Bất động sản hụt hơi trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 10

Bất động sản hụt hơi trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 10

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ huy động gần 35.9 ngàn tỷ đồng trong tháng 10/2026, giảm một nửa so với tháng trước. Bất động sản sụt mạnh, còn ngân hàng chiếm gần 80% lượng vốn mới.

Theo dữ liệu tổng hợp từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cập nhật đến ngày 11/11, thị trường ghi nhận 35 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của 19 tổ chức trong tháng 10, tổng giá trị gần 35.9 ngàn tỷ đồng. Tính theo ngày phát hành, quy mô này giảm một nửa so với tháng trước và 44% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự thu hẹp chủ yếu đến từ bất động sản khi chỉ huy động 3.5 ngàn tỷ đồng, giảm 85% so với tháng 9 và gần 90% so với cùng kỳ. Mức giảm 20.3 ngàn tỷ đồng của địa ốc chiếm hơn một nửa phần sụt giảm của toàn thị trường trong tháng.

Ngược lại, ngân hàng vẫn phát hành gần 28.7 ngàn tỷ đồng, nhỉnh hơn so với tháng 10/2025 và giảm một phần ba so với tháng trước. Tỷ trọng của khối nhà băng vì thế tăng từ 43% lên gần 80% sau một năm, còn bất động sản từ chỗ đóng góp hơn một nửa thị trường nay chỉ còn chiếm chưa đến 10%.

Tính chung 10 tháng đầu năm, các doanh nghiệp huy động hơn 436 ngàn tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ, giảm 1.3% so với cùng kỳ.

BIDV và OCB dẫn đầu

Đằng sau mức tăng nhẹ của trái phiếu ngân hàng là sự khác biệt lớn giữa BIDV và phần còn lại. BIDV phát hành hơn 10.3 ngàn tỷ đồng trong tháng 10, gấp gần 11 lần cùng kỳ năm ngoái. Nếu không tính BIDV, các nhà băng còn lại chỉ huy động 18.3 ngàn tỷ đồng, giảm 32% so với cùng kỳ. Số ngân hàng phát hành cũng thu hẹp từ 11 xuống 9 đơn vị.

So với tháng 9, BIDV tăng quy mô phát hành gần 4 lần. Trong đó, hai đợt lớn nhất đều trị giá 5 ngàn tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm và lãi suất cố định 8.2%/năm. Ba lô còn lại góp tổng cộng 345 tỷ đồng, với kỳ hạn dài hơn từ 7-14 năm.

OCB đứng thứ hai khi huy động 6 ngàn tỷ đồng trong ba ngày liên tiếp từ 13-15/10. Cả ba lô đều trị giá 2 ngàn tỷ đồng, kỳ hạn 2-3 năm và lãi suất 9%/năm. BIDV và OCB đã chiếm gần 46% tổng giá trị phát hành riêng lẻ toàn thị trường.

Theo sau là Ngân hàng Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, HOSE: STB) với 4.5 ngàn tỷ đồng qua 3 lô kỳ hạn 6 năm, lãi suất khi phát hành 9.5-9.6%/năm. Các trái phiếu này áp dụng lãi suất thả nổi.

Techcombank (HOSE: TCB) huy động thêm 4 ngàn tỷ đồng, đều có kỳ hạn 3 năm và lãi suất cố định 8.8%/năm. PVcomBank đứng tiếp theo với gần 2.6 ngàn tỷ đồng, trong đó có lô 800 tỷ đồng kỳ hạn 10 năm, lãi suất ban đầu 10.5%/năm - cao nhất nhóm ngân hàng trong tháng.

Hoạt động huy động vốn diễn ra trong bối cảnh lãi suất phát hành cao hơn đáng kể so với một năm trước. Bình quân gia quyền của trái phiếu ngân hàng tháng 10 đạt gần 8.9%/năm, tăng so với 6.5% vào cùng kỳ 2025.

Ngay cả khi so những lô cùng kỳ hạn và cùng cơ chế lãi suất, mức tăng vẫn khá rõ. Chẳng hạn, Techcombank phát hành trái phiếu cố định kỳ hạn 3 năm với lãi suất 6.1%/năm vào tháng 10 năm ngoái, nhưng đợt tương ứng năm nay đã lên 8.8%/năm, chênh 2.7 điểm phần trăm.

Dù vậy, so với tháng 9, lãi suất bình quân của khối ngân hàng giảm nhẹ từ gần 9% xuống 8.9%/năm. Mức chung toàn thị trường cũng hạ từ gần 10% còn 9.4%/năm, phần nào do tỷ trọng phát hành của bất động sản có lãi suất cao thu hẹp mạnh.

Kỳ hạn bình quân các trái phiếu mới đạt 3.9 năm, gần như không thay đổi so với tháng trước.

Địa ốc giảm mạnh trong tháng nhưng tăng 56% từ đầu năm

Trong tháng 10, chỉ có ba lô trái phiếu thuộc nhóm bất động sản, tổng giá trị 3.5 ngàn tỷ đồng. Vinhomes (HOSE: VHM) chiếm phần lớn với đợt phát hành 2 ngàn tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm và lãi suất ban đầu 12.5%/năm.

