Nhiều hãng tàu lập đỉnh lợi nhuận giữa biến động Trung Đông

Nhiều hãng tàu lập đỉnh lợi nhuận giữa biến động Trung Đông

Giá cước đi lên và đội tàu mở rộng giúp nhiều doanh nghiệp lập đỉnh lợi nhuận trong quý 2, bên cạnh nguồn hàng gián đoạn cùng nhiên liệu đắt đỏ kéo lùi một số hãng.

Trong 18 doanh nghiệp vận tải biển được VietstockFinance thống kê, 7 cái tên đạt kỷ lục lợi nhuận quý 2 hoặc mức cao nhất nhiều năm, gồm: PVT, HAH, PCT, HTV, PJT, PTS và PTT. PVTrans và Hải An tạo khoảng cách lớn khi lần lượt thu về gần 553 tỷ đồng và 372 tỷ đồng lãi ròng.

Báo cáo hợp nhất của Tổng CTCP Vận tải Dầu khí (PVTrans, HOSE: PVT) đã bao gồm 4 công ty con đang giao dịch trên sàn là PVP, PDV, GSP và PTT. Sau khi loại các đơn vị này, 14 doanh nghiệp độc lập đạt doanh thu 10.2 ngàn tỷ đồng cùng lãi ròng hơn 1.2 ngàn tỷ đồng, tăng lần lượt 26% và 47% so với cùng kỳ. Riêng PVT và HAH đóng góp 3/4 tổng lợi nhuận.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết dòng dầu qua eo biển Hormuz gián đoạn đã đẩy giá Brent lên 118 USD/thùng ngày 29/04, trước khi hạ còn 72 USD/thùng vào 26/06. Biến động này vừa tác động đến nguồn hàng, vừa khiến chi phí nhiên liệu của các hãng tàu thay đổi nhanh.

Đơn vị phân tích hàng hải Veson Nautical cho biết giá thuê định hạn một năm của tàu dầu cỡ lớn VLCC trong nửa đầu năm cao hơn 136% so với cùng kỳ. Giá thuê lẫn giá trị tàu container tăng gần 9%, còn giá thuê giao ngay tàu chở LPG cỡ lớn vọt 150%. Tuy nhiên, mặt bằng cước đi lên không đồng nghĩa mọi hãng đều hưởng lợi, bởi kết quả còn phụ thuộc loại tàu, nguồn hàng và thời gian khai thác thực tế.

Tàu mới và giá cước đưa nhiều hãng lên đỉnh lợi nhuận

PVT dẫn đầu với doanh thu quý 2 đạt 5.7 ngàn tỷ đồng, cao hơn 33%. Lãi ròng tăng 88% lên gần 553 tỷ đồng, cũng là mức cao nhất từ trước tới nay. Tổng công ty cho biết các tàu mua trong năm 2025 bắt đầu đóng góp bên cạnh hiệu quả khai thác đội tàu được cải thiện.

Mảng cung cấp dịch vụ mang về 3.7 ngàn tỷ đồng, chiếm 64% doanh thu nhưng đóng góp gần như toàn bộ lợi nhuận gộp của PVT. Biên lãi gộp hoạt động này tăng từ 21% lên 26%, cho thấy phần lớn mức tăng đến từ hoạt động kinh doanh chính.

Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HOSE: HAH) đứng thứ hai với doanh thu hơn 1.5 ngàn tỷ đồng, tăng 20%. Lãi ròng đạt 372 tỷ đồng, chỉ nhích gần 3% nhưng vẫn xác lập kỷ lục mới. Nếu tính cả phần của cổ đông không kiểm soát, lợi nhuận sau thuế xấp xỉ 470 tỷ đồng, cao hơn 13%.

Hải An cho biết tàu Haian Iris, được tiếp nhận từ tháng 10/2025, đã tạo thêm nguồn thu trong quý 2. Giá cước bình quân và phụ thu nhiên liệu EBS cùng tăng hỗ trợ hoạt động vận tải.

