Hộ kinh doanh, doanh nghiệp được giảm thuế ngay khi kê khai
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp được giảm thuế ngay khi kê khai
Hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm được giảm 30% thuế thu nhập ngay trong kỳ kê khai, không phải chờ quyết toán.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hướng dẫn cách giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho hai kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Văn bản có hiệu lực từ ngày 29/10/2026, cho phép người kinh doanh chủ động tính khoản được giảm khi kê khai, tạm nộp thuế, đồng thời hướng dẫn xử lý số tiền đã nộp trước đó.
Mức giảm 30% thực tế đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết 43/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 24/08/2026. Nghị định mới làm rõ cách áp dụng trong thực tế, nhất là trường hợp doanh thu thay đổi trong năm hoặc người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ trước khi có hướng dẫn.
Với hộ và cá nhân kinh doanh cư trú, khoản giảm được tính trên toàn bộ số thuế TNCN phải nộp từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế. Người kinh doanh dự kiến doanh thu cả năm không quá 10 tỷ đồng có thể tự kê khai số được giảm theo Mẫu số 01, nộp cùng hồ sơ khai thuế theo quý, 6 tháng hoặc năm.
Ngưỡng 10 tỷ đồng cũng cần được phân biệt với mức doanh thu không phải nộp thuế. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành hồi tháng 4, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN. Do đó, mức giảm 30% áp dụng đối với số thuế thực sự phát sinh, không phải giảm trực tiếp trên doanh thu. Chẳng hạn, nếu số thuế thu nhập phải nộp là 100 triệu đồng, khoản được giảm sẽ là 30 triệu đồng, còn phải nộp 70 triệu đồng. Chính sách này cũng không áp dụng cho thuế giá trị gia tăng.
Việc xác định điều kiện hưởng ưu đãi dựa trên tổng doanh thu thực tế từ toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm, thay vì chỉ xét riêng một cửa hàng hay từng kỳ kê khai. Trường hợp cá nhân có nhiều hoạt động kinh doanh, các khoản doanh thu phải được tổng hợp theo quy định để xác định có vượt ngưỡng 10 tỷ đồng hay không.
Với người bán hàng thông qua các tổ chức thực hiện khấu trừ, khai thay hoặc nộp thuế thay, khoản giảm cũng được tính ngay khi thực hiện nghĩa vụ thuế theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh, nếu doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay đáp ứng điều kiện. Tổ chức thực hiện kê khai theo Mẫu số 02 và nộp cùng tờ khai thuế liên quan.
Những cá nhân đã kê khai nhưng chưa tính khoản giảm 30% vẫn có thể bổ sung, điều chỉnh hồ sơ hoặc xác định lại khi quyết toán năm. Nếu số tiền đã nộp lớn hơn nghĩa vụ thực tế, phần chênh lệch được bù trừ hoặc hoàn trả theo quy định. Cơ chế này cho phép người kinh doanh hưởng ưu đãi đối với cả kỳ tính thuế năm 2026, dù chính sách được hướng dẫn cụ thể vào những tháng cuối năm.
Tuy nhiên, khoản thuế được tạm giảm phải nộp bổ sung nếu doanh thu thực tế cả năm vượt 10 tỷ đồng. Khi doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt ngưỡng, cá nhân kinh doanh phải điều chỉnh theo Mẫu số 03, nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh vượt ngưỡng và hoàn trả số thuế đã được giảm. Khoản bổ sung này không bị tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng.
Hộ kinh doanh và doanh nghiệp đủ điều kiện được giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong năm 2026 và 2027, có thể áp dụng ngay khi kê khai, tạm nộp thuế
|
Doanh nghiệp cũng được tạm giảm thuế, nhưng phải tính đủ các nguồn thu
Đối với doanh nghiệp, mức giảm 30% thuế TNDN được áp dụng cho toàn bộ thu nhập thuộc kỳ tính thuế năm 2026 và 2027, với điều kiện doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Phạm vi hưởng chính sách còn bao gồm hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động kinh doanh phát sinh thu nhập.
Khi xác định ngưỡng doanh thu, doanh nghiệp phải tính cả tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính và các khoản thu nhập khác theo quy định. Trường hợp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu của các đơn vị này thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm cũng được tính chung.
Doanh nghiệp dự kiến đáp ứng điều kiện có thể tự giảm 30% số thuế TNDN khi tạm nộp hằng quý. Khoản giảm được tính trên số thuế phải nộp của kỳ tính thuế, không phân biệt phương pháp tính thuế. Nếu đang hưởng các ưu đãi thuế khác, mức giảm tiếp tục được tính trên phần thuế còn phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi.
Trường hợp doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp không còn thuộc diện được giảm thuế trong kỳ tính thuế tương ứng và phải nộp đủ phần còn thiếu. Việc tính tiền chậm nộp được xử lý theo quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Chính sách cũng đặt ra điều kiện nhằm hạn chế việc chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi. Những doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau ngày 24/08/2026 sẽ không được giảm thuế nếu tổng doanh thu hằng năm của tất cả doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng. Doanh thu của các pháp nhân mới được cộng lại để xét điều kiện, thay vì chỉ tính riêng từng đơn vị.
Với cả cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp, trường hợp hồ sơ khai thuế được điều chỉnh hoặc kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm tăng số thuế phải nộp thì phần tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu còn đáp ứng điều kiện. Ngược lại, khi số thuế phải nộp giảm xuống, khoản ưu đãi cũng phải được điều chỉnh tương ứng, còn số tiền nộp thừa được xử lý theo pháp luật về quản lý thuế.
Chính sách được xét theo từng kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Vì thế, doanh thu thực tế của từng năm sẽ quyết định cá nhân hoặc doanh nghiệp có đủ điều kiện giữ lại khoản thuế đã được giảm hay không.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)