Con số này thấp hơn nhiều so với 10 ngàn tỷ đồng mà Vinhomes huy động trong tháng 9. Giai đoạn trước đó còn ghi nhận thương vụ 7 ngàn tỷ đồng của CTCP Dịch vụ Cao ốc Masterise Lumiere Office, một trong những đợt phát hành lớn nhất tháng.

Việc thiếu vắng những thương vụ tương đương góp phần khiến giá trị trái phiếu bất động sản tháng 10 giảm mạnh.

Lũy kế 10 tháng, nhóm địa ốc đã huy động gần 173.9 ngàn tỷ đồng, tăng 56% so với cùng kỳ 2025, tương đương tăng thêm 62.4 ngàn tỷ đồng. Vinhomes đóng góp 42 ngàn tỷ đồng vào phần tăng này, giá trị phát hành từ đầu năm lên 57 ngàn tỷ đồng. Đây cũng là tổ chức huy động nhiều nhất toàn thị trường.

Lũy kế 10 tháng, khối nhà băng phát hành 226.4 ngàn tỷ đồng, giảm 23% so với cùng kỳ.

Trở lại tháng 10, ngoài Vinhomes, Becamex (HOSE: BCM), nhà phát triển khu công nghiệp và đô thị, phát hành 1.2 ngàn tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, lãi suất ban đầu 12.5%/năm, cao hơn 1.5 điểm phần trăm so với đợt huy động hồi cuối tháng 8.

Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long, chủ đầu tư Công viên Đại Dương Hạ Long tại Quảng Ninh phát hành lô 300 tỷ đồng trong tháng 10 này, kỳ hạn 5 năm và lãi suất ban đầu 12.5%/năm.

Ngoài nhóm được phân loại vào bất động sản, CTCP Thành Đức Holding cũng huy động 1.2 ngàn tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, trả lãi cố định 12.5%/năm. Đây là chủ đầu tư khách sạn Hyatt Regency Sapa và có chi nhánh mang tên Hyatt Place Ha Long Bay Bãi Cháy.

Nhóm chứng khoán hút vốn mạnh nhất từ đầu năm

Các công ty chứng khoán huy động hơn 1.6 ngàn tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ trong tháng, tăng 72% so với tháng trước và cao nhất từ đầu năm. Cùng với sự trở lại của Home Credit Việt Nam sau một tháng vắng bóng, tổng giá trị phát hành của nhóm tài chính phi ngân hàng vượt 2 ngàn tỷ đồng, hơn gấp đôi tháng 9.

Rồng Việt (HOSE: VDS) huy động 640 tỷ đồng, KAFI 500 tỷ đồng và Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (HNX: SHS) phát hành hai lô tổng cộng 462 tỷ đồng. Cả ba đơn vị đều chọn kỳ hạn một năm, lãi suất từ 9.7-10.5%/năm.

Tài chính tiêu dùng chỉ có Home Credit Việt Nam góp mặt với lô trái phiếu 400 tỷ đồng phát hành, kỳ hạn 2 năm và lãi suất ban đầu 9.9%/năm. Đây là đơn vị đã thường xuyên huy động vốn qua kênh trái phiếu trong những năm gần đây. Hồi tháng 8, Home Credit phát hành 800 tỷ đồng với lãi suất 9.8%/năm.

Ở nhóm hạ tầng, Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (HOSE: CII) phát hành 200 tỷ đồng kỳ hạn 2 năm, lãi suất ban đầu 11.5%/năm. CTCP BECIS Việt Nam, doanh nghiệp từng do Dragon Capital nắm cổ phần chi phối, có lô trái phiếu 320 tỷ đồng, kỳ hạn tới 10 năm nhưng lãi suất cố định chỉ 7.4%/năm, thấp nhất trong 35 lô phát hành trong tháng.

Hơn nửa giá trị phát hành ngoài ngân hàng để cơ cấu nợ

Bên cạnh hoạt động phát hành, việc sử dụng vốn mới cũng đáng quan tâm. Theo VIS Rating, 52% giá trị trái phiếu ngoài ngân hàng phát hành trong tháng 10 được công bố nhằm mục đích cơ cấu nợ, 42% phục vụ đầu tư và phần còn lại không công bố mục đích.

Dòng tiền trên thị trường thứ cấp lại sôi động hơn. Báo cáo của VIS Rating ghi nhận giá trị giao dịch bình quân tháng 10 đạt 8.6 ngàn tỷ đồng/ngày, tăng 40% so với tháng trước. Dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành cuối tháng vào khoảng 1.53 triệu tỷ đồng, tương đương 11% GDP danh nghĩa gần nhất.

Áp lực thanh toán vẫn hiện hữu khi ước tính có 235 ngàn tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong 12 tháng từ tháng 11/2026 đến tháng 10/2027, cao hơn 39% so với 12 tháng liền trước. Tháng 12 năm nay dự kiến có 30 ngàn tỷ đồng đến hạn.

Tử Kính

FILI