Việt Nam gỡ bớt rào cản với nhà bán lẻ ngoại, Aeon và loạt thương hiệu Nhật tăng tốc mở rộng

28/09/2026 13:34

Việt Nam gỡ bớt rào cản với nhà bán lẻ ngoại, Aeon và loạt thương hiệu Nhật tăng tốc mở rộng

Việt Nam sẽ nới lỏng các hạn chế đối với nhà bán lẻ nước ngoài, trong đó miễn yêu cầu Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với doanh nghiệp đến từ một số quốc gia, tạo thêm dư địa để Aeon, FamilyMart, FujiMart và Uniqlo mở rộng mạng lưới.

Aeon đang tìm cách mở rộng mạng lưới MaxValu và các siêu thị khác tại Việt Nam. Ảnh: Yuji Nitta

Chính phủ Việt Nam sẽ nới lỏng yêu cầu về Kiểm tra nhu cầu kinh tế (Economic Needs Test - ENT) đối với các nhà bán lẻ nước ngoài khi mở cửa hàng thứ hai và các cửa hàng tiếp theo. Quy định mới được kỳ vọng tháo gỡ một trong những rào cản từng khiến quá trình mở rộng mạng lưới của các doanh nghiệp ngoại mất nhiều thời gian.

ENT là cơ chế đánh giá tác động của một cửa hàng mới đối với khu vực xung quanh, trong đó có các yếu tố liên quan đến quy mô thị trường và mức độ cạnh tranh. Cơ chế này từng được áp dụng một phần nhằm bảo vệ các nhà bán lẻ trong nước trước sự gia nhập và mở rộng của các tập đoàn nước ngoài.

Trong một nghị định ban hành hồi tháng 9, Việt Nam đã nội luật hóa cam kết trong một số hiệp định thương mại quốc tế, theo đó miễn ENT cho doanh nghiệp đến từ những quốc gia và khu vực đáp ứng điều kiện. Các doanh nghiệp Nhật Bản thuộc diện này do Nhật Bản là thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Quy định sẽ có hiệu lực từ 18/10.

Khi gia nhập CPTPP, Việt Nam từng cam kết xóa bỏ ENT từ tháng 1/2024. Tuy nhiên, việc đưa cam kết này vào hệ thống pháp luật trong nước bị trì hoãn, trong khi các nhà bán lẻ Nhật Bản nhiều lần thúc đẩy Việt Nam sớm thực hiện.

Aeon muốn tăng gấp ba quy mô tại Việt Nam

Với các doanh nghiệp đang có kế hoạch mở rộng mạnh, thay đổi này có ý nghĩa đặc biệt.

“Điều này cực kỳ quan trọng khi chúng tôi đang theo đuổi kế hoạch trung hạn nhằm tăng gấp ba quy mô hoạt động tại Việt Nam trong 5 năm tới”, ông Daisuke Tezuka, Tổng Giám đốc Aeon Việt Nam, cho biết.

Aeon đặt mục tiêu vận hành 300 siêu thị tại Việt Nam vào năm tài chính kết thúc tháng 2/2031. Với mục tiêu này, tập đoàn Nhật Bản sẽ phải mở bình quân hơn một cửa hàng mỗi tuần trong giai đoạn tới.

Theo ông Tezuka, các quy định liên quan đến ENT từng khiến quá trình mở rộng của Aeon gặp nhiều trở ngại. Một số thủ tục bị trì hoãn mà không có lý do rõ ràng, trong khi quá trình xem xét có thể kéo dài hàng tháng.

Việc miễn ENT có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và triển khai cửa hàng, đặc biệt khi quy mô mạng lưới ngày càng lớn.

FamilyMart đặt mục tiêu có 300 cửa hàng riêng tại Hà Nội vào năm tài chính 2031. Ảnh: Yuji Nitta

FamilyMart, chuỗi cửa hàng tiện lợi, đặt mục tiêu có 300 cửa hàng riêng tại Hà Nội vào năm tài chính 2031. Trong khi đó, FujiMart, chuỗi siêu thị có một phần sở hữu thuộc tập đoàn thương mại Sumitomo Corp., dự kiến mở 50 cửa hàng tại Việt Nam trong vài năm tới.

Các thương hiệu khác như Uniqlo cũng có thể có thêm dư địa mở rộng hệ thống cửa hàng độc lập. Trước đây, một số nhà bán lẻ nước ngoài phải thuê mặt bằng bên trong các trung tâm thương mại hoặc giới hạn quy mô cửa hàng để đáp ứng các điều kiện liên quan đến việc miễn ENT.

Với doanh số bán lẻ tăng hơn 10%, Việt Nam đang dần nổi lên như một thị trường tiêu dùng hấp dẫn, bên cạnh vai trò là trung tâm sản xuất của khu vực. Không chỉ các nhà bán lẻ, nhiều chuỗi dịch vụ Nhật Bản cũng đang tăng tốc hiện diện tại Việt Nam. Trong năm nay, các thương hiệu nhà hàng như Hama-Sushi và Torikizoku đã lần lượt gia nhập thị trường.

“Phần lớn các yêu cầu tư vấn mà chúng tôi nhận được liên quan đến việc gia nhập thị trường Việt Nam đều xuất phát từ nhu cầu trong nước”, ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội, cho biết. Theo ông, bên cạnh đầu tư mới, doanh nghiệp Nhật Bản cũng quan tâm đến M&A với các công ty trong nước nhằm nhanh chóng phát triển mạng lưới bán hàng và tiếp cận các giấy phép cần thiết.

Dù vậy, không phải doanh nghiệp nào cũng cho rằng việc nới lỏng quy định sẽ ngay lập tức tạo ra hiệu quả rõ rệt.

Một đại diện của Sumitomo Corp. cho rằng doanh nghiệp vẫn cần “đánh giá thận trọng hiệu quả của việc nới lỏng quy định”.

Trên thực tế, vẫn có khả năng một số thay đổi về chính sách chưa được triển khai đầy đủ hoặc thống nhất trên thực tế. Tuy nhiên, triển vọng cải thiện môi trường kinh doanh đang giúp các nhà bán lẻ Nhật Bản kỳ vọng nhiều hơn vào dư địa mở rộng tại Việt Nam.

“Chúng tôi kỳ vọng các quy định khác đang cản trở việc mở cửa hàng cũng sẽ được xem xét lại”, ông Yoshinori Kitajima, người đứng đầu FamilyMart Việt Nam, nói.

Đầu tháng này, Thủ tướng Lê Minh Hùng nói với đoàn lãnh đạo các doanh nghiệp Nhật Bản rằng Chính phủ sẽ hướng tới xây dựng một “môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, công bằng và có thể dự đoán được”.

Vương Đông

FILI