Thanh khoản ngân hàng cải thiện, xung lực mới cho thị trường chứng khoán

Thanh khoản ngân hàng cải thiện, xung lực mới cho thị trường chứng khoán

Động thái mua ngoại tệ giao ngay của NHNN có thể hỗ trợ thị trường chứng khoán thông qua việc cải thiện kỳ vọng về thanh khoản và mặt bằng lãi suất. Khi nguồn VND của hệ thống ngân hàng được bổ sung, áp lực cân đối vốn có thể dịu lại, góp phần ổn định chi phí vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Theo thông báo mới nhất, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ thực hiện mua ngoại tệ giao ngay vào thứ Hai và thứ Tư hàng tuần, bắt đầu từ ngày 11/11/2026. Trường hợp ngày giao dịch trùng với ngày nghỉ Lễ, phiên mua ngoại tệ sẽ được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo.

NHNN thực hiện mua ngoại tệ giao ngay. Tỷ giá mua can thiệp được NHNN ấn định ở mức 25,500 VND/USD.

Đối tượng NHNN mua ngoại tệ can thiệp là các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương và có nhu cầu bán ngoại tệ cho NHNN, mức ngoại tệ tối đa từ mỗi TCTD mỗi lần tương đương mức để đưa trạng thái ngoại tệ của TCTD về mức cân bằng. Trạng thái ngoại tệ xem xét duyệt mua ngoại tệ là trạng thái ngoại tệ của TCTD vào cuối ngày làm việc liền trước ngày NHNN mua ngoại tệ.

Trong khi đó, NHNN cũng vừa triển khai công cụ hỗ trợ thanh khoản thông qua giao dịch hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở. Ngày 9/11, NHNN thông báo phương án hoán đổi ngoại tệ với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tỷ giá mua giao ngay 24,399 VND/USD và tỷ giá bán kỳ hạn 24,704 VND/USD.

Để làm rõ sự khác nhau giữa 2 nghiệp vụ và tác động đến thanh khoản, người viết đã trao đổi với ông Ngô Thành Huấn - Chủ tịch HĐQT, CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT.

Ông Ngô Thành Huấn - Chủ tịch HĐQT, CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT

Bổ sung thêm công cụ hỗ trợ thanh khoản, tác động đến lãi suất theo từng bước

Ông đánh giá thế nào về động thái mua ngoại tệ giao ngay của NHNN trong bối cảnh hiện nay? Việc bổ sung VND cho hệ thống ngân hàng có ý nghĩa gì đối với thanh khoản và mặt bằng lãi suất nói chung?

Ông Ngô Thành Huấn: Việc NHNN dự kiến mua ngoại tệ giao ngay định kỳ là bước điều hành chủ động, bổ sung thêm công cụ để hỗ trợ thanh khoản VND, đồng thời có điều kiện tăng cường dự trữ ngoại hối. Trong bối cảnh cần hài hòa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng với ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, động thái này cho thấy sự linh hoạt trong phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ.

Về cơ chế, khi ngân hàng bán USD cho NHNN, lượng VND nhận về sẽ bổ sung nguồn tiền phục vụ thanh toán và cân đối thanh khoản. Điểm đáng chú ý của mua giao ngay là không có nghĩa vụ đảo chiều tại một kỳ hạn định trước như giao dịch hoán đổi. Vì vậy, nguồn bổ sung này có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào việc vay và gia hạn vốn ngắn hạn. Dù vậy, mức cải thiện thanh khoản ròng vẫn phải được xem xét cùng các nghiệp vụ hút, bơm tiền khác của NHNN.

Tuy nhiên, tác động đến lãi suất sẽ diễn ra theo từng bước. Trước hết, thanh khoản thuận lợi hơn có thể giảm áp lực vay mượn trên thị trường liên ngân hàng và hạn chế những đợt tăng mạnh của lãi suất ngắn hạn. Nếu nguồn bổ sung đủ lớn và được duy trì, áp lực cạnh tranh huy động có thể dịu lại, từ đó tạo điều kiện giảm chi phí vốn và hỗ trợ lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, thanh khoản ngân hàng cải thiện không đồng nghĩa lãi suất huy động và cho vay sẽ giảm ngay hoặc đồng loạt. Các mức lãi suất này còn phụ thuộc vào tăng trưởng tín dụng so với huy động, cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn, chất lượng tài sản và rủi ro của người vay. Ý nghĩa trước mắt của động thái này là giảm áp lực tăng lãi suất và củng cố điều kiện để mặt bằng lãi suất ổn định hơn còn mức giảm thực tế cần được đánh giá sau khi có kết quả giao dịch.

Cần theo dõi là mức độ chuyển biến từ kỳ vọng sang dòng tiền thực tế

Động thái này có thể tác động như thế nào đến thị trường chứng khoán, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền và thanh khoản thị trường vẫn là những yếu tố được nhà đầu tư quan tâm?

Động thái mua ngoại tệ giao ngay của NHNN có thể hỗ trợ thị trường chứng khoán thông qua việc cải thiện kỳ vọng về thanh khoản và mặt bằng lãi suất. Khi nguồn VND của hệ thống ngân hàng được bổ sung, áp lực cân đối vốn có thể dịu lại, góp phần ổn định chi phí vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, cần phân biệt thanh khoản hệ thống ngân hàng với thanh khoản thị trường chứng khoán. VND được cung ứng qua hoạt động mua ngoại tệ trước hết phục vụ nhu cầu thanh toán và cân đối vốn của ngân hàng. Khả năng chuyển hóa thành dòng tiền đầu tư cổ phiếu còn phụ thuộc vào lãi suất, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, định giá và mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư.

