Việt Nam chính thức ký FTA với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein
Việt Nam chính thức ký FTA với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein
Sau 14 năm đàm phán với 21 vòng chính thức, hiệp định được kỳ vọng mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt, thu hút vốn đầu tư và công nghệ từ nhóm nước châu Âu này.
Sáng 18/10 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và đại diện 4 nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Lễ ký khép lại quá trình đàm phán kéo dài 14 năm, qua 21 vòng chính thức. Hai bên đã đạt được thỏa thuận kết thúc đàm phán vào đầu tháng 7/2026, trước khi tiến tới ký kết hôm nay.
EFTA gồm 4 quốc gia Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein. Đây là nhóm thị trường có sức mua cao, với nhiều thế mạnh về tài chính, công nghệ, dược phẩm, năng lượng và đổi mới sáng tạo.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và đại diện 4 nước EFTA ký kết hiệp định dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: BCT
|
Hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế ra sao?
Một trong những nội dung quan trọng của hiệp định là các cam kết về thuế nhập khẩu. Đối với hàng công nghiệp và thủy sản có xuất xứ Việt Nam, các nước EFTA cam kết tiếp tục duy trì mức thuế nhập khẩu 0% khi hiệp định có hiệu lực.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam sẽ giảm và xóa bỏ phần lớn thuế nhập khẩu đối với hàng công nghiệp, thủy sản từ EFTA theo lộ trình tối đa 11 năm. Riêng một số mặt hàng như phô mai, chocolate, thực phẩm cho trẻ em và thực phẩm bổ sung được hưởng mức thuế 0% theo lộ trình tối đa 16 năm.
Để được hưởng ưu đãi, hàng hóa phải đáp ứng các quy định về xuất xứ. Hiệp định cho phép cộng gộp xuất xứ giữa Việt Nam và các nước EFTA, cũng như mở rộng cơ chế này với một số nguyên liệu phi nông nghiệp từ ASEAN hoặc EU nếu đáp ứng điều kiện liên quan. Quy định giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn nguồn nguyên liệu khi sản xuất hàng xuất khẩu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, các mặt hàng được kỳ vọng hưởng lợi từ hợp tác thương mại với EFTA gồm thủy sản, giày dép, dệt may, máy móc, thiết bị điện tử và linh kiện. Ngược lại, Việt Nam chủ yếu nhập từ nhóm nước này máy móc công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Hợp tác thương mại giữa hai bên đã có nền tảng nhất định. Kim ngạch thương mại Việt Nam - EFTA năm 2025 đạt 4.8 tỷ EUR, trong đó Việt Nam xuất siêu 2.5 tỷ EUR.
Đầu tư cũng là một lĩnh vực được kỳ vọng hưởng lợi. Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký hơn 2.4 tỷ USD. Na Uy có 62 dự án, tổng vốn đăng ký hơn 201 triệu USD.
Các nhà đầu tư từ EFTA hiện diện trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, thực phẩm, dược phẩm, năng lượng và công nghệ. Hiệp định được kỳ vọng tạo thêm cơ hội thu hút vốn, công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản trị, nhất là ở những ngành như công nghệ cao, logistics, năng lượng sạch và cơ khí chính xác.
Ngoài thương mại hàng hóa, VEFTA còn bao gồm các cam kết về dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh, mua sắm chính phủ và phát triển bền vững. Những quy định về hải quan, tiêu chuẩn kỹ thuật và kiểm dịch cũng hướng tới tạo thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương giữa hai bên.
Tuy nhiên, cơ hội mở rộng xuất khẩu đi kèm yêu cầu đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thị trường. Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm một số nước Bắc Âu, cho rằng doanh nghiệp cần tận dụng hiệp định để cải thiện chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bền vững.
Hiệp định cũng có quy định hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận thông tin thị trường, quy định thương mại và cơ hội kinh doanh. Một ủy ban hỗn hợp gồm đại diện các bên sẽ được thành lập để giám sát việc thực hiện và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)