Nền hàng trong nước diễn biến thuận lợi khi Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam ước sản lượng container qua cảng biển nửa đầu năm đạt 18 triệu TEU, tăng 12%. Đây không phải sản lượng riêng của HAH, nhưng phản ánh nhu cầu trong phân khúc doanh nghiệp đang khai thác.

Vận tải biển Global Pacific (HNX: PCT) ghi nhận doanh thu 287 tỷ đồng, tăng 76%; lãi ròng gấp hơn 6 lần lên 51 tỷ đồng. Trong tháng 5, Công ty thuê thêm một tàu chở dầu và hóa chất theo hình thức thuê tàu trần, đưa số tàu khai thác lên 6 chiếc. Hiệu suất sử dụng tàu tốt hơn cùng việc kiểm soát chi phí giúp biên lãi gộp tăng từ 27% lên gần 41%.

Trong hệ thống PVTrans, Vận tải Dầu khí Thái Bình Dương (HOSE: PVP) lãi hơn 134 tỷ đồng, gần gấp 3 cùng kỳ. Lợi nhuận gộp từ vận tải và các dịch vụ liên quan tăng hơn gấp đôi khi Doanh nghiệp mở rộng hoạt động thuê, cho thuê tàu ngoài.

Thị trường hàng rời khô tạo thêm lực đẩy cho một số đơn vị. Baltic Exchange ghi nhận cước Ultramax và Supramax khởi sắc tại nhiều khu vực từ đầu quý 2. Trong tuần đầu tháng 6, mức thuê bình quân 11 tuyến tăng từ 19,847 lên 20,067 USD mỗi ngày. Diễn biến này cùng chiều với giải trình của PDV và VOS về giá thuê cao hơn, song đà tăng không kéo dài liên tục khi thị trường chững lại và chịu áp lực giảm tại châu Á vào cuối tháng 6.

Vận tải và Tiếp vận Phương Đông Việt (PVT Logistics, HOSE: PDV) thu về gần 17 tỷ đồng lãi ròng, gấp 7 lần. Cùng kỳ năm trước, hai tàu của Công ty phải dừng khai thác lần lượt 16 và 30 ngày để sửa chữa. Năm nay chỉ một tàu tạm ngừng 21 ngày, trong khi các phương tiện còn lại hoạt động xuyên suốt và được hưởng mức giá thuê hàng rời cao hơn.

Trong khi đó, Vận tải biển Việt Nam (Vosco, HOSE: VOS) lãi gần 43 tỷ đồng, hơn gấp 4 cùng kỳ.

Vận tải Xăng dầu Đường thủy Petrolimex (HOSE: PJT) lãi hơn 23 tỷ đồng, gấp 2.8 lần; Vận tải Dầu khí Đông Dương (UPCoM: PTT) thu về 11 tỷ đồng, gần gấp đôi. Logistics Vicem (HOSE: HTV) và Vận tải và Dịch vụ Petrolimex Hải Phòng (HNX: PTS) cùng đạt gần 8 tỷ đồng. Trong đó, HTV tăng 45%, còn PTS gấp hơn 6 lần. Cả 4 công ty  đều có quý lợi nhuận cao nhất nhiều năm.

PTS cho biết, đã sử dụng lượng dầu FO mua trước với giá thấp trong giai đoạn nhiên liệu tăng mạnh vào tháng 3-4. Nhờ vậy, mảng vận tải biển chuyển từ lỗ gần 2 tỷ đồng sang lãi 9 tỷ đồng. Dù vậy, vận tải sông vẫn giảm lãi 39%, còn kinh doanh xăng dầu lỗ hơn 1 tỷ đồng.

Vận tải biển Vinaship (UPCoM: VNA) có mức tăng lợi nhuận nổi bật nhưng phần lớn đến từ bán tàu Vinaship Gold. Doanh thu giảm 24% xuống gần 150 tỷ đồng, lãi ròng tăng từ hơn 240 triệu đồng lên 49 tỷ đồng.

