Bộ Nội vụ kiến nghị rà soát toàn diện hạ tầng hành chính công cấp xã

Hạn chế về hạ tầng kỹ thuật đang gây nghẽn hệ thống hành chính công tại nhiều địa phương. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà kiến nghị Thủ tướng cho kiểm tra toàn tuyến, đồng thời đẩy mạnh đào tạo cán bộ và hoàn thiện khung pháp lý vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: VGP

Phát biểu tại Hội nghị làm việc giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long, ngày 13/07 tại Cần Thơ, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Theo Bộ trưởng, sau gần nửa tháng vận hành, bộ máy mới đã đi vào hoạt động bài bản, nghiêm túc, đúng tiến độ, không phát sinh trục trặc lớn, tạo tiền đề thuận lợi cho giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, để mô hình này thực sự phát huy hiệu quả, Bộ trưởng cho rằng cần sớm tháo gỡ một số điểm nghẽn đang tồn tại. Trước hết là sự lúng túng trong sắp xếp, điều động cán bộ, đặc biệt ở cấp xã. Việc bố trí cán bộ chưa thực sự chủ động khiến số lượng cấp phó ở một số sở, ngành vẫn còn cao, trong khi cơ sở thiếu hụt nhân lực chất lượng. Một số địa phương đã có cách làm linh hoạt khi điều động cán bộ cấp sở về làm Bí thư, Chủ tịch xã, qua đó vừa củng cố chất lượng đội ngũ cơ sở, vừa góp phần tinh gọn tổ chức cấp tỉnh.

Để bảo đảm chất lượng đội ngũ trong bối cảnh mới, Bộ Nội vụ đang xây dựng bộ công cụ đánh giá hiệu quả công việc (KPI) để áp dụng toàn quốc. Bộ trưởng đề nghị các địa phương chủ động sử dụng KPI như một công cụ sàng lọc cán bộ, thay thế kịp thời những trường hợp không đáp ứng yêu cầu.

Tháo điểm nghẽn nhân sự, hạ tầng cho chính quyền hai cấp

Một vấn đề lớn khác được Bộ trưởng nêu là tình trạng thiếu đồng bộ trong phân cấp, phân quyền. Một số địa phương chưa thực sự chủ động tiếp nhận nhiệm vụ, quyền hạn được giao, còn tâm lý e ngại. Bộ trưởng nhấn mạnh, nếu đủ điều kiện, các địa phương cần mạnh dạn đề xuất Trung ương phân quyền sâu rộng hơn, theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Trong vận hành thực tế, nhiều trung tâm hành chính công vẫn gặp khó khăn vì hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, nhất là kết nối giữa cấp tỉnh với cấp xã. Tình trạng nghẽn mạng, chậm xử lý hoặc phải thao tác thủ công vẫn xảy ra ở nhiều nơi. Đây được xác định là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay. Bộ trưởng cho biết sẽ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo rà soát toàn diện hạ tầng kỹ thuật hành chính công trên cả nước, nhằm thiết lập một hệ thống liên thông thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.

Về tổ chức bộ máy sau sáp nhập, một số địa phương vẫn chưa làm rõ chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm, khiến cán bộ lúng túng trong thực thi công vụ. Dù Bộ đã ban hành "Cẩm nang chính quyền cấp xã" và các văn bản pháp luật đi kèm, nhưng cần tiếp tục tăng cường tập huấn, đào tạo chuyên sâu để đội ngũ cán bộ hiểu và làm đúng chức trách được giao.

Bên cạnh đó, việc tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập như y tế, giáo dục cấp xã cũng cần rà soát, thống nhất với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Bộ trưởng đề nghị giao toàn quyền quản lý viên chức cho cấp xã nếu đã thực hiện phân cấp, trong đó bao gồm quyền tuyển dụng, bố trí và đánh giá.

Đối với cán bộ không chuyên trách hoặc có nguyện vọng nghỉ hưu, Bộ trưởng đề nghị các địa phương nghiêm túc thực hiện theo đúng quy định hiện hành, đồng thời cần có chính sách hợp lý để giữ chân và phát triển đội ngũ cán bộ có năng lực.

Bộ Nội vụ hiện đang tập trung hoàn thiện hệ thống các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan đến tổ chức bộ máy, cơ cấu công chức và vị trí việc làm. Giai đoạn đầu chưa quy định cứng về biên chế để tạo điều kiện cho địa phương linh hoạt vận hành. Tuy nhiên, từ năm 2026, việc giao biên chế sẽ dựa trên chức năng, nhiệm vụ, quy mô dân số và thực tiễn sử dụng.

Theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, xây dựng chính quyền hai cấp thực chất, hiệu quả không chỉ dừng lại ở tinh gọn bộ máy, mà phải đồng bộ về thể chế, hạ tầng, nhân lực và phương thức vận hành. Chỉ khi giải quyết đồng bộ các nút thắt này, mô hình mới thực sự mang lại chuyển biến trong quản trị công và phục vụ người dân tốt hơn.

Tùng Phong

FILI