5 yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối

10/07/2025 08:22

Dịch vụ

5 yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối

Tỷ giá hối đoái của một quốc gia là một trong những yếu tố quyết định quan trọng nhất đối với sức khỏe kinh tế của quốc gia đó. Vì lý do này, tỷ giá trên thị trường ngoại hối là một trong những số liệu kinh tế được theo dõi và phân tích nhiều nhất.

Hãy cùng xem xét 5 yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

Tổng quan về tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là mức quy đổi giữa tiền tệ của hai quốc gia, thường được so sánh với các đồng tiền chuẩn như USD, EUR, JPY hay CNY. Tỷ giá liên tục biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến giá hàng hóa xuất nhập khẩu. Khi đồng nội tệ mạnh, hàng nhập khẩu rẻ hơn nhưng hàng xuất khẩu trở nên đắt đỏ và khó cạnh tranh.

Ngược lại, khi nội tệ yếu, hàng xuất khẩu rẻ hơn còn hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ. Do đó, tỷ giá cao có thể gây bất lợi cho cán cân thương mại, trong khi tỷ giá thấp giúp cải thiện nó.

Thực chất, tỷ giá ngoại tệ là một cách gọi khác của tỷ giá hối đoái, nhưng thường dùng để chỉ cụ thể đến tỷ giá giữa đồng nội tệ với ngoại tệ. Cụ thể trong bài viết là giữa VND với các đồng tiền khác trên thế giới.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

1. Lạm phát

Một trong những yếu tố then chốt là lạm phát. Các quốc gia có mức lạm phát thấp thường sở hữu đồng tiền mạnh hơn nhờ sức mua cao, trong khi lạm phát cao làm suy giảm giá trị nội tệ và thường đi kèm với lãi suất tăng.

2. Lãi suất

Lãi suất cũng có ảnh hưởng lớn. Khi lãi suất tăng, dòng vốn quốc tế có xu hướng đổ vào quốc gia đó để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, từ đó đẩy giá trị tiền tệ lên. Tuy nhiên, lãi suất cao sẽ không đủ mạnh để hỗ trợ đồng tiền nếu lạm phát không được kiểm soát.

3. Thâm hụt tài khoản vãng lai

Tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai cũng phản ánh sự mất cân đối giữa xuất khẩu và nhập khẩu, cho thấy một quốc gia đang chi tiêu nhiều hơn mức thu từ thương mại quốc tế. Điều này làm tăng nhu cầu về ngoại tệ, gây áp lực giảm giá đối với đồng nội tệ.

4. Nợ công

Ngoài ra, nợ công lớn có thể làm suy yếu lòng tin của nhà đầu tư nước ngoài. Việc chính phủ in tiền để tài trợ cho nợ nần dễ dẫn đến lạm phát và giảm giá trị đồng tiền, đặc biệt nếu nguy cơ vỡ nợ hoặc mất kiểm soát tài khóa xuất hiện.

5. Chính sách thương mại

Cuối cùng, chính sách thương mại và điều kiện trao đổi hàng hóa (tỷ lệ giữa giá xuất khẩu và nhập khẩu) cũng tác động đến tỷ giá. Khi giá hàng xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu, đồng tiền nước đó thường tăng giá nhờ nhu cầu ngoại tệ tăng lên.

Bên cạnh đó, các yếu tố như ổn định chính trị, niềm tin thị trường và khả năng quản lý kinh tế vĩ mô cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức mạnh tiền tệ và thu hút đầu tư quốc tế.

Tỷ giá ngoại tệ ảnh hưởng đến đầu tư như thế nào?

Các nhà đầu tư nước ngoài và các công ty nước ngoài tìm kiếm các quốc gia ổn định với nền kinh tế mạnh mẽ để đầu tư vốn. Một quốc gia có những thuộc tính tích cực như vậy sẽ thu hút các quỹ đầu tư từ các quốc gia khác được cho là có nhiều rủi ro chính trị và kinh tế hơn.

Sự hỗn loạn chính trị, đặc biệt, có thể gây mất niềm tin vào một đồng tiền và khiến vốn chuyển sang các quốc gia ổn định hơn.

Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến người bình thường như thế nào?

Đối với người tiêu dùng, đồng tiền yếu khiến hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn, trong khi đồng tiền mạnh giúp giá nhập khẩu trở nên phải chăng — điều đặc biệt rõ ràng ở những quốc gia phụ thuộc nhiều vào hàng hóa nhập khẩu như điện tử hay ô tô.

Với nhà đầu tư, biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận thực tế. Giá trị tài sản tích lũy có thể giảm nếu đồng tiền mất giá. Đồng thời, lợi nhuận của các doanh nghiệp họ đầu tư cũng có thể bị ảnh hưởng do chi phí nhập khẩu tăng hoặc doanh thu từ thị trường nước ngoài giảm.

Đồng tiền mạnh là tốt hay xấu?

Đồng đô la Mỹ mạnh giúp người Mỹ tiêu dùng rẻ hơn khi ra nước ngoài, nhưng khiến du khách đến Mỹ tốn kém hơn và hàng hóa Mỹ đắt đỏ hơn ở thị trường quốc tế. Điều này có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng Mỹ hoặc ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp. Với nhà đầu tư, biến động tỷ giá ảnh hưởng đến giá trị thực của lợi nhuận và sức mua khi quy đổi thu nhập từ đầu tư quốc tế.

Hơn nữa, tỷ giá ngoại tệ ảnh hưởng đến các yếu tố thu nhập khác như lãi suất, lạm phát và thậm chí cả lợi nhuận vốn từ chứng khoán trong nước. Mặc dù tỷ giá trên thị trường ngoại hối được xác định bởi các yếu tố phức tạp có thể khiến ngay cả các nhà kinh tế cũng phải bối rối, nhưng các nhà đầu tư vẫn nên theo dõi tỷ giá ngoại tệ tại website Tierra để cập nhật liên tục biến động trên thị trường ngoại hối của Việt Nam Đồng.

Kim Ngân

FILI