Trong bối cảnh dòng tiền và thanh khoản giao dịch được quan tâm, tác động trước mắt có thể thể hiện rõ hơn ở tâm lý. Nếu lượng ngoại tệ mua thực tế đủ lớn, thanh khoản ngân hàng cải thiện ổn định và tỷ giá tiếp tục được kiểm soát, những điều kiện này sẽ tạo thêm nền tảng để dòng tiền tham gia thị trường. Về trung hạn, chi phí vốn thuận lợi hơn cũng có thể hỗ trợ hoạt động kinh doanh và lợi nhuận doanh nghiệp.

Điều cần theo dõi là mức độ chuyển biến từ kỳ vọng sang dòng tiền thực tế, thanh khoản giao dịch có cải thiện qua nhiều phiên hay không, dòng tiền có lan tỏa và đi cùng triển vọng kinh doanh hay không. Đây là yếu tố hỗ trợ tích cực, nhưng sức bền của thị trường vẫn cần được củng cố bằng kết quả kinh doanh và chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp.

Cơ hội sẽ phân hóa cho các nhóm ngành

Liệu việc cải thiện thanh khoản hệ thống ngân hàng có tạo điều kiện để dòng tiền dịch chuyển sang thị trường chứng khoán? Những nhóm ngành nào có thể hưởng lợi rõ nét hơn?

Thanh khoản hệ thống ngân hàng được cải thiện có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng tiền tham gia thị trường chứng khoán, nhưng quá trình này có độ trễ và phụ thuộc vào khả năng truyền dẫn sang lãi suất. Nếu chi phí vốn giảm, doanh nghiệp sẽ có điều kiện cải thiện hiệu quả kinh doanh, đồng thời, nhà đầu tư có thể cân nhắc tăng phân bổ vào cổ phiếu khi tương quan giữa lợi nhuận kỳ vọng và rủi ro trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, thanh khoản bổ sung cũng có thể được sử dụng để đáp ứng nhu cầu thanh toán, cơ cấu nguồn vốn hoặc tài trợ sản xuất, kinh doanh.

Về nhóm ngành, mức độ hưởng lợi theo từng kênh tác động. Ngành chứng khoán có thể hưởng lợi trực tiếp hơn nếu giá trị giao dịch và nhu cầu sử dụng dịch vụ đầu tư tăng, qua đó hỗ trợ doanh thu môi giới và cho vay ký quỹ. Điều kiện cần là sự cải thiện thực tế của dòng tiền giao dịch.

Đối với ngân hàng, nguồn vốn thuận lợi hơn có thể giảm áp lực thanh khoản và hỗ trợ hoạt động tín dụng. Tuy nhiên, tác động đến lợi nhuận sẽ phân hóa, tùy tốc độ điều chỉnh giữa lãi suất huy động và cho vay, cơ cấu nguồn vốn và chất lượng tài sản của từng ngân hàng.

Các doanh nghiệp nhạy cảm với lãi suất, như bất động sản, xây dựng và một số ngành sản xuất có nhu cầu vốn lớn, cũng có thể hưởng lợi nếu chi phí vay giảm và khả năng tiếp cận tín dụng được cải thiện. Riêng bất động sản, hiệu quả còn phụ thuộc đáng kể vào pháp lý dự án, sức mua và khả năng thu tiền; thanh khoản thuận lợi hơn không tự giải quyết được những điểm nghẽn này.

Đối với nhóm tiêu dùng và bán lẻ, nếu thanh khoản thuận lợi hơn được truyền dẫn sang lãi suất cho vay, chi phí tài chính của doanh nghiệp và người dân có thể giảm, qua đó hỗ trợ sức mua. Những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào tín dụng, như ô tô, điện máy và hàng tiêu dùng lâu bền, có thể nhạy hơn với diễn biến này. Tuy nhiên, mức phục hồi còn phụ thuộc vào việc làm, thu nhập và niềm tin tiêu dùng.

Với nhóm xuất khẩu, nguồn vốn thuận lợi hơn có thể giúp giảm chi phí tài trợ vốn lưu động và thực hiện đơn hàng. Tác động từ tỷ giá lại có sự phân hóa, VND lên giá có thể làm giảm doanh thu quy đổi và gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp thu USD nhưng chi phí chủ yếu bằng VND; ngược lại, doanh nghiệp nhập khẩu nhiều nguyên liệu hoặc có nghĩa vụ nợ bằng USD có thể được giảm một phần chi phí. Vì vậy, cần đánh giá theo cơ cấu thu chi ngoại tệ, chính sách phòng ngừa rủi ro và triển vọng đơn hàng của từng doanh nghiệp.

Vì vậy, cơ hội sẽ có sự phân hóa. Những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh cốt lõi tốt, cơ cấu tài chính phù hợp và khả năng chuyển điều kiện vốn thuận lợi thành doanh thu, dòng tiền thực sẽ có nền tảng hưởng lợi bền vững hơn.

Xin cảm ơn ông.

Cát Lam

FILI