Thủ tướng đề xuất ASEAN lập danh mục dự án hạ tầng ưu tiên đến năm 2040
Thủ tướng đề xuất ASEAN lập danh mục dự án hạ tầng ưu tiên đến năm 2040
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN chọn những công trình có thể kết nối nhiều nước. Mỗi dự án cần rõ vốn, tiến độ và mức độ sẵn sàng.
Chiều 14/11 tại Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chính tại phiên thảo luận về hạ tầng của Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN (ABIS 2026). Theo ông, bài toán của khu vực là chọn đúng công trình, dùng vốn hiệu quả và đưa được dự án vào thực tế. Các đại biểu cũng bàn về những hạng mục cần làm trước, tiền đầu tư sẽ đến từ đâu và các nước nên phối hợp thế nào.
ASEAN có gần 700 triệu dân, với GDP năm 2025 vượt 4.2 ngàn tỷ USD, theo số liệu nêu tại phiên thảo luận. Kinh tế khu vực tăng 4.9% năm 2025 và được dự báo tăng khoảng 4.5% năm 2026. ABIS diễn ra trong hai ngày 14-15/11, bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) dự kiến sự kiện quy tụ hơn 2,000 đại biểu.
Bốn ưu tiên từ đường vận tải đến thủ tục qua biên giới
Thủ tướng cho rằng Kế hoạch Chiến lược Kết nối ASEAN 2026-2035 cần tập trung vào bốn ưu tiên.
Giao thông và logistics xuyên biên giới. Các tuyến vận tải cần được phát triển thành hành lang kinh tế, nối nơi sản xuất với đầu mối logistics, thị trường và các đô thị thông minh. Khi xây dựng, các nước cần tính đến chất lượng, độ bền và khả năng chống chịu của công trình trước biến đổi khí hậu và những rủi ro mới.
Năng lượng. Thủ tướng đề nghị tăng kết nối hạ tầng giữa các nước để khu vực có thêm nguồn cung và thuận lợi hơn khi chuyển dịch năng lượng. Lưới điện ASEAN (APG) giữ vai trò chiến lược trong việc bảo đảm nguồn điện và góp phần ổn định kinh tế khu vực.
Kết nối số. Mục tiêu là để người dân và doanh nghiệp có thể tham gia vào một thị trường số an toàn, thông suốt trong khu vực. Hiệp định Khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), ký tại Manila ngày 14/11, được kỳ vọng giúp quy định giữa các nước tương thích hơn, giảm chi phí giao dịch, cải thiện năng suất và giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Thể chế và con người. Để hàng hóa qua biên giới thuận lợi hơn, ông đề nghị các nước hài hòa tiêu chuẩn, đơn giản hóa thủ tục và sử dụng hiệu quả hơn Cơ chế một cửa ASEAN, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) và Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (AAMRA). Hợp tác giáo dục, khoa học công nghệ và trao đổi nhân lực có chuyên môn cao cũng nằm trong nhóm ưu tiên này.
Bốn việc để đưa dự án vào thực tế
Lập danh mục đến năm 2040. Thủ tướng đề xuất chọn các dự án có ý nghĩa với cả khu vực, từ hành lang giao thông xuyên biên giới, logistics đến lưới điện, hạ tầng số và đô thị thông minh, bền vững. Với từng công trình, các nước cần xác định mục tiêu, số vốn, tiến độ, cách thu xếp tiền và phân loại theo mức độ sẵn sàng.
Cùng làm từ lúc quy hoạch. Các nước có công trình đi qua biên giới cần phối hợp từ khâu quy hoạch, thiết kế đến triển khai. Tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định pháp lý và cách chia chi phí, lợi ích cần được bàn giữa các bên.
Chuẩn bị kỹ để gọi vốn. Một dự án cần được hỗ trợ về kỹ thuật, nghiên cứu khả thi, tư vấn tài chính và đánh giá rủi ro. Thủ tướng đề nghị kết nối chính phủ các nước với ngân hàng phát triển, quỹ đầu tư, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp để tìm nguồn vốn phù hợp. Báo cáo ADB công bố ngày 10/11 ước tính 11 nước ASEAN cần khoảng 476 tỷ USD mỗi năm cho hạ tầng trong giai đoạn 2026-2040.
Để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn. Ngoài góp vốn, doanh nghiệp có thể đưa công nghệ và sáng kiến vào dự án, tham gia quản lý và nâng hiệu quả vận hành công trình.
Thủ tướng cho biết Chính phủ Việt Nam coi hạ tầng là một trong những đột phá để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Việt Nam đang hoàn thiện mạng đường bộ cao tốc, đẩy mạnh các dự án cảng biển, đường sắt trọng điểm, sân bay quốc tế, nguồn điện và lưới truyền tải. Logistics và hạ tầng số cũng được đầu tư. Mạng 5G đã phủ tới hơn 90% dân số, còn công nghệ 6G đang được nghiên cứu, phát triển.
Nằm ở giao điểm của nhiều hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng, Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với kết nối ASEAN, đồng hành cùng doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tháo gỡ rào cản để giữ môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định. Thủ tướng nói mục tiêu là xây dựng “một ASEAN năng động, tự cường, bao trùm, mang lại lợi ích thiết thực và lâu dài cho người dân và doanh nghiệp” trong khu vực.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)