Sửa đổi Luật Đất đai: Tháo gỡ vướng mắc về phân loại đất, bồi thường và năng lực nhà đầu tư
Sửa đổi Luật Đất đai: Tháo gỡ vướng mắc về phân loại đất, bồi thường và năng lực nhà đầu tư
Sáng ngày 22/10/2026, Quốc hội tiến hành thảo luận ở tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Các đại biểu cơ bản nhất trí với dự thảo, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm làm rõ khái niệm đất đai, đổi mới cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, đảm bảo sinh kế cho người dân khi thu hồi đất và bảo vệ cán bộ thực thi.
Làm rõ khái niệm đất vườn và bảo vệ quỹ đất quốc phòng
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Hà (Quảng Trị) đề nghị bổ sung giải thích các khái niệm đất canh tác, đất trồng cây khác, đất nông nghiệp khác và đất phi nông nghiệp khác theo phương pháp liệt kê tại Điều 3.
Tổ 4 (các đoàn Đại biểu Quốc hội: Đồng Nai, Quảng Trị, Điện Biên) thảo luận - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng
|
Ông nhấn mạnh cần có quy định riêng đối với đất vườn, ao cùng thửa hoặc liền kề đất ở trong khu dân cư. Theo ông, loại đất này cần được sử dụng ổn định lâu dài như đất ở, thuận lợi trong việc thừa kế, chuyển mục đích sử dụng và được bồi thường tương xứng với giá trị thực tế khi thu hồi, thay vì gộp chung vào nhóm đất nông nghiệp.
Về vấn đề quốc phòng an ninh, đại biểu lưu ý nhu cầu đất quốc phòng cần được bảo đảm từ khâu quy hoạch. Đối với khu vực hạn chế tiếp cận đất đai, dự thảo cần quy định nguyên tắc xác định rõ các khu vực biên giới, ven biển, hải đảo, địa bàn trọng yếu và bắt buộc có ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an khi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hoặc người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài nhận quyền sử dụng đất.
Đề xuất tiêu chí năng lực nhà đầu tư và cơ chế thuế chống bỏ hoang
Đại biểu Quốc hội Lê Nữ Thuỳ Dương (Đồng Nai) đề xuất áp dụng bộ tiêu chí năng lực thay cho đấu giá đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp thương mại, dịch vụ, kho bãi, logistics mà nhà đầu tư tự thỏa thuận bồi thường. Cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành tiêu chí về tài chính, kinh nghiệm, công nghệ và tiến độ. Nhà đầu tư đáp ứng đủ tiêu chí mới được giao đất, cho thuê đất, đi kèm chế tài thu hồi nếu chậm tiến độ.
Bên cạnh đó, đại biểu tán thành việc dùng công cụ thuế để hạn chế đầu cơ, tích trữ đất hoang hóa. Tuy nhiên, cần phân định rõ trách nhiệm chậm trễ do chủ quan với các nguyên nhân khách quan như thiên tai, sự kiện bất khả kháng hay vướng mắc thủ tục hành chính. Về tập trung đất nông nghiệp, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định cho phép tổ chức phát triển quỹ đất, đơn vị công ích, hợp tác xã và doanh nghiệp đủ điều kiện làm trung gian nhận ủy thác, thuê đất rồi cho thuê lại để sản xuất mà không làm thay đổi mục đích sử dụng.
Đảm bảo sinh kế dài hạn và bảo vệ người thực thi công vụ
Liên quan đến bồi thường và tái định cư, Đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên (Điện Biên) cho rằng tiêu chí nơi ở mới phải bao hàm cả điều kiện giao thông, điện nước, y tế, giáo dục và đặc biệt là sinh kế. Việc hỗ trợ sau thu hồi không nên chỉ chi trả một lần mà cần quan tâm đào tạo nghề, tạo cơ hội việc làm thực tế. Nhà đầu tư cần có trách nhiệm ưu tiên sử dụng lao động tại địa phương bị thu hồi đất.
Góp ý về tỷ lệ bồi thường, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) lo ngại việc giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tỷ lệ có thể khiến mức bồi thường thấp hơn giá thị trường, hiện có nơi chưa đạt 50%. Ông đề nghị Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định tỷ lệ này với mức tối thiểu 100%, đủ tạo lập chỗ ở và tư liệu sản xuất tương đương. Về cấp Giấy chứng nhận cho đất không có giấy tờ, tránh rủi ro kê khai sai với diện tích lên đến hàng ngàn m2, cần bổ sung điều kiện sử dụng ổn định, không tranh chấp, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã và ưu tiên tài liệu của cơ quan nhà nước.
Đồng thời, để tránh tình trạng cán bộ e ngại, sợ trách nhiệm, đại biểu đề xuất bổ sung cơ chế bảo vệ vào Điều 18. Theo đó, người thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, hồ sơ tại thời điểm quyết định và không vụ lợi sẽ không bị xử lý nếu quy định hoặc cách hiểu thay đổi sau đó. Những sai sót không cố ý, không vụ lợi và đã chủ động khắc phục cần được xem xét miễn, giảm trách nhiệm.
Thanh Trúc (Theo Thông tin Chính phủ)