Hoạt động kinh doanh cốt lõi của Vinaship cải thiện sau khi đưa tàu Vinaship Amity vào khai thác, chuyển một phần đội tàu sang cho thuê định hạn và thuê thêm tàu ngoài. Doanh thu từ tàu thuê đạt gần 36 tỷ đồng, còn lợi nhuận thuần từ kinh doanh lên gần 15 tỷ đồng, so với chưa tới 400 triệu đồng cùng kỳ. Tuy nhiên, khoản bán tàu vẫn là nguyên nhân chính tạo ra mức tăng đột biến.

Không phải hãng tàu nào cũng hưởng lợi

Âu Lạc (UPCoM: ALC) ghi nhận doanh thu hơn 330 tỷ đồng, tăng gần 5%, nhưng lãi ròng giảm 25% còn 55 tỷ đồng. Công ty cho biết, xung đột Trung Đông làm chuỗi cung ứng chững lại, trong khi các biện pháp thuế quan của Mỹ khiến nhu cầu vận tải quốc tế và vận chuyển nhiên liệu cùng suy yếu.

Chỉ một quý trước, Âu Lạc còn cho rằng, biến động địa chính trị giúp cước tàu dầu duy trì ở mức cao, đưa lợi nhuận quý 1 lên 59 tỷ đồng, tăng 25%. Sang quý 2, chính những xáo trộn tại Trung Đông lại được hãng nhắc đến như nguyên nhân khiến nguồn hàng thu hẹp.

Tương tự, Vận tải Xăng dầu VIPCO (HOSE: VIP) đạt doanh thu tăng 20% lên gần 180 tỷ đồng nhưng lãi ròng giảm 47%, còn 20 tỷ đồng. Thị trường cạnh tranh hơn khiến việc tìm nguồn hàng và khai thác tàu gặp khó, chi phí liên quan cùng đi lên khiến Vận tải Sản phẩm Khí Quốc tế (HOSE: GSP) chỉ lãi gần 15 tỷ đồng, giảm 46%, dù doanh thu gần như đi ngang ở mức 1.5 ngàn tỷ đồng. Hàng hải Đông Đô (UPCoM: DDM) chuyển từ lãi gần 21 tỷ đồng sang lỗ hơn 1 tỷ đồng. Vận tải Hóa dầu VP (UPCoM: VPA) tiếp tục thua lỗ, nhưng mức âm giảm từ gần 11 tỷ đồng xuống còn gần 30 triệu đồng nhờ chi phí tài chính đi xuống.

Thị trường phân hóa nửa cuối năm

Với phần còn lại của 2026, thị trường được dự báo chưa hết biến động. Ở nhóm tàu dầu, Veson Nautical cho rằng nhu cầu được kỳ vọng duy trì tích cực khi dòng chảy qua eo biển Hormuz từng bước phục hồi, các nước Trung Đông tăng sản lượng và thế giới cần bổ sung lượng dầu tồn kho đã sụt giảm. Tuy nhiên, nguồn cung tàu mới đang tăng nhanh và có thể bắt đầu vượt nhu cầu từ năm 2027.

Với hàng rời, đơn vị phân tích nhận định thị trường này được hỗ trợ bởi nhu cầu quặng sắt và bauxite của Trung Quốc, đặc biệt các tuyến đường dài từ Đại Tây Dương. Nhu cầu vận chuyển hàng rời theo đó có thể tăng bình quân 2.3%/năm đến 2029, thấp hơn mức tăng đội tàu khoảng 3.3%, đồng nghĩa áp lực lên giá cước có thể rõ hơn từ cuối 2027.

Trong khi đó, container đối mặt bài toán nguồn cung lớn hơn. Dù việc tàu tiếp tục đi vòng Mũi Hảo Vọng giúp kéo dài hành trình và hỗ trợ nhu cầu vận chuyển, lượng tàu đang đặt đóng đã tương đương gần 40% đội tàu hiện hữu. Veson dự báo đội tàu container tăng nhanh hơn đáng kể so với nhu cầu, tạo sức ép giảm giá cước trong những năm tới. Riêng nửa cuối 2026, gián đoạn năng lượng có thể ảnh hưởng đến sản lượng hàng hóa vận chuyển.

Tử Kính

FILI