Chủ tịch tỉnh được chỉ định thay vì bầu cử sau hợp nhất đơn vị hành chính
Chủ tịch tỉnh được chỉ định thay vì bầu cử sau hợp nhất đơn vị hành chính
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất quy định mới trong sửa đổi Hiến pháp, cho phép chỉ định Chủ tịch UBND tỉnh, thành sau sáp nhập thay vì bầu cử như hiện nay. Việc này nhằm phù hợp với mô hình chính quyền tinh gọn theo Nghị quyết 60.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) vừa thống nhất chủ trương sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, đồng thời đề nghị thành lập Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung Hiến pháp. Nội dung này sẽ được trình Quốc hội xem xét, quyết định ngay từ đầu kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, khai mạc ngày 05/05 tới.
UBTVQH đã cho ý kiến về các tài liệu do Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp chuẩn bị, bao gồm: hồ sơ dự án Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và dự thảo Kế hoạch lấy ý kiến nhân dân, các ngành, các cấp về dự thảo nghị quyết này.
Để có cơ sở hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội, UBTVQH đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành liên quan khi đề xuất phương án sửa đổi Hiến pháp và các văn bản pháp luật có liên quan đến việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, cần đồng thời đưa ra phương án thể chế hóa quy định mới của Bộ Chính trị.
Cụ thể, theo Kết luận số 150-KL/TW ngày 14/04/2025, khi hợp nhất, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh hoặc thành lập mới đơn vị hành chính cấp xã, sẽ không tổ chức bầu cử các chức danh lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, đoàn đại biểu Quốc hội như trước đây. Thay vào đó, UBTVQH, Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh hoặc cấp xã sẽ căn cứ thông báo của cấp ủy có thẩm quyền để chỉ định, bổ nhiệm nhân sự. Trong trường hợp đặc biệt, có thể chỉ định người không phải là đại biểu Hội đồng nhân dân giữ chức danh lãnh đạo tại địa phương mới thành lập.
UBTVQH giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp thu, hoàn thiện các tài liệu để trình Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp ngay sau khi được thành lập, đảm bảo kịp thời xem xét và quyết định các nội dung thuộc thẩm quyền.
Đáng chú ý, UBTVQH thống nhất xác định các tài liệu nêu trên là tài liệu công khai để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thảo luận tại kỳ họp thứ 9 và tổ chức lấy ý kiến nhân dân về nội dung sửa đổi Hiến pháp.
Theo Nghị quyết 60 của Trung ương, cả nước sẽ thực hiện sáp nhập 52 địa phương còn lại thành 23 tỉnh, thành phố, cùng với 11 địa phương giữ nguyên hiện trạng (gồm Hà Nội, Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Cao Bằng), tổng số tỉnh, thành sẽ giảm còn 34. Cơ cấu chính quyền địa phương sẽ được tổ chức lại theo hai cấp: cấp tỉnh (gồm tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp xã (gồm xã, phường, đặc khu). Cấp huyện sẽ chấm dứt hoạt động sau khi Quốc hội thông qua sửa đổi Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.
Dự kiến, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính sẽ giúp giảm khoảng 60-70% số lượng đơn vị cấp xã hiện nay.
Tùng Phong