1 tỷ đô của TikTok Việt Nam và chất lượng vốn FDI
1 tỷ đô của TikTok Việt Nam và chất lượng vốn FDI
Ngày 28/11/2025, tại buổi làm việc với Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, lãnh đạo TikTok khu vực Đông Nam Á cho biết doanh nghiệp đang xem xét chuyển một số dịch vụ đang cung cấp xuyên biên giới sang hoạt động tại Việt Nam, đồng thời đề xuất thành lập 3 doanh nghiệp trong các lĩnh vực logistics, thanh toán số và thương mại số. Tính táo bạo là đối tác muốn “nhúng” cả 3 cấu phần trên vào trong hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM.
Quy mô được TikTok khu vực Đông Nam Á đặt lên bàn làm việc: riêng logistics có thể đạt 1-2 tỷ đơn hàng mỗi năm, TikTok Payment hướng tới phục vụ khoảng 45 triệu người dùng tại Việt Nam. Còn thương mại số được định hướng với tổng giá trị giao dịch trên 10 tỷ USD mỗi năm.
Đến đầu tháng 4/2026, cấu phần đầu tiên thành hình: TikTok Shop Việt Nam được ghi nhận trong nhóm dự án FDI cấp mới tại TP.HCM với vốn đầu tư 25 triệu USD.
5 tháng sau, ngày 07/09, cấu phần thứ hai; và lớn hơn nhiều, đó là Tokgistic Pte. Ltd., nhà đầu tư đến từ Singapore, được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án Công ty TNHH Swift Logistics với tổng vốn đăng ký 980 triệu USD. Dự án có thời hạn hoạt động 50 năm và dự kiến triển khai các mục tiêu hoạt động từ tháng 11/2026.
Như vậy, chỉ sau chưa đầy một năm kể từ buổi làm việc đầu tiên, 2 dự án đạt tổng vốn đăng ký gần 1.11 tỷ USD đã thành công.
Swift Logistics đăng ký hoạt động trong các lĩnh vực bưu chính, chuyển phát, nghiên cứu thị trường và tư vấn quản lý. Đáng chú ý về mặt mô hình: đối với dịch vụ bưu chính, doanh nghiệp ký hợp đồng với khách hàng nhưng không trực tiếp thực hiện việc chuyển phát và hậu cần liên quan; các hoạt động này được thực hiện thông qua những đơn vị logistics bên thứ ba đã ký hợp đồng.
Chi tiết kỹ thuật này phản chiếu một nguyên lý hoạt động mới: Đây không phải mô hình FDI dựng kho, mua xe tải và tuyển tài xế mà là mô hình điều phối. Ở đó nhà đầu tư nước ngoài mang vào năng lực quản trị đơn hàng, thuật toán định tuyến, chuẩn dịch vụ và dòng đơn hàng, rồi đặt hàng lại cho hệ thống logistics nội địa thực thi. Nếu vận hành tốt, doanh nghiệp Việt không bị gạt ra rìa mà trở thành lớp thực thi được chuẩn hóa và được bảo đảm sản lượng. Nếu vận hành kém, doanh nghiệp nội địa chỉ còn là nhà thầu phụ chịu ép giá, còn toàn bộ phần giá trị cao nằm ở lớp điều phối.
Trường hợp này cũng minh họa rõ sự chuyển dịch cơ cấu khi dòng vốn không đi vào nhà máy, mà đi vào thương mại điện tử, logistics và thanh toán số là 3 lĩnh vực TP.HCM đang muốn dẫn dắt ở quy mô khu vực.
Cũng trong doanh số hơn 10 tỷ USD - chiếm gần 1/4 tổng vốn FDI đăng ký của cả nước, điểm đáng lưu ý là cấu phần của nó: 1,364 dự án cấp mới với tổng vốn đăng ký hơn 3.73 tỷ USD; 1.296 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị gần 2.8 tỷ USD; phần còn lại là vốn điều chỉnh tăng thêm của các dự án đã có. Tức dòng vốn tăng đều trên diện rộng, không phụ thuộc vào một dự án tỷ đô. Vốn lại chiếm tỷ trọng cao ở thông tin và truyền thông (30%, gần bằng mức 31.6% mảng bất động sản) trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo chỉ còn 7.5% so với mức 59.5% trên bình diện cả nước.
Sự lệch pha đó là bằng chứng cho thấy TPHCM đã bước sang một giai đoạn khác của chuỗi giá trị. Hoạt động lắp ráp thâm dụng lao động đang dịch chuyển ra các tỉnh có quỹ đất và chi phí thấp hơn, còn thành phố giữ lại phần hàm lượng tri thức và vốn cao hơn: thiết kế, R&D, hạ tầng số, tài chính, logistics và điều phối chuỗi cung ứng.
Góp phần gia tăng chất lượng dòng vốn ngoại phải kể đến sự hiện diện của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC). Dù chỉ mới khởi động nhưng đã đủ thiết lập lòng tin thị trường - mà sự gắn kết của TikTok Việt Nam là bằng chứng. Cả ba cấu phần - thương mại số, logistics và thanh toán số - đều được đặt trong khuôn khổ hệ sinh thái VIFC-HCMC. Nói cách khác, thứ thu hút nhà đầu tư không chỉ là ưu đãi cho một dự án đơn lẻ, mà là triển vọng đặt cả một cụm hoạt động liên thông ở cùng một nơi, nơi dòng hàng, dòng dữ liệu và dòng tiền có thể chạy cạnh nhau.
Cách tiếp cận này vừa tăng quy mô vốn, vừa tăng chi phí rời đi của nhà đầu tư, vừa tạo ra nhiều điểm liên kết hơn với doanh nghiệp trong nước.
Rõ ràng, VIFC-HCMC đang cho thấy vai trò dẫn vốn, luân chuyển vốn hoàn toàn khác với FDI truyền thống. Không chỉ là các holding đặt trụ sở tại TP.HCM, huy động vốn quốc tế tại TPHCM mà còn tái phân bổ vốn cho các dự án trong khu vực từ TPHCM. Khi đó, hệ sinh thái này không chỉ nhận vốn mà còn kiếm được phí từ việc điều phối vốn.
Chất lượng vốn FDI tăng là biểu hiện cho chỉ số thể chế, nguồn nhân lực đã được khơi thông, củng cố. Quan trọng là trong “hình” FDI ấy là “bóng” của năng lực nội địa, là sự liên kết chặt chẽ hơn, bền vững hơn và cũng đầy thách thức hơn nội lực của kinh tế đất nước với thương trường thế giới.
Quốc Học