Thị trường tiền ảo lại chao đảo vì vụ hack 6 tỷ USD: Nhà đầu tư tự bảo vệ mình thế nào?
Thị trường tiền ảo lại chao đảo vì vụ hack 6 tỷ USD: Nhà đầu tư tự bảo vệ mình thế nào?
Trong nhiều năm, ngành tiền ảo đã tìm cách thoát khỏi cái bóng của các hoạt động tội phạm, đồng thời quảng bá tài sản số như một lựa chọn an toàn thay thế cho hoạt động ngân hàng và đầu tư truyền thống. Tuy nhiên, một vụ trộm có quy mô kỷ lục một lần nữa làm dấy lên những lo ngại về các lỗ hổng bảo mật của thị trường này.
Ngày 29/10, Binance, sàn giao dịch tiền ảo lớn nhất thế giới, đã bị rút hơn 6 tỷ USD khỏi hệ thống chỉ trong khoảng 20 phút. Khoảng một nửa số tiền liên quan đến stablecoin, một loại tiền ảo được thiết kế để duy trì giá trị ổn định. Các công ty phát hành stablecoin đã nhanh chóng đóng băng số tiền này. Phần còn lại nằm trong các tài sản số như Bitcoin và Ether. Theo các nhà nghiên cứu tiền ảo, những tài sản này không có cơ quan quản lý tập trung và gần như không thể thu hồi.
Theo các nhà nghiên cứu, thiệt hại của Binance có thể vượt 3 tỷ USD. Dù chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng tài sản trị giá 155 tỷ USD mà người dùng gửi trên sàn, con số này vẫn lớn hơn quỹ dự phòng khẩn cấp 1 tỷ USD mà Binance dành riêng cho những tình huống tương tự. Công ty cam kết sử dụng quỹ dự phòng cùng các tài sản khác để bù đắp thiệt hại, đồng thời nhấn mạnh rằng “tiền của người dùng vẫn an toàn”.
Binance đã tạm ngừng hoạt động nạp và rút tiền trong ngày 29/10, chỉ vài giờ sau khi một vụ xâm nhập an ninh có quy mô nhỏ hơn làm gián đoạn hoạt động của Polymarket, thị trường dự đoán vận hành trên nền tảng tiền ảo. Đây là vụ tấn công được cho là nhắm vào Polymarket lần thứ hai kể từ tháng 6/2026 và nhiều khả năng không liên quan đến sự cố tại Binance.
Theo công ty phân tích dữ liệu Bubblemaps, khoảng 700 người dùng Polymarket bị rút trái phép tổng cộng 2.7 triệu USD. Tương tự Binance, Polymarket cam kết bồi thường cho khách hàng.
Tuy nhiên, các chuyên gia bảo mật cảnh báo rằng việc bù đắp tổn thất cho khách hàng không phải là giải pháp bền vững trong dài hạn.
Vì sao tiền ảo tiềm ẩn rủi ro?
“Việc Binance có thể sở hữu bảng cân đối kế toán đủ mạnh để hấp thụ thiệt hại là tín hiệu đáng khích lệ. Nhưng tôi sẽ không đánh đồng sức mạnh tài chính với mức độ an toàn trong vận hành”, Ryan Kirkley, CEO công ty hạ tầng tiền ảo Global Settlement Network, cho biết qua email.
“Chúng ta đang nói về sàn giao dịch tiền ảo lớn nhất thế giới, nơi phải dựa vào các biện pháp đóng băng khẩn cấp và lời hứa bồi thường để xử lý sự cố. Đây là vấn đề nghiêm trọng đối với một ngành đang tìm cách thuyết phục các tổ chức giao phó lượng vốn lớn hơn đáng kể”, ông nói.
Tất nhiên, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Tuy nhiên, những sàn giao dịch tập trung như Binance ngày càng trở thành mục tiêu hấp dẫn đối với tin tặc, một phần vì các nền tảng này không phải tuân thủ hệ thống quy định nghiêm ngặt như ngân hàng và những tổ chức tài chính khác. Trong khi đó, tiền ảo từ lâu đã được các tổ chức tội phạm ưa chuộng vì cho phép chuyển tiền nhanh chóng qua biên giới, với khả năng che giấu danh tính của các bên tham gia.
Binance được thành lập tại Trung Quốc nhưng không có trụ sở chính cố định. Năm 2023, công ty nhận tội vi phạm các quy định liên bang của Mỹ về chống rửa tiền cùng một số cáo buộc khác. Vụ việc khiến nhà sáng lập người Canada Changpeng Zhao phải ngồi tù 4 tháng. Tổng thống Donald Trump đã ân xá cho Zhao vào năm ngoái, nhưng về mặt pháp lý, ông vẫn bị cấm điều hành Binance .
Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang khiến các rủi ro an ninh trên toàn bộ không gian mạng gia tăng nhanh chóng.
Trong vụ tấn công Binance ngày 29/10, các nhà nghiên cứu tại Chainalysis cho biết họ phát hiện “những mô hình rửa tiền chưa từng thấy trước đây”. Hàng ngàn giao dịch được thực hiện trong thời gian ngắn cho thấy tin tặc có thể đang sử dụng công cụ tự động hóa để che giấu dấu vết dòng tiền.
Cách tự bảo vệ tài sản
Bất chấp sự ủng hộ mạnh mẽ từ chính quyền Tổng thống Trump, tiền ảo vẫn là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro và chưa có nhiều quy định điều chỉnh. Tại Mỹ, phần lớn nhà đầu tư tiền ảo giao dịch thông qua các sàn tập trung, vốn không được bảo vệ bởi cơ chế bảo hiểm tiền gửi liên bang như tại các ngân hàng truyền thống.
“Các sàn giao dịch tập trung tiềm ẩn rủi ro chính vì chúng vận hành theo mô hình tập trung. Một khi hệ thống bị tấn công, tiền của tất cả mọi người đều có thể bị đe dọa”, Iman Shafiei, nhà sáng lập Keystone Research Group, cho biết qua email.
Theo ông, cách bảo vệ đơn giản nhất là không để tiền trên chính sàn giao dịch mà mình sử dụng để mua bán. “Khi muốn nắm giữ tiền ảo, hãy chuyển tài sản sang ví mà bạn tự quản lý”.
Tuy nhiên, việc tự quản lý ví tiền ảo cũng có thể phát sinh những rắc rối riêng. Nếu chủ tài khoản quên hoặc làm mất mật khẩu, họ không thể gọi đường dây hỗ trợ khách hàng để lấy lại quyền truy cập. Khi đó, số tiền trong ví trên thực tế có thể mất vĩnh viễn.
Năm 2021, Chainalysis ước tính khoảng 20% tổng lượng Bitcoin từng được tạo ra có thể đã bị mất hoặc mắc kẹt trong những chiếc ví mà chủ sở hữu không còn khả năng truy cập.
Vũ Hạo