiện tại, Việt Nam đang duy trì mức điểm liên quan (RS) là 5 đối với các hạng mục như ổn định chính trị, quyền lợi và thượng tôn pháp luật. Những chỉ số này cho thấy các đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WBGI) có trọng số rất lớn trong mô hình của Fitch. Với vị thế ở bách phân vị thứ 41, Việt Nam được nhìn nhận là có năng lực thể chế và kiểm soát tham nhũng ở mức trung bình, một yếu tố quan trọng quyết định dư địa cải thiện xếp hạng trong tương lai.
Nhìn về phía trước, quỹ đạo xếp hạng của các công cụ nợ này sẽ gắn liền với sức khỏe kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Fitch cảnh báo về những áp lực có thể dẫn đến hạ bậc nếu dự trữ ngoại hối sụt giảm mạnh gây sức ép lên tỷ giá, hoặc nếu thâm hụt tài chính nới rộng làm gia tăng đáng kể tỷ lệ nợ chính phủ trên GDP.
Ngược lại, một kịch bản nâng hạng rộng hơn cho quốc gia hoàn toàn có thể xảy ra nếu Việt Nam duy trì được tốc độ tăng trưởng cao bền vững mà không tạo ra các lỗ hổng kinh tế, đồng thời thu hẹp được khoảng cách GDP bình quân đầu người với các quốc gia cùng nhóm xếp hạng thông qua một khuôn khổ chính sách minh bạch và hiệu quả hơn.
Khang Di